^{“Bir nokta açıktır: Dünyamız emin ellerde değildir ” Yeni dünya düzeni” yeryüzünü ölüme mahkum etmiştir” (Peter F Drucker)}

14 Temmuz 2021’de Avrupa Komisyonu, daha geniş bir Avrupa Yeşil Anlaşması’nın (EGD) parçası olarak sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar 1990 seviyelerine göre yüzde 55 oranında azaltmak için bir dizi ara teklifi kabul etti. EGD, Avrupa Birliği’nin (AB) 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmaya yönelik iklim stratejisini tanımlayan ve Avrupa’yı uluslararası iklim politikasında ilk harekete geçiren kişi yapmayı hedefleyen bir dizi uzun vadeli politika girişimidir. Bu amaca yönelik olarak EGD, düşük karbonlu bir geleceğe sosyoekolojik geçiş için bir yol haritası ve yeşil bir ekonomik büyüme stratejisi için yapı taşları sunmaktadır.  İklim değişikliği ve çevresel bozulma, Avrupa ve dünya için varoluşsal bir tehdittir. Bu zorlukların üstesinden gelmek için Avrupa Yeşil Anlaşması , AB’yi modern, kaynakları verimli kullanan ve rekabetçi bir ekonomiye dönüştürecektir. Avrupa Komisyonu, 2013 Stratejisinin 2018 değerlendirmesinin ve Mayıs ve Ağustos 2020 arasında açık bir kamuoyu istişaresinin ardından, Avrupa Yeşil Anlaşması Bildiriminde İklim Değişikliğine Uyumla ilgili bu yeni, daha iddialı AB Stratejisini duyurdu . Avrupa İklim Yasası önerisiuyum konusunda artan hırs ve politika tutarlılığı için temel sağlar. Paris Anlaşması’nın 7. Maddesindeki uyumla ilgili küresel hedefi ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 13 eylemini AB hukukuyla bütünleştirir. Teklif, AB ve Üye Devletlerin uyum kapasitesini artırmak, dayanıklılığı güçlendirmek ve iklim değişikliğine karşı kırılganlığı azaltmak için sürekli ilerleme kaydetmesini taahhüt ediyor. Yeni uyum stratejisi bu ilerlemeyi gerçeğe dönüştürmeye yardımcı olacaktır.

Avrupa Yeşil Anlaşması Başkan Yardımcısı Frans  Timmermans “Yeşil Anlaşma herkes için sağlıklı bir gezegen inşa etmeyi amaçlıyor. İnsanlar ve gezegen için toksik olmayan bir ortam sağlamak için şimdi harekete geçmeliyiz. Bu plan, oraya ulaşmak için çalışmalarımıza rehberlik edecek. Halihazırda burada bulunan yeni yeşil teknolojiler, kirliliğin azaltılmasına yardımcı olabilir ve yeni iş fırsatları sunabilir. Avrupa’nın daha temiz, daha adil ve daha sürdürülebilir bir ekonomiyi yeniden inşa etme çabaları da aynı şekilde sıfır kirlilik hedefine ulaşılmasına katkıda bulunmalıdır.” ifade etmiştir. 

Çevre, Okyanuslar ve Balıkçılıktan Sorumlu Komisyon Üyesi Virginijus  Sinkevičius  i “Çevre kirliliği sağlığımızı, özellikle de en savunmasız ve sosyal olarak yoksun grupları olumsuz etkiliyor ve aynı zamanda biyolojik çeşitlilik kaybının ana itici güçlerinden biri. AB’nin kirliliğe karşı küresel mücadeleye öncülük etme durumu bugün her zamankinden daha güçlü. Sıfır Kirlilik Eylem Planı ile Avrupalılar için sağlıklı bir yaşam ortamı yaratacak, dirençli bir toparlanmaya katkıda bulunacak ve temiz, döngüsel ve iklim nötr bir ekonomiye geçişi hızlandıracağız.” vurgulamıştır. 

• hava kirliliğinden kaynaklanan erken ölümlerin sayısını %55 oranında azaltmak için hava kalitesinin iyileştirilmesi;
• atıkları, denizdeki plastik çöpleri (%50) ve çevreye salınan mikroplastikleri (%30) azaltarak su kalitesini iyileştirmek;
• besin kayıplarını ve kimyasal pestisit kullanımını %50 azaltarak toprak kalitesini iyileştirmek;
• hava kirliliğinin biyolojik çeşitliliği tehdit ettiği AB ekosistemlerini %25 oranında azaltmak;
• ulaşım gürültüsünden kronik olarak rahatsız olan insanların oranını %30 azaltmak ve
• atık üretimini önemli ölçüde azaltmak ve belediye atıklarını %50 oranında azaltmaktır

İklim değişikliği orta ve uzun vadede kazanılması gereken bir savaştır, ancak bugün herkesin çabası ve BM tarafından önerilen önlemler gibi yeterli azaltma ve uyum ile, hasarı en aza indirmeye ve daha sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmeye başlayacağız. . Örneğin , geleceğin ekonomisinin anahtarı olan sözde yeşil işleri teşvik ederek:

İklim değişikliğini hafifletmek için önlemler

Enerji verimliliğini artırın ve yenilenebilir enerjilere  odaklanmak 

Toplu taşımayı ve sürdürülebilir hareketliliği  teşvik etmek, 

  Sanayi, tarım, balıkçılık ve ekolojik hayvancılığın yanı sıra sorumlu tüketimi teşvik etmek, 

  Bazı yakıtların kullanımını yeşil vergiler yoluyla vergilendirmek, 

İklim değişikliğine uyum için önlemler

Daha güvenli ve daha sürdürülebilir binalar ve altyapılar  inşa etmek, 

  Ormanları yeniden doldurun ve hasarlı ekosistemleri eski haline getirmek, 

  Değişen iklimlere daha iyi uyum sağlayabilmeleri için mahsulleri çeşitlendirmek, 

 Doğal afetleri önlemek ve yönetmek için yenilikçi çözümler,

Türkiye, iklim değişikliği ile mücadele amacıyla ülkelerin ortak hareket etmelerini hedefleyen Paris Anlaşması’nı TBMM’ye sunarak onayladı. Bu kapsamda önümüzde Türkiye adına atılmış bugünün iklim politikaları için kullanılabilir bir geçmişe işaret eden yeni düzenlemeler bizleri beklemektedir.  

Kaynakça :

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_663.

https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal/.

https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1588581905912&uri=CELEX:52020PC0080

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_2345.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2018:738:FIN

https://www.iberdrola.com/social-commitment/what-is-european-green-deal

https://sefia.org/blog/paris-anlasmasi-onaylandi-turkiyenin-iklim-politikasinda-yeni-bir-donem-basliyor/.

https://www.iberdrola.com/sustainability/green-and-environmental-taxes

https://www.iberdrola.com/about-us/utility-of-the-future/renewable-energies

https://www.iberdrola.com/sustainability/green-and-environmental-taxes

https://www.iberdrola.com/sustainability/what-are-green-jobs

https://www.iberdrola.com/sustainability/circular-economy-3-rs

https://www.iberdrola.com/social-commitment/new-urban-agenda

https://www.iberdrola.com/sustainability/energy-transition

                                                                                                                             Zeynep Damla KARANUH

Öz

Katılım, demokrasinin işlerliğini sağlayan en temel mekanizmadır. Kararların demokratikliği, katılımın etkinliği ile doğru orantılıdır. Kamu yönetiminde 20. yüzyıl ve sonrasında meydana gelen değişim ve dönüşüm, katılımın önemini bir kez daha ortaya çıkarmıştır. Yeni Kamu Yönetimi anlayışıyla birlikte geleneksel yönetim yapısından modern yapıya evrilen yönetim içerisinde katılımcılık, şeffaflık ve hesap verebilirlik önem kazanmıştır. Merkezi yönetimin taşra teşkilat yapılanması içerisinde yer alan yerel yönetimler, halka en yakın hizmet birimleri olmaları nedeniyle yerel demokrasinin ve katılımın en iyi uygulanabileceği alanlar olmaktadır. Yerel yönetimlerde katılım, literatürde yoğun bir biçimde vatandaşın yönetimde aktif olarak yer alması şekliyle ele alınsa da iç paydaş olan çalışanların kararlarda etkinliği de önemli bir boyutunu oluşturmaktadır.

