Okuyucuya Not: Bu yazı, bir araştırma kapsamında bilgiye ulaşma sürecinin açıklanmasının önemli olduğu düşüncesiyle hazırlanmıştır. Yukarıda alıntılanan söz bu amacı vurgulamaktadır.

Yüksek lisans tez konusuna karar vermeden önce kendimize birkaç soru sormalıyız. Çünkü gerek çalışacağımız konuyu belirlemek gerekse çalışma boyunca motivasyonumuzu sağlamak için zihnimizde bazı soruların oluşması önemlidir. Bu sorulardan öncelikle şu ikisine cevap bulmalıyız.  – “Niçin yüksek lisans yapıyorum?” ve  “Neden tez yazacağım?” –  Tez sürecinde konu değiştirme ya da tezi yarım bırakma tehlikesiyle karşılaşmamak için bu soruların cevaplarını kendimize vermeliyiz. Yüksek lisans, araştırma metodu öğrenmek, kaynaklara nasıl erişebileceğinin yöntemini anlamak, bir konuyu ele alırken alanyazını taramak ve değerlendirmek gibi bilimsel araştırma sürecinin başlangıcındaki temel bilgileri edinme sürecidir. Yüksek lisans tezine başlarken bu yetkinlikleri sahip olmak gerekmektedir.

Neden yüksek lisans yapıyorum sorusunun ardından diğer soruya kendi açımdan yanıt vermemde Siyaset ve Yönetim Araştırmalarında Yöntem dersinde hocamızın “Araştırmacının kendisi dâhil, hiçbir şeyi değiştirmeyen araştırma, araştırma değildir.” cümlesi etkili oldu. Bu söz nasıl bir tez yazmamız gerektiğini vurgulamakta, yapmış olduğumuz araştırmanın bir sonuca ulaşması gerektiğini belirtmektedir. Şayet daha önce ortaya konulanları tekrar etmek için bir araştırma yapıyorsak, bilginin birikimli ilerleyen sürecine katkı sağlayamayacak, sadece bilgiyi kopyalamak ile uğraşmış olacağız. Bu nedenle araştırmacı bir konuyu ele alırken ortaya koyacağı tespit ve öneriler ile incelediği meseleye farklı bir bakış açışı getirebilmelidir.

Araştırma konusunun özgünlüğünü sağlamak için çalışma yaptığınız alanda konuya ilişkin literatürü kapsamlı bir şekilde taramak ve değerlendirmek gerekmektedir. Araştırma konusunun kapsamını belirlemek de oldukça önemlidir. Şayet başlangıçtaki varsayımlarınız ile araştırma sonucunda hedeflenenler arasındaki tüm süreç bir bütünlük içermez ise araştırmanın anlaşılırlığı ve açıklığı açısından sorunlar ortaya çıkacaktır. Özellikle yüksek lisans tezlerinde bir konunun daha önce değinilmeyen ya da anlamlandırılamayan yönlerinin ortaya çıkarılması beklenmektedir. Konunun bütünlüğünü oluştururken bu beklenti dikkate alınmalıdır.

Araştırmacının teori ile pratik arasındaki dengeyi koruması da çalışma boyunca oldukça önemlidir. Nitekim her ikisi de araştırmanın ayrılmaz parçasını oluşturmaktadır. Örneğin, çalışmanızda saha araştırması yapacaksanız sahada neyi aradığınızı bilmek için öncesinde temel sorun alanınıza yönelik gerekli okumaları yapmanız gerekmektedir. Bunun için araştırma nesnenize ilişkin kuramsal ve kavramsal çerçeveyi öğrenmekle başlamalısınız.

Sosyal bilimlerde topluma dair bir konuyu araştırmak istiyorsanız, çevrenize karşı duyarlı olmanız gerekmektedir. Gündelik hayatta karşılaştığımız olaylara odaklandığımızda aslında fark etmediğimiz birçok noktanın olduğunu unutmamalıyız. Zaten arka planda olan olayları çözümlemeye başladığınızda ve olaylar arasındaki ilişkileri kurduğunuzda konuyu sahiplenmeye başlamışsınızdır. Fakat sorunları tespit etmede en büyük engel parçaları gözden kaçırmaktır. Sorunların kaynağı bazen bir kişi, bazen bir kurum olabilmektedir. Bu nedenle keşfedilmemiş bir şeyi çalışma arayışından ziyade daha önce üzerinde gereği gibi inceleme yapılmamış bir konuyu yüksek lisans tezinde ele almak gerekmektedir.

