TR

Kitap Önerisi: Kent İmgesi (Kevin Lynch)

Kent İmgesi - Kevin Lynch

Kitap Adı: Kent İmgesi
Yazar: Kevin Lynch
Yayınevi: İş Bankası Yayınları
Yıl: 2019
Kitabın Özgün Adı: The Image of the City
Kitabın İlk Yayın Tarihi:
 1960

Tanıtım

Kent planlamacısı Kevin Lynch, 1960’da yayınlanan “Kent İmgesi” adlı eserinde kent ortamındaki insanların kendilerini zihinsel haritalar yoluyla yönlendirdiklerini anlatmaktadır. Lynch, bu eserde üç ABD kentini (Boston, Jersey City, Los Angeles) karşılaştırmakta ve insanların kendilerini bu şehirlerde nasıl yönlendirdiklerine dair gözlem ve incelemelerde bulunmaktadır. Bu kitaptaki temel kavram, “imgelenebilirlik”tir; kent manzarasının başta kent sakini olmak üzere herhangi bir gözlemci tarafından güçlü bir şekilde ‘okunabilmesi’ ve zihinde haritalandırılabilmesi ile ilgilenmektedir.

Kent ve İmgelenebilirlik

Kentte hareket halindeki insanlar, zamanlarının önemli bir kısmında yol bulma ile meşgul olurlar. Bu nedenle insanların kent unsurlarını uyumlu bir düzende tanıyıp kategorize edebilmeleri gerekir. Lynch’e göre yol bulma sürecinde, kritik husus, bir bireyin aklında oluşan; “dış/fiziksel dünyanın” genelleştirilmiş zihinsel görüntüsü olan ‘çevresel imge’dir. Bu imge; hem anlık algılamanın, hem de geçmiş deneyimlerin hafızasının ürünüdür. İnsanlar tarafından, bilgiyi yorumlamak ve eylemi yönlendirmek için kullanılır.

Kent İmgesinin Bileşenleri

Lynch, söz konusu zihinsel haritaların -yani kent imgesinin bileşenlerinin- beş ana unsurdan oluşmasını önermektedir: [1] Yollar/izler (insanların şehir içinde hareket ettiği yollar), [2] kenarlar (sınırlar ve süreklilik arz eden kısımlar), [3] bölgeler/ilçeler (ortak özelliklerle karakterize alanlar), [4] düğüm/odak noktaları (kavşaklar vb.), [5] işaret ögeleri (dışsal rehber/ikonik noktalar – genellikle şehir manzarasında kolayca tanımlanabilen bir fiziksel nesne). Bu beş unsur arasında, “yollar” kent hareketliliğini organize ettiği için Lynch’e göre özellikle önemlidir.

Kent İmgesinin Önemi

Her zaman baş döndüren yön bulma endişesiyle başarılı bir şekilde mücadele etmek için kentsel çevrenin açık ve berrak bir zihinsel harita oluşturabilmesi gereklidir. Okunabilir bir zihnî harita -yani kent imgesi-, insanlara önemli bir duygusal güvenlik hissi verir. Kent imgesi, bu doğrultuda iletişim ve kavramsal organizasyon için ana çerçevedir ve gündelik insan deneyiminin derinliğini ve yoğunluğunu arttırır. Lynch; kent imgesini, “şehrin kendisinin, karmaşık bir toplumun güçlü bir sembolü olduğu” düşüncesi çerçevesinde ele almaktadır.

Çevrenin İmgesi

Lynch’e göre; bir çevrenin imgesinin bileşenleri, şöyle kategorize edilebilir: Kimlik (kentsel ögelerin ayrı varlıklar olarak tanınması), yapı (kentsel ögelerin diğer nesnelerle ve gözlemciyle ilişkisi) ve anlam (gözlemciye hatıra ve duygu bakımından hissettirdiği değer). Çevre imgesini oluşturan bu kentsel ögelerin; yalıtılmış olarak kesin ve nihai detaylara göre tasarlanmamış olmaması ve açık uçlu bir düzen sunması, önemli bir kriter olarak görülmektedir. Kent sakinleri, etkin şekilde kendi hatıralarını oluşturabilmeli ve yeni öyküler/anılar yaratabilmelidir.

Kent Planlaması ve Kent İmgesi

Lynch, çalışmalarını kent planlamacıların dikkatine sunmaktadır. Kenti, ilgili üç “hareket” için yer açacak şekilde tasarlamaları gerektiğini ifade etmektedir: Haritalama, öğrenme, biçimlendirme. Birincisi, insanlar kentsel çevreleri hakkında açık bir zihinsel harita elde edebilmelidir. İkincisi, insanlar bu ortamda nasıl gezineceğini deneyimleyerek öğrenebilmelidir. Üçüncüsü, insanlar kendi ortamlarında çalışabilmeli ve hareket edebilmelidir.

“Kent İmgesi” ve Kevin Lynch

“Kent İmgesi” olarak Türkçe’ye çevrilen bu kitap, insanların kent manzarasını nasıl algıladıklarını, yaşadıklarını ve hareket ettiklerini anlamak için değerli bilgiler ve geniş bir perspektif sunmaktadır. Kentsel mekanın sadece fiziksel özelliklerinden ibaret olmadığını, aynı zamanda zihnî imgelerdeki temsillerle algılandığını etkileyici bir anlatımla aktarmaktadır. Lynch’in bu eseri, kent planlaması hususunda güçlü bir kent imgesi oluşturmaya dair kritik soruları ortaya koymakta ve kent planlamacılarına gözlemlerle destekleyerek zaman ötesi bir teorik bakış açısı sunmaktadır. Kevin Lynch’in “Kent İmgesi” adlı eseri, 1960’larda yazılmasına karşın, kent ve çevre planlaması alanındaki klasik eserlerden birisi olarak önemini korumaktadır.

Kent İmgesi (Kevin Lynch) – İçindekiler

  • 1- Çevrenin İmgesi
    Okunaklılık
    İmgeyi Oluşturmak
    Yapı ve Kimlik
    İmgelenebilirlik
  • 2- Üç Şehir
    Boston
    Jersey City
    Los Angeles
    Ortak Noktalar
  • 3- Kent İmgesi ve Bileşenleri
    Yollar
    Kenarlar/Sınırlar
    Bölgeler
    Düğüm/Odak Noktaları
    İşaret Öğeleri
    Öğeler Arası İlişkiler
    Değişken İmge
    İmgenin Kalitesi
  • 4- Kent Formu
    Yolların Tasarımı
    Diğer Öğelerin Tasarımı
    Formun Nitelikleri
    Bütünü Algılamak
    Metropoliten Form
    Tasarım Süreci
  • 5- Yeni Bir Ölçek
  • Ekler
    Ek A: Yön Bulmaya Dair Bazı Referanslar
    Ek B: Kullanılan Yöntemlerin Esasları
    Ek C: İki Örnek Analizi
  • Kaynakça
  • Dizin

 

YAZAR

Gazi Ü. SBKY '18 | SDÜ SBKY YL [Jeopolitik, Siyaset Bilimi, Kamu Yönetimi]

İLETİŞİM


Akademik Kaynak
 

 TR