Bu çalışmada öncelikle konuyla ilgili literatür taraması yapılacak olup ayrıca Büyükçekmece Belediyesi örnekleminde çalışanların yönetsel süreçlere katılımı uygulanan anket çalışması ve kurumun stratejik planları, performans programları ve faaliyet raporları neticesinde elde edilecek veriler ışığında sorunsallaştırılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Katılım, Yeni Kamu Yönetimi, Büyükçekmece Belediyesi

A Study on The Applicability of Participatory Public Administration

Abstract

Participation is the most fundamental mechanism which maintains the functionality of democracy. The democracy in decisions is proportional to the effectiveness of participation. The change and transformation in Public Administration, which came to be in in the 20th century and the following period, revealed the significance of participation once again. With the new Public Administration approach, participation, transparency and accountability have acquired importance within management, of which the conventional structure has evolved into a modern one. Local administrations which are situated in the provincial organization structure of centralized management are the areas in which local democracy and participation can be implemented most effectively due to the fact that these are the service units which are closest to the public. Even though the existing meaning of participation in local administrations in literature is generally considered to be active involvement of citizens in management, the effectiveness of the employees, who are internal partners, in taking of decisions is also an important element. This study is comprised of a review of the relevant literature and the problematization of participation in the sample group consisting of Büyükçekmece Municipality employees in consideration of the acquired data.

Keywords: Participation, New Public Administration, Büyükçekmece Municipality

[1] Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi  Cilt.1 Özel Sayı-4’te makale olarak yayınlanmıştır.

[2] Yerel Yönetimler Bilim Uzmanı, damlakaranuh@gmail.com

Tam metin için :  katilimci-kamu-yonetimi

Yerel yönetimlerin yönetişim ilkesini hayata geçirilmesi için belediyeler önemli rol oynamaktadır. Bu bağlamda kentin sorunlarına çözümlerin bir paydaşı olarak çocuklar, kentsel değişiminin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu konuda duyarlı belediyelere önemli görevler düşmektedir. Projenin amaçlarından biri, “Çocukların ihtiyaçlarına yönelik politikalar ve programlar tasarlamak, çocukların oyun ve gelişim haklarına erişimlerini sağlamak amacıyla kentsel alanlarda çocuk dostu mekânlar yaratmak” tır. Çocuk haklarının şehirlerde uygulanması olduğu kadar, yaşayan örneklerle, bu konuda yerel yönetim sisteminin gelişmesi, ilgili deneyim ve birikimin oluşturulmasıdır. 

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, her insanın sahip olduğu hak ve özgürlükleri ilan etmiştir.  Çocuk Hakları Deklarasyonu’nun kabulü önemlidir; çocuk haklarının gerçekleşmesini sağlamak tüm bireylerin sorumluluğudur (Levin, 1991). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Birlemiş Milletler tarafından 20 Kasım 1989 tarihinde kabul edilmiştir. Böylece çocukların “Magna Carta”sı olarak kabul edilen bu belge birçok ülke tarafından onaylanmıştır. (Unıcef, 1997). Çocuk Hakları Sözleşmesi her çocuğun eşit haklara sahip olması gerektiğini, toplumda her çocuğun toplumun her alanında aktif ve sorumlu bir birey haline gelmesi fikrine dayanır (Unicef, 1998). Türkiye Sözleşmeyi, 30 Eylül tarihinde Birlemiş Milletler Genel Merkezinde toplanan “Çocuklar için Dünya Zirvesi’nde imzalanmıştır.7, 29 ve 30. maddelerine çekince konulmuştur. 4058 sayılı yasayla onaylanması uygun bulunan Sözleşme, 27 Ocak 1995 günü Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir (Unicef, 2007).

Bu bağlamda Çocuk Dostu Kentler karşımıza çıkmaktadır. “Çocuk Dostu Kent” (Child Friendly City) kavramı Habitat II’de çocukların haklarını yerine getirme ve gerçekleştirmeyi kabul eden kent olarak tanımlamaktadır (Riggio, 2002). “Çocuk Dostu Kent” Girişimi Habitat 1996 yılında UN-Habitat ve UNICEF tarafından başlatılmıştır. “Çocuk Dostu Kent Girişimi” 1991 yılında imzalanan Çocuk Hakları Sözleşmesiyle uyum içindedir. “Çocuk Dostu Kent” kendi yönetim sistemini çocuk hakları komitesi tarafından tanımlanan çocuk hakları sözleşmesinin dört genel prensibi üzerine kurmuştur. Dünyadaki “Çocuk Dostu Kent” girişimleri incelendiğinde; UNICEF İspanya’nın ve Fransa’nın çocuk dostu şehir girişimleri için özel web siteleri bulunmaktadır. Türkiye’de seçilen uygulama bölgeleri; Adana-Yüreğir, Ankara-Mamak, Bitlis, Erzurum-İspir, Giresun, İzmir-Bornova, Kırklareli-Lüleburgaz, Manisa, Mersin, Şanlıurfa-Eyyubi’yedir (Unicef, 2004).  Proje genel hatları ile : 

• Adı: Çocuk Dostu Şehirler Projesi
• Konusu: Kent çocuklarının haklarını gözetip, ihtiyaçlarını tespit etmek ve farkındalıklarına katkı sağlamaktır. Çocuk Dostu Şehir (ÇDŞ), Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin yerel düzeyde somutlaşmış halidir.
• Amacı: Çocukların ihtiyaçlarına yönelik politikalar ve programlar tasarlamak ve bu süreci denetlemek amacıyla farklı kentsel alanlardaki çocukların ihtiyaçlarını belirlemek; Çocukların oyun ve gelişim haklarına erişimlerini sağlamak amacıyla kentsel alanlarda çocuk dostu mekânlar yaratmak projenin amaçlarını oluşturmaktadır.
• Türü: Çocuk haklarını konu alan sosyal bir projedir.
• Kapsamı: Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Türkiye Temsilciği ve Lüleburgaz Belediyesi arasında 2014 yılında imzalanarak yürürlüğe giren protokol kapsamında uygulanmış bir projedir.
•  Hedef Kitle: Kent Konseyi çocuk meclisi ve kentte yaşayan 18 yaş altı diğer tüm çocuklar ve dolaylı olarak aileler