Çalışma konusunun ve kapsamının belirlenmesinin yanında çalışmanın sonucunda doğru verilere ulaşmak için kullandığınız araştırma yöntemi de oldukça önemlidir. Araştırmada seçtiğiniz yöntem, incelediğiniz konuya uygun olmalıdır. Toplumsal bir sorunu incelerken o sorunu  bağlamından kopuk ele alamazsınız. Sorunları ortamında tespit etmek için bizzat o ortamın içine girmelisiniz. Bir diğer önemli noktada çalışacağınız konuya olan merakınız ve konuya ilişkin varsayımlarınızdır. Bu çalışmanın sonucunda hangi veriye ulaşmak istiyorum? Bu çalışma literatüre bir katkı sağlayacak mı? Araştırmam daha önce yapılanı tekrara düşmekten kurtaracak özgünlüğe sahip mi? gibi soruları araştırma boyunca kendinize sormalısınız.

Kendi açımdan konu ve yöntem seçimimde yine bu derste hocamızın “olanı mı çalışmak istersiniz, olması gerekeni mi?” sorusuna yanıt aradım.  Nitekim bu soruya yanıt verebilmeniz aslında nasıl bir tez yazacağınızın yöntemini belirlemek açısından da önem taşımaktadır. Ben olanı incelemeyi tercih ettim. Çünkü günümüzde olanın iyi tespit edilemediği bunun sonucunda karşılaştığımız sorunların yaygınlaştığını düşünüyorum. Bu nedenle önceliğimiz çözüm önerileri üretmek değil, sorunları iyi tespit etmek olmalıdır. Kamu yönetimi disiplininde bu söylediğimin çok önemli olduğu görmekteyim. Türk kamu yönetimde hukuki ve idari reform süreçleri sıkça yaşanmaktadır. Bu reformlar ile sayfalar dolusu çözüm önerileri büyük değişiklik olarak kamuoyuna sunulmaktadır. Fakat sorunlar iyi tespit edilemediği ve temellendirilemediği için birkaç yıl sonra başka bir büyük değişiklikle karşılaşmaktayız. Dolayısıyla sorunların temellerini iyi çözümlemeden, olması gerekene ulaşmak mümkün değildir.

Çalışmamın şekillenmesinde bu soruların yanında “Toplumbilimsel Düşün” kitabı da etkili olmuştur. Örneğin kitapta belirtilen “Toplumsal nitelikteki sorunları doğru değerlendirebilmek, doğru çözüm yolları bulabilmek için birbirinden ayrı ve kopuk kopuk bireylerin kişisel ortamları, karakterleri üzerinde değil, toplumun, ekonomik ve siyasi kurumları üzerinde durmamız gerekir.” sözü bunlardan biridir. Uluslararası göç alanında seçtiğim konuda şayet kentte yaşayan vatandaşlar ya da sığınmacılar ile anket yapmış olsaydım sadece anket yöntemini öğrenmiş olacaktım. Anket sonuçlarının sorunu açıklamak adına yeterli olmayacağını düşündüm. Çünkü sorunların ortaya çıkmasında ve çözümünde yönetim süreçleri yani kurumlar etkilidir. Yönetimin belirlediği ilke ve uygulamalar bireyler üzerinde sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle ben tezimde kurum görüşmeleri yapmayı tercih ettim.  Diğer yandan kitapta yer alan “ Yaptığınız çalışmanızı konunuzun ve düşüncenizin elverdiği ölçüde açık ve basit bir dille sunmanız gerekmektedir.” gibi ifadeler tez yazım dili hakkında bana yol gösterdi. Kurumları tanıma çabası sonucunda mülakat yöntemini seçtim. Samsun’da yaşayan sığınmacılara yönelik belediyelerin politikalarını araştırdım. Belediyelerin yaşanılan sorunlara duyarlılığının ve göç yönetim sürecindeki çalışmaların neler olduğuna odaklandım. Bu kapsamda büyükşehir belediyesi ve dört ilçe belediyesinde ilgili kişiler ile görüşmeler yapmaya karar verdim. Belediyelerin web sitelerinden sığınmacılar ile ilgili birimleri belirledim. Her belediyeden iki birim müdürünün bu konuya ilişkin çalışmalar yaptığını gördüm. Bu kişilerden randevu isteyerek on iki sorudan oluşan mülakatlar yaptım.

