ÖZET
Çalışmada son dönemlerde özellikle eğitim, sağlık ve banka çalışanları üzerindeki etkisi sık sık mercek altına alınan mobbing’in banka çalışanlarının performansına etkisi belirli bir disiplin dâhilinde ele alındı. Çalışmada ilk olarak mobbing kavramının tanımı, tarihsel gelişimi ve türleri üzerinde durulmuştur. İkinci olarak ülkemizde mobbing’i konu edinen çalışmalar ve varsayımları üzerinde durulmuştur. Banka çalışanlarının performansına yönelik etkisini konu edinen son bölüm sonuçlar ve önlemler adında iki başlık taşımaktadır. Sonuç bölümünde mobbing’in banka çalışanlarını etkileme biçimi, bireysel, sosyal ve kurumsal çıkmazlar ile ciddi sağlık problemleri bağlamında incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Mobbing, Bankacılık, Performans, Bıkkınlık, İşten Ayrılma
1. GİRİŞ
Mobbing iş yaşamının başlangıcından günümüze kadar her zaman var olmuş ancak yakın zamana kadar kavramlaştırılamamış bir olgudur. Mobbing, işyerinde hedefe konan kişileri sindirerek işten uzaklaştırma amacı taşıyan sistemli, sürekli, düşmanca davranışlardır( Çobanoğlu, Ş. 2005).
Ülkemizde özellikle bankaların satış kadrolarında çalışan bankacılar yoğun şekilde mobbinge maruz kalmaktadırlar. Bankacılara ulaşılması mümkün olmayan satış hedefleri verilmekte ve istenilen performansa ulaşamayanlar çeşitli baskılara maruz kalmaktadırlar. Ülkemizde personel devir oranın en yüksek olduğu sektör bankacılıktır (Özdemir, 2017: 1).
Çalışma yaşamında mobbingin mağdur üzerinde oluşturduğu en önemli etki çalışanın iş performansı sonuçlarında izlenmektedir. Mobbing, işyerinde çaresiz, mutsuz, ümitsiz ve endişeli insanların çoğalmasına ve kurumun performansının düşmesine neden olmaktadır.
Mobbing çalışanı hedef alıyor gibi görünse de, kurumsal imajı tahrip etmekte ve maliyetleri arttırmaktadır. Çalışanların mobbing uygulanan bir kurumda huzursuz olmaları doğaldır. Bu durumda çalışanların performansını ve verimliliği düşürmekte ve dolayısıyla mobbinge uğrayan çalışanlar başka kurumlara yönelebilmektedirler(Çalış Duman ve Akdemir, 2016: 30).
1.1.Problem Tespiti
Günümüz işletmelerinin çalışanlarına fiziksel ve duygusal açıdan sağlıklı, güvenli bir ortam sağlaması bir zorunluluk haline gelmiştir. Psikolojik açıdan karşılaşılabilecek problemlerin ortadan kaldırılması çalışanların duygusal sağlığının korunması açısından son derece önemlidir. Bunun için kurumda çalışanların birbirlerine karşı sergilemiş oldukları psikolojik şiddetin (mobbing) çalışma performansını etkilememesi için maksimum düzeyde tedbirlerin alınması gerekmektedir.
1.2.Araştırmanın Amacı
Bu çalışma ile bankacılık sektöründe çalışanların psikolojik yıldırmaya maruz kalma durumları ve yaşamış oldukları (varsa) psikolojik yıldırmanın onların iş ve yaşam tatmini üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
1.3.Araştırma Hipotezleri
H1: Maruz kalınan psikolojik yıldırma düzeyi ile iş tatmini arasında ilişki vardır.
H2: Maruz kalınan psikolojik yıldırma düzeyi ile yaşam tatmini arasında ilişki vardır.
H3: Maruz kalınan psikolojik yıldırma düzeyi iş tatmin düzeyini etkilemektedir.
H4: Maruz kalınan psikolojik yıldırma düzeyi yaşam tatmin düzeyini etkilemektedir.
H5: Maruz kalınan psikolojik yıldırma düzeyi sosyodemografik bakımdan farklılaşmaktadır.
H6: İş tatmin düzeyi sosyodemografik bakımdan farklılaşmaktadır.
H7: Yaşam tatmin düzeyi sosyodemografik bakımdan farklılaşmaktadır.
1.4. Araştırmanın Önemi
Örgütlerde yaşanan performans ve başarı düşüklüğünün nedeni gösterilen mobbing olgusuna gerek dünya ülkelerindeki gerekse Türkiye’deki özel sektör ve kamu kuruluşlarında da sıkça rastlanmaktadır. Buna rağmen yaşanan mobbing olgusu gizli kaldığı için ilgili değişkenlerle ilişkisini araştırdığımız bu çalışma, bundan sonra yapılacak çalışan performansı ve mobbing arasındaki ilişkiyi araştıracak diğer çalışmalara da ışık tutacaktır. Bundan sonra yapılacak çalışmalarda, karşılaştırma yapılarak sektörlere ait psikolojik şiddet haritaları çıkarılabilir. Çalışmanın daha farklı bakış açılarıyla ele alınarak araştırılması araştırmacıları farklı sonuçlara götürebilecektir (Dokuzer,2018).
Bankacılık sektörünün hizmete dayanan bir sektör olması, verilen hizmet kalitesinin diğer sektörlere göre çalışanların algıladıkları mobbing düzeyi ile performansları arasındaki ilişkiye daha çok bağlanmasına neden olmaktadır. Bu açıdan bu çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlamanın yanında, konu ile ilgili yapılacak ilgili çalışmalara rehberlik edeceği düşünülmektedir. Ayrıca bankacılık sektörüne konu ile ilgili mevcut durum hakkında bilgi vererek, uygulamalarını sorgulamasına da olanak sağlayabilir (Dokuzer,2018).
Loading...
Makale görüntülenmiyorsa aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.
*Bu yayın Doç. Dr. Zekeriya Nas ile birlikte yayınlanmıştır.