Pandemi sürecinde çocuklar, yiyecek, barınma, ulaşım ve tıbbi bakımlarını sağlamak için başkalarına bağımlı olan nüfusun savunmasız bir kesimidir. COVID-19 çocukların yaşadığı bağlamı hızla değiştirmiştir. Okul kapanışı gibi karantina önlemleri ve hareket kısıtlamaları çocukların rutin hayatlarında yeni düzenlemeler getirmiştir. Hepimizin yaşadığı stresle birlikte, çocuklar şiddete ve psikososyal sıkıntıya karşı daha savunmasız olduğunu söyleyebiliriz. COVID-19’un yayılmasını sınırlamak için federal, eyalet ve yerel yönetimler insanları evde kalmaya teşvik eden önemli güvenlik önlemleri aldılar. Gerektiğinde, bu önlemler birçok işletmenin geçici olarak kapandığı ve sayısız işçi için ücret kaybına yol açtığı söyleyebiliriz. Düzenli gelir olmayan aileler, çocuklarını doktora götürebilmeleri için yiyecek satın almak, kirayı ödemek arasında yaşamı değiştiren kararlar vermek zorunda kaldılar. Tüm çocuklar ve aileler için zor aynı zamanda aile bağının güçlendiği bir dönem yaşanmaktadır. Karmaşık bir döngü de çocukların zihinlerinde yaşadıkları korku, uzun süre evde olmaların verdiği heyecan ve duygu karmaşasını yaşamaktadır.

Evde öğrenmedeki artış, okul bölgelerindeki ve topluluklarındaki mevcut eşitsizlikleri de beraberinde getirebilir. Tüm bölgeler sanal öğrenme sağlayamaz; ve bütün ailelerden bilgisayarları veya evde internet erişimi sahip oldukları tartışılır.  Sosyal mesafe uzadıkça, her çocuğa yetişme fırsatı veren halk eğitimi çözümlerine duyulan ihtiyaç artmaktadır Çocuklar gibi, pandemi sırasında da ebeveynlerin ruh sağlığı risk altındadır. Bilinmeyen hakkında çocuklara, sosyal izolasyon, anksiyete için aynı anda sevecen iken evden çalışma yaşattığı stresle,  ebeveynler özellikle, ruh sağlığı problemleri riskini artırabilir. Bir ebeveynin zihinsel sağlığı acı çektiğinde, çocuklarının sağlığı etkilenmektedir. 

Tüm bu süreç devam ederken yeni normal hayata dönüş başladı. Okullar yeniden açıldığında, ekstra destek ve kaynak sağlamak ve çocukların herhangi bir aksilikten kurtulmalarına yardımcı olmak için bir planlar ve projeler geliştirilmelidir. Dünya genelinde ülke çapında kapatılan okullar nedeniyle, 1,57 milyardan fazla öğrencinin (öğrencilerin yüzde 91’inin) eğitimi  devam edemedi (Unicef, 2020).  Ebeveynlerle, dışarıda yürümek,  arkadaşlarınızla telefonda konuşmak,  normal süreçte döndüğümüz de yeni hayata alışmada çocuklar içim yardımcı olabilir.  Ebeveynlerin zihinsel sağlıklarının çocuklarının sağlığını nasıl etkilediğini öğrenmelerine yardımcı olmak, öz bakımı önceliklendirmek ve gerektiğinde tedavi aramak için özelikle hem aileler hem de çocukların süreç sonrasında psikolojik desteğe ihtiyacı vardır.  Aynı zamanda  çocuklar yaşlı insanların ciddi şekilde hasta olma olasılığının yüksek olduğunu duyarsa, büyükanne ve büyükbabaları için endişelenebilirler. Yaşlı akrabalarla arama veya görüntülü sohbet yapmalarına izin vermek, sevdiklerine güven duymalarına yardımcı olabilir.

Çocuklarla zaman zaman stresli hissetmenin normal olduğunu  anlattırarak, duyguları tanımak ve stresli zamanların geçtiğini ve hayatın normale döndüğünü bilmek çocukların esneklik kazanmasına yardımcı olabilir. Çocukların vücutlarını öğrenmelerine yardımcı olmak için koronavirüs hakkında konuşmayı bağışıklık sistemi  hastalıkla nasıl savaştığı öğretilmelidir.  Çocuklar ile sık sık güncel olaylar hakkında konuşun. Duydukları hikayeleri düşünmelerine yardımcı olmak önemlidir. Soru sorun: Bu olaylar hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce bunlar nasıl oluyor? Bu tür sorular, haber olmayan konular hakkında konuşmayı da teşvik  etmektedir. Bu bağlamda çocuk dostu kentler yeniden gündeme gelmelidir. Çocuklara korkularını paylaşmaları için yeni mekanlar oluşturmamız gerekmektedir. Belediyelerin çocuklara özgü bu dönemdeki hisselerini anlatmalarına yardımcı olarak sokakların, tasarlanmasına izin vermeleri gerekmektedir. Çocukların endişelenmesi doğaldır. “Bir sonraki olabilir miyim? Bu benim başıma gelebilir mi?” düşüncelerinden uzaklaşmaları yaşadıkları dünyaya kendilerini yeniden ait hissedebilmeleri için tasarlanan çocuk dostu sokağında güvenli oyun oynayabilmeleri, arkadaş ilişkilerini geliştirmeleri, sürdürülebilir bir kentte yaşamalarına destek olunmalıdır. Özellikle çocukların kültürel ve sosyal olaylara katılımlarını, etnik kökenine, dinine, gelirine, cinsiyetine ve engelli olup olmamalarına bakmaksızın her hizmete ulaşabilmelerinin sağlanmalıdır. Yerel yönetimlerle sağlık, beslenme, su, eğitim ve korunmaya erişim üzerine odaklanarak, çocuklar, kadınlar ve savunmasız nüfus üzerindeki aktarım etkilerini önlemek ve hafifletmek için çalışmalar yapılmalıdır.

Yaşadıkları kentte her çocuğun eşit haklara sahip olması gerektiği çocuk dostu kent projesinde amaçlanmaktadır. Çocukların fiziksel çevresini oluşturan mekânlarla ilgili istek ve beklentileri dikkat alınmalıdır. Bu bağlamda ebeveynlerin de çocuklarla zaman geçirebileceği mekânlar oluşturulmalıdır. Sürdürülebilir kalkınma açısından yeşil alanların şehir içinde olması önemlidir.Kent içerisinde tüm vatandaşların çocuklarıyla birlikte, rahatça faydalanabilecekleri, bireylerin taleplerini dile getirebileceği alanlar olmakla birlikte, çocukların serbest oyun mekânları geliştirilmelidir. Bu bağlamda gelecekte çocuk dostu şehir projesini devamı gerçekleşecek mi, yoksa sadece bir proje olarak mı kalacak mı soru yeniden gündeme gelmelidir.

Unutmayalım ki ”  Sokağa çıkma yasaklarının konduğu bu dönemde bizler kendimizin ve sevdiklerimizin sağlığını korumaya odaklanmışken, bu salgının gizli mağdurları olma riski altındaki milyonlarca çocuğu unutmamalıyız. Bu çocukların dünyasının yarın neye benzeyeceği ve geleceklerinin nasıl olacağı bugün bizim sorumluluğumuzdadır.”                                                                                                                                                                                                          UNICEF Genel Direktörü Henrietta Fore’

Faydalı Kaynaklar
https://www.euronews.com/2020/05/24/coronavirus-what-is-kawasaki-disease-and-its-possible-link-with-covid-19-in-children.
https://www.nichq.org/insight/supporting-childrens-health-during-covid-19-

pandemichttps://www.psikiyatri.org.tr/uploadFiles/2420201236-cocuklarCOVID.pdf

https://www.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/6/2020/03/cogepdercovid-19rehberi30mart2020.pdf.pdf

https://www.abc.net.au/news/health/2020-05-02/kids-art-coronavirus-processing-trauma/12194004

https://www.unicef.org/turkey/bas%C4%B1n-b%C3%BCltenleri/unicef-%C3%A7ocuklar%C4%B1n-covid-19-salg%C4%B1n%C4%B1n%C4%B1n-gizli-ma%C4%9Fdurlar%C4%B1-olmas%C4%B1na-izin-vermeyelim.