Samsun’daki belediyelerin sığınmacılara yönelik çalışmalarını ele almamın birkaç nedeni bulunmaktadır. Öncelikle gündelik hayatımızı sıkça etkileyen güncel bir konuyu çalışmanın literatüre katkı sağlamak adına yararlı olabileceğini ayrıca yöntem öğrenebilmek açısından da belediyeler ile görüşme yapmanın fırsat olacağını düşündüm. Konunun daha önce bir tez çalışması olarak ele alınmaması da bu kararımı güçlendirdi. Bu alanda yapılan tezlerin neler olduğunu belirmek için ulusal tez merkezinden uluslararası göçler ile ilgili yapılan tezlerin listesini çıkardım. Tezlerde daha çok hukuksal, ekonomik ve sosyolojik analizlerin olduğunu saptadım. Göç konusunu yönetim sorunu olarak ele alan çalışmaların ise merkezi yönetimin politikalarına odaklandığını belirledim. Tezlerin içeriklerini inceleyerek, tekrara düşmemek adına hangi konuların eksik olduğunu tespit ettim. Türkiye’de uluslararası göç konusunun sıkça çalışılmasına rağmen bir kavram kargaşası ile karşılaştım. Kavram karışıklığını çözmek ve daha net bir bakış açısına sahip olabilmek için konu ile ilgili önemli çalışmaları bulunan akademisyenlere mail attım. Bazı akademisyenler ile Skype üzerinden ve yüzyüze görüştüm.  Daha sonra bu konuda yapılmış saha araştırmalarını inceledim. Konu daha çok sosyoloji anabilim dalında çalışılırken, anket tekniği kullanıldığını fark ettim.  Ben ise konuyu kamu yönetimi açısından değerlendirdim. Bu nedenle de anket tekniğinin çalışmama uygun olmayacağını düşünerek,  belediyelerde mülakatlar yapmaya karar verdim.

Uzun bir süre tezimin kapsamını nasıl belirleyeceğimi planladım. Yaptığım okumalardan sonra tezimi dört bölümde kurguladım. İlk bölümde yapılan tezlerin birçoğunda kuramsal ve kavramsal çerçeve geniş bir şekilde ele alındığı için tezimde araştırma sorumla ilgili kısımlara yer vermeye karar verdim. Bu bölümde Türkiye’nin göç tarihini incelerken bazı belgelerden yararlandım. Bugüne kadar hazırlanan kalkınma planları ve ulusal eylem planlarını tarayarak uluslararası göçlere yönelik ifadeleri çıkarttım. Diğer yandan İskân Kanunu başta olmak üzere çeşitli kanunları inceledim. İkinci bölümde belediyelerin neden sığınmacılar ile ilgilenmesi gerektiğini temellendirmeye çalıştım.  Bu temellendirme için öncelik Avrupa Konseyi belgeleri başta olmak üzere çeşitli uluslararası sözleşmeleri ele aldım. Daha sonra ayrı bir başlıkta olmamak kaydıyla farklı ülkelerde belediyelerin sığınmacılara yönelik hangi çalışmaları yaptığını araştırdım. Üçüncü bölümde Türkiye’de belediyelere ilişkin kanunlarda vatandaşlık, hemşehrilik ikilemi bağlamında göç yönetim sürecini inceledim. Ayrıca İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa gibi sığınma hareketlerinden yakından etkilenen belediyelerin çalışmalarından örnekler verdim. Son bölümde ise Samsun ili hakkında genel bilgilerin ardından göç idaresinden aldığım verileri yorumladım.

Belediyelerin söylem ve eylem arasındaki tutarsızlıklarını tespit etmek amacıyla görüşmelerimin yanında belediyeler tarafından hazırlanan politika belgelerini taradım. Bu kapsamda belediyelerin stratejik planları, faaliyet raporları, performans raporları, belediye meclis gündem ve kararlarını inceledim. Görüşme yapmadan önce bu belgeleri okuyarak aynı zamanda görüşmelerde bana anlatılanların ne ölçüde belgelerde yer aldığı karşılaştırmış oldum. Bazı belediyelerin sitelerinde güncel belgelerin olmadığını gördüm, bunları belediyeden mail yoluyla talep ettim. Daha sonra görüşme sonuçları ve önerilere yer verdim.

Bu yazı hazırlandığında henüz tez tamamlanmamıştır.  Tez sürecinde fiziksel olarak da değişimler yaşamanız kaçınılmaz. Sürekli kitap ve bilgisayar başında olmaktan kaynaklanan kilo almak bu değişimlerden en belirgin olanı. Sabahtan akşama bilgisayar ile olmanızdan dolayı da göz damlaları destekleri almakta. Her şeye rağmen benim için oldukça keyifli bir süreç oldu. Bulduğum bir veriyi hemen bilgisayarıma ulaşıp ilgili yere kaydetme sabırsızlığı, görüşme sürecinde farklı insanlarla karşılaşmam gibi birçok güzel anıyı da yaşamış oldum.

*Bu ifadeler yazı hakkındaki değerlendirmede kullanılmıştır. ( 27.12.2018, e-posta)

Hazırlanma Tarihi: 6.12.2018/ İlkadım, SAMSUN.

