TR

Literatür Taraması Nedir ve Nasıl Yapılır ?

Literatür Taraması Nedir ve Nasıl Yapılır ?


Bir araştırmanın en önemli aşamalarından biri literatür taramasıdır. Literatür taraması var olan kaynak ve belgeleri inceleyerek veri toplamaktır. Literatür, çalışmanın en temel kısmıdır ve çalışma yapılan taramanın üzerine ilermektedir. Literatür taraması ile araştırmacı daha önceki araştırma sonuçları ile ilgili bilgi sahibi olur. Çalışma yaptığınız disipline göre literatür taramasında başvurulacak kaynaklar çeşitlenmekte ve farklılaşmaktadır. Literatür taraması bir araştırma sürecinin olmazsa olmazıdır ve araştırmaya birçok katkı sağlamaktadır. Literatür taramasının sağlayacağı başlıca faydalar şunlardır:

1- Literatür taraması yaparken hangi araştırma yöntemini kullanacağınıza karar verebilirsiniz. Daha önce yapılmış çalışmaların izlediği yolu öğrenerek kendi araştırmanızda hangi yöntemin uygun olduğuna karar vermede yapmış olduğunuz değerlendirme yol gösterecektir. 

2- Bir alanda bilinenleri özetleyerek çalışmanızın bu alandaki yerini tespit edebilirsiniz. Çalışma yaptığınız alanda var olan kaynaklardaki eksiklikleri tespit edip, sizin bu alana ne tür bir katkı yapabileceğinizi görmenize literatür taraması katkı sağlamaktadır.

3- Çalışmanızı yaparken aklınıza gelmeyen, öngöremediğiniz noktaları tespit ederek yeni fikirleri öğrenerek çalışmanızın içeriğini zenginleştirebilirsiniz.

4- Araştırmanızı paylaşırken literatüre hakim olduğunuzu kanıtlamanız çalışmanın güvenirliğini artıracaktır.

Bir literatür taramasının aşamaları:

1-Konu belirleme ve araştırma sorusunu netleştirme
Literatür değerlendirmesine başlarken araştırmacı bir başlık belirler ve belirledeği başlık kapsamında konunun ne kadar derinliğine inceğine ve ne tür değerlendirme yapacağına karar verir.
2–Arama stratejisinin planlanması
Belirlenen konu kapsamında hangi kaynakların kullanılacağını tespit edip bu kaynaklara erişme durumunu ortaya koymak için literatür taraması sürecini planlamak gerekmektedir. Bu aşamada ayrıca araştırmaya konu olacak kaynaklarının yeri tespit edilmelidir.
3-Araştırmaların içeriğinin değerlendirilmesi
Kaynak taraması yaparken karşısına çıkan kaynakların güvenirliği oldukça önemlidir. Bu nedenle bulunan kaynağın yazarının, yayım yerinede dikkat etmek gerekmektedir. Bu noktada genel kamuya yönelik popüler yayınlardan ziyade profesyonel alıcı kitlesi için yazılmış akademik yayınlar öncelikle ele alınmalıdır. Diğer bir önemli nokta ise erişilebildiği ölçüde her yazının orjinali üzerinden okumalar yapılmalıdır. Ulaşılan kaynağın niteliksel olarak iyi olduğunu ayırt etme süreci çok yazı okumanın sonucunda ulaşılacaktır.
4-Not alma ve Notları Düzenleme
Literatür değerlendirme aşamasının en önemli noktalarından biride not almaktır. Bu aşamada erişilen kaynakların karışık bir şekilde not alınması ileride birçok sorun oluşmasına yol açmaktadır. İyi bir literatür değerlendirme planlı anlaşılır bir yazımı gerektir. Notları birleştirme süreci burda önem kazanır. Kaynak taraması yaparken sistemli ve düzenli bir çalışma yapmak oldukça önemlidir. Bulunan her referans için nasıl kaydedileceği ve nasıl not alınacağı kaynakçanın doğru ve kolay kullanılması için önem taşımaktadır.

Diğer Önemli Noktalar:

– İyi bir literatür değerlendirme süreci kapsamlı, eleştirel ve güncel olmalıdır.
– Konu ile ilgili tüm çalışmalara ulaşmaktan ziyade en ilgili ve bilimsel olana erişilmelidir
– Literatür değerlendirmesi yapılırken açık ve anlaşılır bir dille yapılan taramanın sonuçları aktarılmalıdır.
– Bilimsel literatürde kullanılan kavramlar ile araştırmanızın yöntemini belirlerken yapmış olduğunuz taramanın sağladığı faydayı ve sizin alana katkılarınızın ne olcağını, temel varsayımlarınıza değerlendirmenizde yer vermeniz gerekmektedir.
– Kaynakları sınıflandırma ve daha sonra o kaynağa yönelmede notlarınızın düzeni ve anlaşılırlığı çok önemlidir. İyi not almamamanız durumunda literatür taraması sağlıklı olmayacak araştırmanızın yürütülmesi zorlaşacaktır.
– Yapacağınız tarama sadece bulunan kaynakların listelenmesi ve özetlemesinden oluşmamalıdır. Bulunan kaynakları hakkında görüş ve bulguların güçlü ve zayıf yönlerini göstererek değerlendirilmeye aktarılmalıdır
– Literatür taraması yapılırken öncelikle yeni çalışmalardan başlayıp geriye doğru gidilir.
-Ulaşılan kaynaklarda özet kısmı okunulur ve araştırma konusu ile ilgili olup olmadığı noktasında fikir ediliri.Birincil kaynaklara ulaşılmaya çalışılır.

Literatür taraması yaparken hangi kaynaklar kullanılır ?

1- Kitaplar
2- Kurumsal Yayınlar ve Politika Belgeleri
3- Makaleler
4- Raporlar
5- Ansiklopedi ve Sözlükler
6- Tezler
7- Tebligler
8- Gazeteler
9- Köşe Yazıları

Not: Bu yazı hazırlanırken W.Lawrence Neuman’ın Toplumsal Araştırma Yöntemleri Nitel ve Nicel Yaklaşımlar Kitabından yararlanılmıştır. ( Çev.Sedef Özge, Siyasal Kitabevi, Ankara.)

YAZAR

Anadolu Üniversitesi Adalet Önlisans (2015) OMÜ İİBF- Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (2016) OMÜ Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans (2019) Ankara Üniversitesi Yönetim Bilimleri Doktora (2019- ) Çalışma Alanları: Kentsel Alan Yönetimi, Göç Politikaları, Kamu Politikası

İLETİŞİM


Akademik Kaynak
 

 TR