Hazal Ilgın Bahçeci & İrem Ece Akpınar (2018).” Çocuk Dostu Kent”, Çocuk Üzerine Araştırmalar, Ed. G. Uludağ ve M. Altunbay, Ankara: Astana Yayınları.Kemal Öktem ve İrem Ece Akpınar (2019 ) “Çocuk Dostu Şehirler: Lüleburgaz Belediyesi Örneği” Sobiad E-dergi.
Riggio, E. (2002). Child Friendly Cities: Good Governance in The Best Interests Of The Child, Environment &Urbanization, 14, 2. http://www.bvsde.paho.org/bvsacd/cd26/enurb/v14n2/45.pdf İndirme Tarihi: [ 07.03.2018]
UNICEF. Dünya Çocuklarının Durumu, Ankara: UNICEF Türkiye Temsilciliği, (1997).
UNICEF. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Uygulama Elkitabı, Ankara: Ajans Türk Basın ve Basım A.ġ, (1998).

Bu çalışmada, Küreselleşme kavramının kentler üzerindeki etkisi sosyo-mekânsal ve sosyo-kültürel alanlarda tartışılmıştır. Yavaş Şehir hareketi, küreselleşen dünyada rekabet içinde olan kentlerin aksine kendi yerel değerlerini korumayı amaçlayan kentleri ön plana çıkarmayı hedeflemektedir. “Yavaş Şehir” (Cittaslow) hareketi, küreselleşme sürecinin neden olduğu aynı tip kentleşmeye karşı çıkarak kendi değerlerini korumaya çalışan kentlerin katıldığı harekettir (Cittaslow, 2012). Bu bağlamda yavaş şehrin ilk ortaya çıktığı ve iyi bir örnek olarak gösterilen İtalya’nın Bra şehri, Türkiye’nin Kırklareli şehrinin ilçesi olan Vize İlçesi ile karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Çalışmada İtalya’da yavaş şehirlerin ortaya çıkışları tarihsel olarak ele alınarak, Bra şehrinin yavaş olma süreci de ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir. Vize’nin Yavaş Şehir olma süreci sürdürülebilir “Kentler İçin On Melbourne Prensibi” üzerinden incelenerek, tasarım, nüfus, yaşam kalitesi elverişliliği açısından İtalya’nın Bra şehriyle karşılaştırma yapılmaktadır. Böylece “ yavaş olduktan” sonra şehir tanıtımı, marka ve pazarlaması, şehrin sahip olduğu değerlerin ortaya konulması ve değerlerin etkin bir şekilde kullanılması açısından günümüzdeki “yavaş – şehir” modeli karşılaştırmalı olarak incelenmeye çalışılmış, bazı öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Mekân, Yavaş Şehir, Vize Kırklareli, Bra.

Loading...

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

Bu makale ilk olarak İrem Ece Akpınar, M. Kemal Öktem ve Hülya Küçük tarafından Yönetim Bilimleri Dergisinde yayımlanmıştır.

ÖZET

Tarihsel olarak, ekonomik açıdan geçmiş yıllara göre daha zengin bir dönem yaşanan dünyada, bazı kesimlerin her geçen gün artarak ve derinleşerek ilerleyen bir yoksulluk içinde olduğu gözlemlenmektedir. Maddi nitelikteki yoksunluklar sebebiyle kaynaklara ve üretim faktörlerine erişemeyerek,  asgari yaşam düzeyini sürdürebilecek gelire sahip olamama durumunu ifade eden yoksulluk, ekonomik olduğu kadar sosyal ve kültürel gereksinimlerden mahrumiyeti de kapsamaktadır.

Bu çalışmada Türkiye’de yoksulluğun yerel yönetimlere bırakılması kapsamında yerel yönetimlerin sosyal belediyecilik adı altında yaptıkları çalışmalar incelenecektir. Bu çalışma kapsamında Türkiye’de yoksulluğun boyutları ele alınarak, uygulanmakta olan mevcut mücadele politika programlarının nasıl işlediği incelenecek ve yoksullukla mücadelede nasıl daha iyi bir sisteme ulaşılacağına yönelik bilgiler ortaya konulacaktır.

Yoksullukla mücadelenin yerel düzeyde yürütülmesi yoksulluğu çözmede etkin yol mu dur?

Belediyelerin gelirlerinin eşit olmaması bölgeler arası eşitsizliklere neden olur mu?

Bazı belediyeler sosyal yardımları siyasi rant sağlamaya yönelik mi kullanıyor?

Bu çalışma nitel bir çalışmadır. Bu araştırmada ikincil kaynaklar kullanılacaktır. Bu araştırmada makaleler, tezler, dergiler ve istatistiklerden yararlanılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Yerel Yönetim, Sosyal Belediyecilik

POVERTY FIGHT AGAINST POVERTY AND KEPT TO THE LOCAL GOVERNMENT POLICIES IN TURKEY

 SUMMARY

Historically, it is observed that some segments of the world, which has a richer period compared to the past, are in progressing poverty by increasing and deepening day by day. The poverty, which cannot have the income to sustain the minimum level of living by not having access to resources and production factors due to material deprivations, includes the deprivation of economic as well as social and cultural requirements.

In this study, the scope of poverty in Turkey left to the local authorities do their work under the name of local government social municipality will be examined. In this study, by considering the dimensions of poverty in Turkey, which will examine how to handle the current program being implemented policies to combat and how the information will be put forward for a better system would be achieved in the fight against poverty.Does the fight against poverty at the local level be an effective way to resolve poverty?Does not the equality of municipalities’ income cause interregional inequalities?Are some municipalities using social assistance to provide political rent?This study is a qualitative study. Secondary sources will be used in this research. In this research, articles, theses, journals and statistics will be used.

 Keywords: Poverty, Local Government, Social Municipality

GİRİŞ

Ekonomik ve sosyal gelişmenin sağlanarak, değişen koşullara ayak uydurabilmek için sosyal belediyeciliğin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Ekonomik ve sosyal kalkınmanın yerel olanaklar ve avantajlarla desteklenmesi gereklidir. Yerel yönetimlerin, sosyal alanlarda planlama, düzenleme ve uygulama işlevleri üstlenerek, yerel düzeyde sosyal harcamaların arttırılarak, istihdam, yoksulluğun giderilmesi, sağlık, eğitim ve çevrenin korunması alanlarını kapsayacak şekilde sosyal programlar üretmeleri çok önemlidir. Yerel yönetimlerce aktif sosyal politikalar üretilmesi için, yerel yönetim kuruluşlarının merkezi yönetim karşısındaki kaynak, yetki ve özerkliğinin genişletilerek merkezi yönetimlerce desteklenmesi gereklidir.