Yayım  Tarihi: 28.01.2020/Cebeci, ANKARA. 

Fransızca bir kelime olan doctorat “doktorluk rütbesi” kelimesinden gelmektedir. İngilizce’de doktora PhD olarak kullanılmaktadır ve açılımı “Doctor of Philosophy” olarak geçmektedir. Doktora; Türk Dil Kurumunun açıklamasına göre; “Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamaktır”. Bir başka deyişle, orijinal ve bağımsız araştırma sonuçlarının sözlü olarak savunulup kazanılan akademik bir unvandır.

Bütünleşik Doktora Nedir?

Lisans mezunu olarak da doktoraya başvuru yapabilirsiniz. Bu tip doktoraya bütünleşik doktora denilmektedir. Bütünleşik doktoraya başvuruları için;

• Lisans programında hazırlık sınıfı hariç en az ilk dört yarıyılı tamamlamış olmak Programa başvurduğu yarıyıla kadar almış olduğu derslerin genel not ortalaması 3,00 (yüzlük sistemde 80) olmak ya da sınıfında genel not ortalamasına göre ilk üç dereceye girmiş olmak Anabilim dalı tarafından yapılan mülakatta başarılı olmak şartları vardır.
• Ayrıca yüksek lisans yapmak için gerekli olan ALES ve dil puanlarına da sahip olmanız gerekmektedir. Bu sınavlar için alt sınır üniversitelerin resmi web sitesinde mevcuttur. Siteyi ziyaret ederek bilgi sahibi olabilirsiniz.

Doktoraya Başvuru Şartları Nelerdir?

Türkiye’de lisansüstü eğitim ve öğretim, YÖK (Yükseköğretim Kurumu) tarafından düzenlenir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre doktora programına başvurabilmek için adayların;

• Tezli yüksek lisans diplomasına sahip olunması gerekmektedir.
• ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olunmalıdır.
• Yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.(YDS ve YÖKDİL sınavları kabul edilmektedir.)

Doktora Nasıl Yapılır?

Doktorayı kazandıktan sonra öncelikle ders aşamasına dahil olunmaktadır. Güz ve bahar dönemi olmak üzere iki dönemde zorunlu ve seçmeli çeşitli dersler alınmaktadır. Ders dönemini başarı ile tamamladıktan sonra, alanımızda yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermek için doktora yeterlilik sınavına girilmektedir. Yeterlilik sınavını geçtikten sonra tez önerinizi sunarak tez dönemine başlıyoruz. Tez dönemi boyunca tez izleme komitesi ile belirlenen zamanlarda bir araya gelerek tez çalışmasının ilerleyişi hakkında bilgi veriyoruz. Doktora sürecinde en önemli durum, iyi bir araştırma süreci geçirmektir. Gerek tez çalışması gerekse doktora sürecinde hazırlayacağımız bildiri, makale, sunum vb tüm işlerde bolca kaynak araştırması ve literatür taramasına ihtiyaç duyarız. Bu sebeple doktora öğrencisinin zamanının büyük çoğunluğunun kütüphanede geçmesi olağandır.

Doktora Öğrenim Süresi Nedir?

Türkiye’de doktora, 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere 8 dönem (4 sene) diyebiliriz. Doktora dersleri en fazla 4 dönem içinde başarıyla tamamlanmalıdır. Bu süre içinde derslerini tamamlayamayan veya Yükseköğretim kurumunun (YÖK) öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayanların ilişikleri kesilmektedir. Dersleri başarıyla tamamlayan, yeterlilik sınavını geçen ve tez önerisi kabul edilen doktora adayının tez çalışmalarını 12 yarıyıl sonuna kadar tamamlaması gerekmektedir, aksi takdirde ilişiği kesilir. Yani doktoranızı tamamlayabilmek için azami 16 yarıyılınız (8 sene) vardır.

 Kendi Tecrübelerim

Yukarıda doktoranın tüm üniversiteler için net olan kuralları ve prosedürleri üzerinde durduk. Bu kısımdan sonra size kendi tecrübelerimi paylaşmak istiyorum. Öncelikle ben doktora ders aşamasındayım. Lisans ve yüksek lisans yaptığım okulda doktoraya başlamanın çok faydalı olmayacağı kanısına varmıştım. Çünkü her okulun evet birbirine benzese de farklı sistemleri var. Bu yüzden benim açımdan farklı okullarda eğitim almak bizler için oldukça faydalı olabilir. 

Bunun sonucunda ben yüksek lisans mezuniyetinden iki ay sonra doktora sürecine dahil oldum. Yüksek lisans tez dönemi oldukça yorucu ve zor bir dönem farkındayım. Ancak akademik çalışmalar yapmaya başladığınızda, ara vermek istemiyorsunuz yani aslında bir nebze alışmış oluyorsunuz ve geri kalmak istemiyorsunuz. Bu sebepten ötürü hemen doktoraya başladım ve şu an doktora ders aşamasındayım. Toplamda, 3 zorunlu ve biri seçmeli olmak üzere 4 ders alıyorum. Dersler fazlasıyla bilgi açısından doyurucu.

Ancak burada önemli gördüğüm hususlara değinmek istiyorum.  Öncelikle doktora seviyesine gelen bir aday iseniz bu sürece başlamadan önce yabancı dil probleminizi halletmeniz gerekmektedir. Evet hepimiz yds/yökdil gibi sınavlardan geçerli puanları alıyoruz. Ancak burada bahsettiğim yabancı dil puanı almak değil, yabancı dil öğrenmek. Evet arkadaşlar kesinlikle doktora yapan her birey yabancı dil bilmek zorunda. Çünkü bu aşamadan sonra tüm akademik çalışmalarınızda yabancı dil ihtiyacınız olacak. Türkçe doktora dahi yapıyor olsanız derslerde İngilizceye ihtiyacınız olacak (tabi farklı diller gereken bölümler de var).

Bunun dışında sizlere nacizhane bir diğer önerim alanınıza hakim olmaya çalışın. Doktorada hem lisans hem yüksek lisans dersleri anlatılmaya devam ediyor. Bazen hocanız bir anda lisans 1. sınıf bilginizi ölçmek amaçlı sorular sorabiliyor. Benim önerim alanınızda doktoraya başlamanız ama tabi daha çok ilgi alanınız olan bir konu varsa ve o konuya da kendinizi hakim hissediyor iseniz o alanda da yapabilirsiniz.

Bir diğer önerim, araştırma yapmayı ve okumayı meslek haline getirmeniz gerekmektedir. Devamlı okumalar yapıp kendinizi geliştirmeye çalışın. Ayrıca doktora döneminde en mümkün seviyede bilimsel yayın yapmaya çalışın. Yazdığınız makaleleri dergilere yayımlanması için gönderin( Bu konuda ilerleyen zamanlarda gönderi paylaşacağim).

Son olarak üzerinde durmam gereken konu şu; bana gerek İnstagram hesabımdan gerek diğer mecralardan gelen bir soru var. Hocam farklı üniversitede doktora ve ya yüksek lisans kazanmak için şansım düşük mü? Buna çok net bir cevap veriyorum. ALES, yabancı dil, not ortalaması ve bilim sınavınıza güvenin alabileceğiniz en yüksek puanları alın ve başvurmakta kesinlikle çekinmeyin. İnsanların söylediklerine mümkün mertebe itibar etmeden istediğiniz üniversiteye başvuru yapın. Belki ilk başvurunuzda olmaz ama pes etmeden devam edin.

Hepinize eğitim hayatınızda başarılar diliyorum..

Eklemek ve sormak istediğiniz tüm konular için mail veya instagram hesabımdan ulaşabilirsiniz.

Tez Sunumunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

1- Tez sunumu, tez konusunun içeriğine göre çeşitlenmektedir.  Özellikle anket, saha araştırması gibi çalışmaların bulgularının  tablo ve grafikler ile anlatılması savunmanın başarılı geçmesine katkı sağlayacaktır.

2- Tez sunumundaki slaytlarda izleyenlerin dikkatini dağıtacak şekille uzun cümleler yer almamalıdır. Tezin varsayımları, temel kavramları, metodolojisi, bulguları ve sonuçları kısa cümleler ile açıklayıcı bir şekilde ifade edilmelidir.

3- Sunum girişinde savunmayı yapacak kişiye ve savunulacak teze ilişkin temel bilgiler yer almalıdır.

4-Sunum süresi ile power point sunumunun uzunluğu birbirini denk olmalıdır. Özellikle vurgulanmak istenen bilgiler sunumlarda yer almalı; sunumları yetiştirme hızına kapılarak izleyenler ile bağ koparılmamalıdır.

5- Sunumun tez metni kadar önemli bir gösterge olduğu göz önüne alınarak, sunum metninde yazım ve imla kurallarına dikkat edilmelidir.

6- Sunum dosyasının son hali tez danışmanı ile istişare edilerek tamamlanmalıdır. Savunmadan önce sunumun kusursuz çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.

7- Sunum metnine sıkı sıkıya bağlı kalarak izleyenler ile göz teması kurulmaması  bir süre sonra dikkat dağınıklığına yol açacaktır. Bu durum ise zihinlerdeki boşlukların artmasına neden olacaktır. Savunmanın başarısızlık ile sonuçlanmasının en önemli sebeplerinden biri de sunumdaki bu yetersizliktir.