Sonuç olarak sosyal belediyecilik alanında belediye yöneticileri ve yerel halk daha fazla bilinçlenmeli, belediyelerin mali sorunları çözülmeli, yerel halk katılımı sağlanmalı, yerel yönetimlere daha fazla kaynak tahsis edilmeli, belediyeler bu kaynakları verilen doğrultuda kullanmalı, kaynakların dağılımında adil olmalı ve gelir dağılımı adaletsizliğini önlemeye yönelik işlevler üstlenmelidir. Sosyal belediyecilik uygulamalarının, halkın ihtiyaçlarını geçici olarak bir defaya mahsus karşılanması olarak algılanmamalı, sosyal hizmetler alanında belediyelerde yetişmiş kalifiye eleman bulunmalıdır.

YOKSULLUK

1.YOKSULLUK KAVRAMI

Yoksulluk, neredeyse bütün dünya ülkelerini yakından ilgilendiren, insanlık tarihinin tüm zamanlarında görülen ve üzerinde çözüm aranmakta olan dinamik bir olgudur.

Günümüzde 7 milyar civarında olan dünya nüfusunun 1,2 milyardan fazlası, günde 1 dolardan daha azıyla yaşamaya çalışmaktadır.800 milyondan fazla insan ise, ailesinin ihtiyacı olan gıdayı temin edecek maddi güce sahip olmadığı için aç kalmaktadır.(Panahi ve Malekmahammadi,2011:250-251).Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP) gibi bu alanda faaliyet gösteren birçok uluslararası kuruluşun vurguladığı gibi, ülkelerin karşılaştığı en temel sorunlardan biri de yoksulluktur.

Sözlük anlamına bakıldığında yoksul kişi, yeteri kadar parası olmayan ya da konforlu bir şekilde yaşamak için gerekli olan araçlara sahip olmayan kişi olarak tanımlanmaktadır. Kelime olarak yoksulluk ise, yaşamın gerektirdiği olanaklardan yoksun olma durumunu ifade etmektedir.(Aktan ve Vural,2002:1-2).

Kaynak dağılımının adil olmaması, nüfus fazlalığı, eğitim ve istihdam olanaklarının yetersiz olması, bazı ekonomik ve demografik eğilimler, çevrenin hızla bozulması gibi bazı etkenler yoksulluğa sebep olan temel faktörler arasında yer almaktadır.

Her ne sebeple olursa olsun yoksulluk,  dünyanın hemen her ülkesinde ekonomik, sosyal ve psikolojik boyutları olan ciddi bir sorun haline gelmiştir.(PASAGEM,2010:1-2).Yoksulluk, toplumda ortaya çıkan değerin azlığı veya çokluğu ile değil, o değerin  toplumu  oluşturan  bireyler arasındaki eşitsiz dağılımıyla ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple yoksulluk olgusunun gelir eşitsizliğinin bir sorucu olduğu da söylenebilir.(DPT,2001:103).Yoksulluğun kapsamı, ülkeden ülkeye, dönemden döneme refah düzeyindeki gelişmelere bağlı olarak farklılıklar göstermektedir.

1. DÜNYADA YOKSULLUĞUN BOYUTLARI

Yoksulluk, küresel bir sorun olarak, gelişmiş-az gelişmiş ayırımını gözetmeksizin evrensel boyutlara ulaşmıştır. Yoksulluk sadece dünyanın azgelişmiş bölgelerinin yaşadığı bir sorun olmaktan çıkmış gelişmekte olan ülkelerin ve hatta gelişmiş ülkelerin önemli bir sorunu haline gelmiştir.Günümüzde dünya nüfusunun % 10’u toplam dünya gelirinin yüzde yetmişten fazlasını elde etmektedir. Altı milyar iki yüz milyona sahip dünya nüfusunun 2,5 milyarı- yaklaşık yarısı günlük 2 $ yoksulluk sınırının, 1 milyarı –yaklaşık altıda biri günde 1 $ yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Yoksullukla birlikte ülkeler ve bölgeler arasındaki eşitsizliğin boyutları da giderek artmaktadır. Ortalama olarak yoksul ülkeler zengin ülkelerden daha yavaş büyüme oranına sahip olduğu için ülkeler arasındaki gelir uçurumu giderek genişlemektedir. 1960 yılında en zengin 20 ülkenin geliri, en fakir 20 ülkenin gelirinden 18 kat fazla iken, 1995’te bu oran 37 ile ikiye katlanmıştır (Tosuner, 2007: 64). İnsanlığın dörtte birini oluşturan sanayileşmiş kesim, dünya zenginliğinin % 85’ini elinde tutmaktadır.

Dünya Bankası (DB) verilerine göre 1981-2001 yılları arası açlık sınırında 1 $ baz alınırken, 2005-2020f yılları arasında 1.25 $ baz alınarak bölgeler itibariyle yoksul nüfus oranları hesaplanmıştır (Tablo 1). Yoksul nüfus oranı 1981-2001 yılı döneminde giderek azalma göstermiştir. 2005 yılında bu oran bir önceki yıla göre artış gösterse de bu oranın 2015 ve 2020 yılında giderek azalacağı tahmin edilmektedir. 2020 yılında en az yoksul nüfus oranının Avrupa ve Merkezi Asya ülkeleri, en fazla yoksul nüfus oranının ise Alt Sahra Afrika ülkesinin olduğu tahmin edilmektedir.

2008 yılı itibariyle DB’ nın belirlemiş olduğu dünyanın kişi başına düşen GSMH rakamı en yüksek olan ülke 58500 dolar ile Norveç’tir. Dünyanın en yoksul ve en zengin ülkesi arasındaki kişi başına düşen GSMH rakamlarına bakıldığında aradaki inanılmaz uçurum göze çarpmaktadır. 290 dolar ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti en yoksul GSMH sıralamasında iken, 58500 dolar ile Norveç en yüksek kişi başına GSMH sıralamasındadır. Bu demek oluyor ki, GSMH bakımından dünyanın en zengin bölgesi en yoksul bölgesinden yaklaşık 200 kat daha büyüktür. Böylece bir kez daha yoksulluğun küresel bir boyutu, ülkeler arasındaki inanılmaz gelir uçurumu açıkça görülmektedir.

 2.TÜRKİYE’DE YOKSULLUĞUN BOYUTLARI

Başta Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı olmak üzere birçok sayıda uluslararası kuruluşların yapmış oldukları yoksulluk çalışmalarına bakıldığında ülkemizdeki yoksulluğun boyutlarının ne kadar ciddi boyutlarda olduğunu gözler önüne sermektedir. UNDP tarafından her yıl yayımlanmakta olan ve insani gelişmeyi, sağlık ve eğitim gibi gelişmenin ekonomik olmayan göstergelerini de dikkate alarak İGE ile ölçen 2010 insani gelişme raporuna göre, Türkiye İnsani Gelişme sıralamasında 0.754 indeks değeriyle bölge sıralamasında 16.Dünya’da ise 62. sırada yer almaktadır. Eğitim indeksinin göstergesi olarak, eğitimde brüt okullaşma oranı %74.3, yetişkin okur-yazar oranı %90 oranıyla Avrupa&Merkezi ve Asya’da 27. Dünya’da ise 83. sırada yer almaktadır. Sağlık indeks göstergesi olarak, doğumda yaşam beklentisi 72.2 değeriyle Avrupa&Merkezi Asya’da 19. , Dünya’da ise 90. sırada yer alırken, gelir indeksi açısından bölge sıralamasında 12. Dünya sıralamasında ise 63. sırada yer almaktadır. Tüm bu veriler Türkiye için 2010 yılında 0.754 lük bir insani gelişme değeri oluşturmaktadır.Dünya’da ise 62. sırada yer almaktadır. Eğitim indeksinin göstergesi olarak, eğitimde brüt okullaşma oranı %74.3, yetişkin okur-yazar oranı %90 oranıyla Avrupa&Merkezi ve Asya’da 27. Dünya’da ise 83. sırada yer almaktadır. Sağlık indeks göstergesi olarak, doğumda yaşam beklentisi 72.2 değeriyle Avrupa&Merkezi Asya’da 19. , Dünya’da ise 90. sırada yer alırken, gelir indeksi açısından bölge sıralamasında 12. Dünya sıralamasında ise 63. sı Türkiye’de yoksulluğun boyutlarını ölçmeye yönelik çalışmaların son yıllara dayandığı ve bunların sayıca çok sınırlı olduğu söylenebilir. Bu alandaki en yeni çalışmalardan birisi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan 2009 Yoksulluk Araştırmasıdır.