8- Sunumda tamamlanmış cümleler yerine, soru sözcükleri veya yarım cümleler ile konuya ilgi çekilerek, hem sunumun takip edilmesi hem de anlatıcının dinlenilmesi bir arada yürütülebilecektir.

9.  Sunumda önemli görünen bilgiler altı çizilerek, koyulaştırılarak veya italik yazılarak vurgulanabilir.

10. Sunumu yönetebilmek için savunmadan önce birkaç prova yapılmalı, süre tutularak ne kadar bir zamanda tamamlandığı kontrol edilmelidir. Böylece sunum sırasında aksamalar önceden tespit edilecektir.

Tez Savunmasına İlişkin Deneyim Paylaşımları:

Ceren Kaşlı, Akademik Kaynak Canlı Yayın,https://www.youtube.com/watch?v=u467jSMu-AQ 29.06.2019.

Kaan Akman, Akademik Kaynak Canlı Yayın, https://www.youtube.com/watch?v=CMtKjATsVmg, 26.05.2019.

Türkiye’de Belediyelerin Sığınmacılara Yönelik Politikalardaki Rolü: Samsun İli Örneği başlıklı 2019 yılında kabul edilen tez sunumu:

Loading...

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

Öncelikle bir yüksek lisans programını kazanmış olmanız gerekmektedir.  Sizden ALES, YDS/YökDil sınavlarından geçerli puanı almanız ve lisans mezuniyet not ortalamanızın yüksek olması beklenir. Bu puanlar üniversitelere göre değişir. Puanlarınızı aldıktan sonra hangi dönemde isterseniz (Güz veya Bahar dönemleri) başvuruları takip edip lisansüstü eğitim başvurunuzu tamamlıyorsunuz. Başvurular öncelikle internet üzerinden gerçekleşiyor eğer ön değerlendirme sonucunuz olumlu olursa üniversite sizi bilim sınavı ya da mülakata çağırıyor. Bazı üniversiteler ikisini birlikte yapabiliyor. Bütün bu kısımlardan sonra puanların ortalaması alınarak kesin kayıt hakkı kazanan adaylar açıklanıyor ve kazandıysanız kaydınızı yaptırıyorsunuz.

Yüksek lisansı kazandığınızı, herhangi bir yüksek lisans programına kayıt olduğunuzu varsayarak bu aşamadan sonra izlenecek adımları ise şu şekilde sıralayabiliriz:

1. Yüksek Lisansa başladığınız andan itibaren kendi bölümünüzle alakalı “Yüksek lisans yapıyor olmak veya yapmış olmak” şartı olan ilanlara başvurabilirsiniz. (Son çıkan düzenleme ile birlikte araştırma görevlisi kadrolarında bu şart getirildi.) İstenen özel koşullar yayınlanan ilanlarda açıkça belirtilmektedir.
2. Şartlarda belirtilen asgari şartları sağlamanız halinde başvuru yapabilirsiniz. (Bu şartlar üniversiteden üniversiteye değişkenlik göstermektedir. Takibini bizzat kendiniz sağlamalısınız.) Bütün ilanları tek bir yerden takip etmek mümkün olmadığı için yayınlanan ilan duyurularını gördükçe üniversitelerin internet sitelerinden inceleyebilirsiniz.
3. Başvuru yaptığınızda %60 ALES + %40 YDS/YÖKDİL ile sıralamaya tabi tutulursunuz. (Bu kısım ön değerlendirme olarak geçmektedir.) * Yüzdelik oranlar üniversiteden üniversiteye değişkenlik gösterebilir. Genellikle karşılaşılan oranlar örnek olarak gösterilmiştir.
4. Ön değerlendirme sonucunda şartları sağlayan kişiler arasından bilim sınavına veya varsa mülakata çağrılırsınız. Eğer açılan kadro 1 kişilik ise 10 kişi, 2 kişilik ise 20 kişi çağırılır. (Genelde açılan kadroların 10 katı kişi çağırılır.)
5. Bilim sınavı varsa mülakat sınavı sonrasında%30 okul ortalamanız (GNO) + %30 ALES puanınız + %30 Bilim sınavı sonucunuz + %10 YDS/YÖKDİL puanınız toplanır ve sıralama yapılır.
6. Bu sıralama sonucunda 1. olan kişi kazanır, 2. Olan kişi yedektir. 1. Kişi kayıt yapmadığı takdirde hak 2. (yedek) kişiye geçecektir.