Tablo 1:Yoksulluk Sınırı Yöntemlerine Göre Yoksul Fert Sayısı, 2007-2009, Türkiye,   Kent, Kır   

Kaynak: TÜİK,2009 Yoksulluk Çalışması Sonuçları

Tablo 1’ de yoksulluk sınırı yöntemlerine göre Türkiye’deki 2007-2009 yılları arasındaki yoksul fert sayıları görülmektedir. 2007 yılında 328.000 kişinin açlık sınırında olduğu, 12.261.000 insanın ise gıda ve gıda dışı harcamalarını karşılayamadığı görülmektedir. Aynı y ıl, kentlerde 4.968.000, kırda ise 7.293.000 fert gıda ve gıda dışı harcamalarını karşılayamamaktadır. 2007, 2008 ve 2009 yıllarında kentlerde ve kırda yaşayan gıda ve gıda dışı harcamalarını karşılayamayan yoksul fertlerin sayısının birbirlerine oldukça uzak olduğu görülmektedir. Dünya Bankası yoksulluk analizlerinde yoksulluk sınırını günlük 1 ABD doları olarak belirlenmiştir. Bu orana göre; 2007, 2008 ve 2009 yılında, kişi başı geliri 1 doların altında ülkemizde yoksul fert bulunmadığını tablo 5’te belirtilmektedir. 2007 yılında Türkiye’ de, günlük geliri 2.15 doların altında yoksul sayısı 356.000 kişi civarındadır.Yıllar bazında baktığımızda bu sınırın altında yoksul olan fert sayısının azaldığını hatta 2009 yılında 159.000’e gerilediği tespit edilmiştir. Kişi başı geliri günlük 4,3 doların altında olan fert rakamlarına bakıldığında; 2007 yılında 5.796.000 kişiyken, bu rakam yıllar itibariyle gerileme kaydetmiştir. Sonuç olarak Türkiye’ de yıllar itibariyle yoksullukta azalma görülmesine rağmen, hala çok yüksek seviyelerde bir yoksulluk mevcuttur.

3.YOKSULLUKLA MÜCADELE POLİTİKALARI

Türkiye’de 1970’li yılların sonuna kadar devletçi kalkınma politikaları benimsenmiş, yoksulluk sorununun ise orta ve uzun vadede ekonomik büyüme ve kalkınma politikalarıyla ortadan kalkabileceği yahut azalabileceği düşünülmüştür. Bu sebeple yoksullukla mücadele alanında bu yıllara kadar doğrudan müdahale politikaları geliştirilmemiş ve uygulanmamıştır. Türkiye’de yoksullukla mücadele alanında doğrudan müdahale stratejisini benimseyen ilk ciddi politika,1976 yılında kabul edilen 2022 sayılı “Altmış Beş Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun” ile uygulamaya konmuştur.

Hedef grubu nispeten sınırlı olan 2022 sayılı yasadan sonra,1982 yılında Milli Eğitim Bakanlığı’na muhtaç durumdaki öğrencilere burs ve parasız yatılılık hizmeti verme,1983 yılında ise Mülga Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’na(SHÇEK) muhtaç kişilere ayni ve nakdi yardım yapma görevi verilmiştir.1984 yılında ise, Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne vakfiye olma amacını da yerine getirmek üzere çeşitli sosyal yardımlar yapma yetkisi verilmiştir.(Hacımahmutoğlu, 2009:69).Nihayetinde yoksul ve muhtaç durumda olan tüm vatandaşları ilgilendiren ve daha geniş kapsamlı bir programı içine alan 3294 sayılı “Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu”(SYDTF) 1986 yılında kabul edilmiştir. Fonun en büyük harcama kalemini ise sağlık destek programı yaygın ismiyle “Yeşil Kart Sistemi” oluşturmaktadır. Herhangi bir sosyal güvenlik sistemi tarafından kapsanmayan kişilerin sağlık harcamalarını karşılayan Yeşil Kart uygulaması 1992’den beri yürürlüktedir ve yaklaşık 13 milyon kişi bu sistemden yararlanmaktadır.

4.YEREL YÖNETİM

4.1.Yerel Yönetim Kavramı

Yerel yönetimler, belirli bir coğrafya alanında, ülke kesiminde yaşayan halkın ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulmuş ve karar organları halk tarafından seçilen yönetim birimleridir. Yerinden yönetim ilkesinin uygulandığı yerel yönetimler, kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlar olarak, merkezi yönetimin hiyerarşisi dışında ve ona karşı belirli ölçülerde bağımsız birimlerdir.

Yerel hizmetlerin yerel yönetim birimi olan belediyelerce daha etkin ve verimli sunulmasının çeşitli nedenleri vardır (Bakınız: Siverekli Demircan, 2003:52).Buna göre;

• Halkın kamu hizmetlerinin yürütülmesine katılımı daha kolay olur ve böylece etkin katılım ilkesi sağlanabilir.
• Belediyeler küçük ölçekli birimler olduğundan (merkezi yönetime nazaran) hizmet arz ve talebi aynı ortamda gerçekleşir.
• Bürokrasi ve kırtasiyecilik azalır.
• Halkın beklenti ve taleplerini yansıtma ve cevap verme imkânı artar.
• İhtiyacın ne olduğu ve düzeyi tespit edilerek, ihtiyaçlarla kaynaklar arasında denge sağlanır. • Halkın hizmetlere finansal açıdan gönüllü katılımı mümkün olur.

 5.SOSYAL BELEDİYECİLİK

5.1.Sosyal Belediyecilik Kavramı

 Sosyal Belediyecilik; yerel idareye sosyal alanlarda planlama ve düzenleme işlevi yükleyen, bu çerçevede kamu harcamalarını konut, sağlık, eğitim ve çevrenin korunması alanlarını kapsayacak şekilde sosyal amaca kanalize eden; işsiz ve kimsesizlere yardım yapılması, sosyal dayanışma ve entegrasyonun tesis edilmesi ile sosyo-kültürel faaliyet ve çalışmaların gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan altyapı yatırımlarının yapılması için bilinçli politikalar üretmesini öngören; bireyler ve toplumsal kesimler arasında zayıflayan sosyal güvenlik ve adalet mevhumunu güçlendirmeye yönelik olarak yerel idarelere sosyalleştirme ve sosyal kontrol işlevleri yükleyen bir modeldir (Akdoğan, 2002).