Maddeler içerisinde geçen okul not ortalaması (GNO) YÖK’ün kendi 100’lük sistemdeki karşılığına göre hesaplanır. İstenen puanlar farklı olabilmektedir. Örneğin bir üniversite YDS için 50 puan istiyorken bir diğer üniversite 80 isteyebilir. İlanları üniversitelerin “Personel Daire Başkanlığı”ndan takip etmeniz mümkündür. İlanları takip ettikten sonra kendinize uygun olan ilana başvurunuzu yapabilirsiniz. Başvuru onay sürecinin ardından geçilecek aşamalar yukarıda sıralanmıştır.

 “Unutmayın gitmeye değer asıl yerlerin kestirmesi yoktur.”

-Tuttuğunuz takım, filan oyuncu veya falan antrenör sayesinde şampiyon oldu.

-A partisini iktidar yapan, lideridir.

-B şirketini batıran, başındaki genel müdürdür.

-Filmlerde hep bir jön prömiye vardır. Bütün başarılar onun eseridir.

-Gazeteciler “yüzü olmayan hikâye olmaz” der.

Verdiğim bu örneklerin hepsinde bir düşünme hatası işlenmektedir: İnsana odaklanma…

Nedir “insana odaklanma” yoluyla işlenen düşünme hatası? Şöyle tanımlanıyor: Herhangi bir olguyu açıklamak gerektiğinde, insanların rolü, etkisi abartılır; bunun dışındaki etkenler hafife alınır, hatta ihmal edilir.

“İnsana odaklanma” hatasına özellikle olumsuz olaylar açıklanırken daha çok düşülür. Örnekler:

-Savaşların suçunu insanların üzerine atarız: Birinci Dünya Savaşı’nın vebalini saraybosnalı suikastçının boynuna, İkinci Dünya Savaşı’nınkini Hitler’e!…

-Bizde 2002 krizinin sorumlusu, elindeki Anayasa kitabını Başbakan’ın üzerine fırlatan, o zamanki Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’dir.

-Bir sanatçının konserini izledikten sonra, bütün konuşmamız o sanatçı üzerinedir. Ne enstrümanları ile eşlik edenler, ne de bestelerin kalitesi aklımızın ucundan bile geçmez.

-Bazen odaklanılan kimse bir “günah keçisi” de olabilir.

Oysa yukarda verdiğim örneklerdeki hiçbir olay tek bir faktörle, “insan”la açıklanamaz. Mesela savaşlar çoğu zaman tahmin edilemeyen olaylardır. Ekonomik faktörlere, finans piyasalarının durumuna, iklim koşullarına,… bağlıdır. Bir şirketin başarısı sadece yöneticinin becerisine değil, belki çok daha fazla genel ekonomik duruma, o sektörün canlılığına bağlıdır. CEO’lar kriz yaşayan sektörlerde çok daha sık değişir.

Odaklanma bazen bilinçli olarak yapılır, diğer faktörlerin rolünü gözlerden uzak tutmak için.

Peki, neden işlenir bu hata? Çünkü insanlar üzerinde konuşmayı seviyoruz, bu bize kolay geliyor, hoş geliyor. İkincisi bilgi birikimimiz yeterli değil diğer etkenleri keşfetmemize ve onlar üzerinde konuşmamıza.

Öyleyse, ne yapalım? R. Dobelli şu tavsiyede bulunuyor: Dünya sahnesinde türlü roller almış olan insanların hiçbiri kusursuz değildir, kendi kaderlerine de hâkim değillerdir. Bir durumdan başka bir duruma savrulur dururlar. Sahnede oynanan oyunu anlamak istiyorsanız, bütün dikkatinizi oyunculara vermeyin. Çok daha fazla, oyuncuların maruz kaldığı etkilerin dansını, hareketlerini izleyin.

Ben de ekleyeceğim ki, bu tavsiyeye uyulması da, öncelikle kişinin o olayla ilgili bilgi ve kültürünün genişliğine bağlı. Ya da açıklama yapmak istediğimiz olayla ilgili yeterli bilgi birikimine sahip değilsek, yanlış düşünüp yanlış konuşmamak için, en iyisi susmayı tercih etmeli.

Son bir not: Acaba, olup biten her şeyi, Allah’ın işine bağlamamız da benzer bir düşünme hatası mıdır?

Hale Etkisi

İngilizcesi “halo effect”, Türkçe’ye “ayla etkisi” olarak çeviriyorlar.  Ben “hale etkisi” diyeceğim. Hale diye “ayın ve kimi yıldızların dolayındaki ışık çevresi”ne deniyor. Ben “tek çiçekle bahar yanılgısı” de diyorum.