Tablo 2:Yıllar İtibariyle Belediyeler Tarafından Verilen Toplam Yardım Miktarı

Kaynak: SYGM (2013B), AR-GE ve Tanıtım Dairesi Başkanlığı Verileri

Belediyelerin Bütçe Performansı rakamlarına göre, yıllar itibariyle yapmış oldukları toplam yardım miktarı yukarıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablodaki rakamlara göre, 2012 yılında Belediyelerin yapmış oldukları toplam yardım miktarı 543 milyon TL düzeyindedir. Ancak, bu rakamın alt bileşenleri mevcut olmadığı için belediyelerin hangi yardım türüne ne kadar harcama yaptığı bilinmemektedir. Bunun yanında, birçok belediye sistematik bir yardım programına sahip değildir ve dolayısıyla Türkiye genelinde belediyeler tarafından yardım yapılan kişiler ve kişi sayıları da bilinmemektedir.

 SONUÇ

Yoksulluk kavramının, üzerinde uzlaşı sağlanmış, herkes tarafından kabul görmüş, objektif ve sınırları açık bir şekilde belirlenmiş kesin bir tanımı bulunmamaktadır. Yoksulluk, kavramsal olarak farklı bakış açılarına göre farklı tanımlanmış olsa da, hem gelişmiş hem de az gelişmiş ülkelerde karşılaşılan temel sorunlardan birini oluşturmaktadır. Genel bir ifadeyle, asgari yaşam standardının gerektirdiği temel gereksinimlerin karşılanamaması durumunu ifade eden yoksulluk, sadece günümüz modern dünyasının bir sorunu olmayıp, tarihsel olarak çok eski zamanlardan beri üzerinde çözüm aranmakta bir olgudur. Bu bağlamda, yoksullukla mücadeleye yönelik hem ulusal hem de uluslararası düzeyde politika ve stratejiler belirlenmekte ve uygulanmaktadır.

Ekonomik ve sosyal gelişmenin sağlanarak, değişen koşullara ayak uydurabilmek için sosyal belediyeciliğin geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Ekonomik ve sosyal kalkınmanın yerel olanaklar ve avantajlarla desteklenmesi gereklidir. Yerel yönetimlerin, sosyal alanlarda planlama, düzenleme ve uygulama işlevleri üstlenerek, yerel düzeyde sosyal harcamaların arttırılarak, istihdam, yoksulluğun giderilmesi, sağlık, eğitim ve çevrenin korunması alanlarını kapsayacak şekilde sosyal programlar üretmeleri çok önemlidir. Yerel yönetimlerce aktif sosyal politikalar üretilmesi için, yerel yönetim kuruluşlarının merkezi yönetim karşısındaki kaynak, yetki ve özerkliğinin genişletilerek merkezi yönetimlerce desteklenmesi gereklidir.

Sosyal belediyecilik alanında belediye yöneticileri ve yerel halk daha fazla bilinçlenmeli, belediyelerin mali sorunları çözülmeli, yerel halk katılımı sağlanmalı, yerel yönetimlere daha fazla kaynak tahsis edilmeli, belediyeler bu kaynakları verilen doğrultuda kullanmalı, kaynakların dağılımında adil olmalı ve gelir dağılımı adaletsizliğini önlemeye yönelik işlevler üstlenmelidir. Sosyal belediyecilik uygulamalarının, halkın ihtiyaçlarını geçici olarak bir defaya mahsus karşılanması olarak algılanmamalı, sosyal hizmetler alanında belediyelerde yetişmiş kalifiye eleman bulunmalıdır.

KAYNAKÇA

AKDOĞAN, Yalçın (2002), “Ulusal Soruna Yerel Çözü  m: Sosyal Belediyecilik”, Eminönü Bülteni, Şubat, İstanbul.

AKTAN, Coşkun Can ve İstiklal Yaşar VURAL (2002), “Yoksulluk: Terminoloji, Temel Kavramlar ve Ölçüm Yöntemleri”, Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Aktan, Coşkun Can (ed), Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, Ankara.

ATEŞ, Hamza (2009), “Sosyal Belediyecilik”, Çerçeve Dergisi,s. 88-95

BAŞOĞLU, U. Ölmezoğulları, N. ve Parasız, İ. (1999). Gelir Bölüşümü, Umut Matbaacılık, Bursa.

Buğra A – Keyder Ç.(2005), Poverty and Social Policy in  Contemporary, Gerçek Yayınları

COŞKUN, Selim ve Münir TİRELİ (2008), “Avrupa Birliğinde Yoksullukla Mücadele Stratejileri ve Türkiye”, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.

DPT (2001), “Gelir Dağılımının İyileştirilmesi ve Yoksullukla Mücadele Özel İhtisas Komisyonu Raporu”, Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, Ankara.

DPT [Devlet Planlama Teşkilatı], (2001), “Gelir Dağılımının İyileştirilmesi ve Yoksullukla Mücadele Özel İhtisas Komisyon Raporu”, 9. Beş Yıllık Kalkınma Planı, DPT Yayınları, Yayın No: DPT: 2599- ÖİK: 610, Ankara 2001. s. 104.

KALE, Hüseyin Tanca’n (2007), “Bölgesel Yoksulluk ve Farklılaştırılmış Politika Önerileri”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hatay.

KAYA, Zeynep (2011), “Türkiye’de Yoksulluk Analizi: Bir Probit Model Uygulaması”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.

Liberalization: Turkey in the 1990s1, Development and Change, Volume 3,pp.481-508. DİE (2000), İstatistik Yıllığı 1999, Ankara. Dansuk

PANAHI, Fatemeh ve Iraj MALEKMOHAMMADI (2011), “The Analysis of Effective Factors On Livelihood Poverty Alleviation In Rural Iran”, International Symposium On Poverty Alleviation Strategies, 1st Edition, Ankara.

SİVEREKLİ DEMİRCAN, Esra;(2003),”Finansal Katılım İçinde Belediye Vergilerinin Payı ve Merkezileşme”, İktisat Dergisi,439(7):s.51-58.

ŞENSES, Fikret(2002). Küreselleşmenin Öteki Yüzü Yoksulluk, İletişim Yayınları, İstanbul.

ŞENSES, Fikret(2006), “Küreselleşmenin Öteki Yüzü: Yoksulluk”, 4.Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul.

TÜSİAD (2000), “Türkiye’de Bireysel Gelir Dağılımı ve Yoksulluk: Avrupa Birliği ile Karşılaştırma”, Lebib Yalkın Yayımları, İstanbul.

TOSUNER, Özlem (2007), “Dünya Bankası ve Yoksullukla Mücadele”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli.

Welfare Study, Washington DC. World Bank. (2003). Turkey: Poverty and Coping After Crisis, Washington DC. htttp://www.sydtf.gov.tr (12.04.2007) http://www.kedv.org.tr (12.04.2007)http://www.israf.org/pdf.mikro.kanunlar.pdf(12.04.2007)http://ww.sydtf.gov.tr/sydtf_faaliyet.html(12.04.2007)http://www.meb.gov.tr/haberler/haberayrinti:basinaciklama.asp?ID=l 151 (12.04.20)

ZÜLFİKAR, Berna Şafak (2010), “Yoksulluk ve Yoksullukla Mücadele Yöntemleri: Katılımcı Bir Yaklaşımla Sosyal Riski Azaltma Projesi’nin Başarı Değerlendirmesi-Ankara İli Örneği”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.

Kapak Görseli: https://www.superhaber.tv/17-ekim-dunya-yoksullukla-mucadele-gunu-nedir-ne-zaman-dunya-yoksullukla-mucadele-gunu-sozleri-haber-143565 adresinden alınmıştır.

Bireyler veya topluluklar bir yerden başka bir yere çeşitli nedenlerle zorunlu ya da gönüllü olarak göç etmektedir. Göçleri sadece bir insan hareketliliği olarak ele almak doğru değildir. Göçler önemli bir sosyolojik olgu olduğu gibi aynı zamanda bir yönetim sorunudur. Teknolojinin sunmuş olduğu iletişim imkanlarının genişlemesi ile birlikte insanlar arasında etkileşimler artmıştır. Böylece bireylerin bir seçenek olarak göçleri tercih etmeleri de kolaylaşmıştır. Diğer yandan Suriye iç savaşı sonucunda ülkemize göç eden milyonlarca sığınmacı örneğinde olduğu gibi zorunlu olarak da göç kararı verilebilmektedir. Gerek zorunlu gerekse gönüllü bu hareketler sonucunda yer değiştiren bireyler farklı alanda yeni sorunlarla karşılaşmaktadır. Bu sorunların çözümünde birçok aktör görevlidir. Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları bu aktörlerin başında gelmektedir. Günümüzde yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının faaliyet alanları çeşitlenmekte, bu aktörlere verilen önem artmaktadır. Bu kapsamda göç sonrası göç ile gelenlerin entegrasyonunun sağlanması ve sorunlarının çözümünde bu iki aktör çalışmalarda bulunmaktadır. Her iki aktörün çalışmalarında sahip olduğu avantajların yanı sıra ekonomik ve hukuksal birçok engellerle de karşılaşmaktadır. Bu durum göz önüne alındığında iki aktörün engelleri aşmak için işbirliği yapmaları gerekmektedir. Bu bağlamda makalede özellikle Türkiye’de son yıllarda artan sığınmacı sayısından yola çıkarak göç yönetiminde yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliği değerlendirilecektir.

MAKALE İÇİN:GÖÇ YÖNETİMİNDE YEREL YÖNETİMLER VE STK İŞBİRLİĞİ

Denetim kavramının, yerel özerklikle ters orantılı olduğu yönünde tartışmalar bulunmaktadır. Yerel yönetimlerin üzerindeki denetim arttıkça yerel özerklik azalmakta, denetim azaldıkça yerel yönetimler daha geniş bir özerklikten yararlanmaktadır. Yerel yönetimlerin gerçek anlamda var olabilmesi için yerel yönetimleri Anayasa ile güvence altına almak ve vesayet denetiminin sınırlarını iyi bir şekilde belirlemek büyük önem taşımaktadır. Yerel yönetimlerin özerk olmaları görevlerini en iyi şekilde yerine getirebilmeleri açısından oldukça önemlidir. Yerel yönetimlerin özerkliği, kanunlarla belirlenen sınırlar çerçevesinde, kamu işlerinin önemli bir bölümü kendi sorumlulukları altında ve yerel nüfusun çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme hakkı ve imkânı anlamını taşımaktadır. Bu bağlamda yerel yönetimlerin kendi organlarıyla kendileri ile ilgili konularda merkezin baskısı ve yönlendirmesi olmadan kendi imkânlarıyla karar alabilmesi özerklik için önemli bir yere sahiptir. İtalya ve Türkiye’de yerel yönetimler Anayasal olarak güvence altına almakta, merkezi yönetim tarafından yerel yönetimler üzerinde idari vesayet denetimi uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İtalya’nın merkezi yönetiminin belediye yönetimi üzerindeki denetimiyle, Türkiye’deki belediyelerin denetimini karşılaştırma yaparak incelemektir. İki ülkenin denetim açısından benzer ve farklı yönleri ele alınarak, Türkiye’deki denetim sistemine ışık tutabilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, yerel özerklik, mali özerklik ve idari vesayet kavramlarına açıklık getirilerek yerel özerklikle denetim arasındakiilişki Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı bağlamında ele alınıp kavramsal çerçeve oluşturulacaktır. İtalya ve Türkiye’nin belediye yönetim birimleri ayrıntılı bir şekilde ele alıncaktır. İki ülkenin belediye yönetimleri merkezi yönetimle olan ilişkisi idari vesayet denetimi üzerinden değerlendirilecektir.

Çalışmada elde edilen bulgulardan yola çıkarak, İtalya’nın üniter yapılı bir devlet olmasına rağmen merkezi yönetimin bölgesel yönetimleri yoğun bir şekilde denetlemediğini söylemek mümkündür. Bölgesel yönetimlerin ise, illeri ve belediyeleri hukuki açıdan denetlediği ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın denetimle ilgili maddesine uygun şekilde düzenlemeler yaptığı görülmektedir. Türkiye de üniter yapıya sahip bir ülkedir ve AYYÖŞ’ün denetimle ilgili maddesine çekince koymuştur. 2000’li yıllarda yaptığı reformlarla yerel yönetimlerin özerkliklerini genişlettiği görülse de yapılan son düzenlemeyle merkeziyetçi yapısını korumaya devam ettiği görülmektedir. İtalya ve Türkiye’nin Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı bağlamında denetime olan yaklaşımları incelendiğinde Türkiye’nin uyguladığı denetimin İtalya’ya kıyasla Şarta pek de uygun olduğunu söylemek mümkün değildir. İtalya ve Türkiye yerel yönetimlerin özerkliği noktasında birbirinden farklılık göstermektedir. İtalya’nın yerel yönetimler üzerindeki denetim sınırları ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na bakış açısı bağlamında Türkiye’ye örnek olabilecek özellikler barındırdığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Özerklik, Demokrasi, Denetim, İtalya, Türkiye

Loading...

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

Editör Notu: PDF dosyalarının görüntülenmesi dosya boyutuna paralel şekilde uzun sürebilir. Çalışma dosyasının  görüntülenmemesi durumunda sayfayı yenileyiniz.

Bu araştırmada Türkiye’deki 10 Büyükşehir Belediyesinin hazırladığı 2015-2019 dönemine ait stratejik planlar incelenmiş ve bu planlarda çevre ve kent konularına ne derece yer verdikleri karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Araştırma yöntemi olarak içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Türkiye’de Mart 2016 itibarıyla 30 adet Büyükşehir Belediyesi mevcut olup bunlardan nüfusu en fazla olan 10 tanesi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırılan Büyükşehirlerden en kapsamlı plana sahip iller sırasıyla İstanbul (288 sayfa), İzmir (227 sayfa) ve Gaziantep (226 sayfa) olmuştur. Kent kavramına en fazla yer veren iller Adana (3,58 kelime/sayfa), İzmir (2,89 kelime/sayfa) ve Bursa (1,75 kelime/sayfa), çevre kavramına en fazla yer veren iller ise Konya (1,39 kelime/sayfa), Adana (1,24 kelime/sayfa) ve Şanlıurfa (1,16 kelime/sayfa) olmuştur.

[1] Bu çalışma “2016 International Symposium on Economics and Social Science – Summer Session, Kyoto, Japonya”’da sunulan ve European Journalof Economıcsand Management dergisinde İngilizce yayınlanan şeklinin kısaltılmış Türkçe versiyonudur.