Hale etkisini şöyle tanımlayabiliriz:”Kendimizi tek bir unsurundan etkilenmeye bırakarak, bir olgunun bütünü için geçerli bir sonuç çıkarmak.” Birçok düşünme hatalarından biri olarak anılıyor. Böyle bir hataya düşmemek için, örneğin, biri hakkında bütün eksileri ve artılarını hesaba katmadan, sadece tek bir sözü veya davranışına bakarak kesin bir değerlendirme yapmamak gerekir. Atalarımızın şu güzel sözüne uyacağız yani: Bir çiçekle bahar olmaz.

Bir kaynakta şöyle tanıtılıyor hale etkisi: Bir olgu karşısındayız. Tek bir yönü veya unsurunun gözümüzü boyamasına izin vererek ve yalnızca ona dayanarak olgunun bütünü hakkında hüküm veriyoruz. Etkinin işleyişi hep aynıdır:

-Bir olgu (kişi, topluluk, kurum,…) hedef alınır.

-Kolay elde edilen veya gösterişli olan bir niteliğinden yola çıkılır.

-Daha zor meydana çıkarılabilecek nitelikleri veya olgunun bütünü hakkında sonuç çıkartılır.

‘***’

İnsan örneğini alalım. O insanın tek bir niteliğine odaklanırız. Öyle ki, onun diğer bütün nitelikleri gölgede kalır, görülmez, muhakememizde yeri olmaz. Odaklanılan nitelik o kişinin güzelliği, cinsiyeti, yaşı, kökeni, mevkii, bir yeteneği,… olabilir. Sonuç sadece bu niteliklerden birinden hareketle çıkarılır ve orantısız bir şekilde o kişinin diğer yönleri veya bütünü için geçerli kabul edilir. Bunun hatalı bir muhakeme, dolayısıyla düşünme şekli olduğu açıktır. İnsan niteliklerden en etkileyici olanı “güzellik”tir. Araştırmalar güzel olanların, diğer insanlar tarafından daha hoş, daha dürüst, daha zeki bulunduğunu ortaya koymuştur.

Reklam sektöründe hale etkisinden çok faydalanılır: Dikkat edin, reklamlarda çok daha fazla güzel veya ünlü insanlar kullanılır. Bakarsınız, bir film artisti size bir bankanın reklamını yapmaktadır. Veya ünlü bir futbolcu, bir çamaşır makinesinin teknik üstünlüğünden bahsetmektedir.  

Hale etkisi doğru düşünmemizi günlük hayatımızda da engeller: Çok sevdiğiniz, adeta taptığınız bir yakınınız mesela… Gözünüzde kusursuzdur, mükemmeldir. Çekicidir, zekidir, yüksek ahlaklıdır. Dostlarınız dikkatinizi onun bazı kusurlarına çektikçe, duymazdan gelirsiniz veya hiç önemsemezsiniz, kolayca mazeret de bulursunuz.

Tanık olduğum kadarıyla bizim insanlarımızda çok yaygın, bu düşünme hatası: Küçük veya büyük tek bir yanlışlarını görür görmez, değerli insanlarımızın, aydınlarımızın üzerini bir anda çiziveriyoruz. Aklıma şu anda gelenler: Türkân Saylan, Yılmaz Özdil, Kamer Genç, Oktay Akbal, Volkan Konak,… Zaten kaç kişi var devletimize, milletimize, Atatürk’e sahip çıkan? Kimse mükemmel olamaz. Kimseden tek-tiplik bekleyemeyiz. Herkese olduğu gibi, aydınlarımıza da biraz hata payı, kusur payı tanıyalım derim.

‘***’

Netice olarak hale etkisi bir olgunun nitelikleri bakımından bakışımızı ve anlayışımızı bulandırır, kısıtlar. İşte bu bulanıklık ve kısıtlama tehlikelidir, çünkü bizi hatalı düşünmeye sevk eder. Öyleyse ne yapalım? Olgular karşısında tedbirli, dikkatli olalım. Öne çıkan özelliği belirleyip –geçici de olsa- dışarıda bırakalım. Büyük orkestralar, adayları bir perdenin arkasında çaldırarak dinlermiş. Böylece cinsiyet, dış görünüm, ırk gibi belirli bir niteliğin etkisi altında kalmadan karar verirlermiş.

KAYNAK: Şu kitaptan geniş ölçüde faydalandım: Rolf Dobelli, Hatasız Düşünme Sanatı – Yapmamanız Gereken 52 Düşünme Hatası, NTV Yayınları, İst., 2013, ss.110-112 ve 116-118.

__________________

1) Kaynakta bu hata için “temel ilişkilendirme hatası” terimi kullanılıyor ki bence uygun değil, çünkü “anlatıcı” değil. Belki bir çeviri hatası var. Başka, daha uygun bir isim aradım; “yüzleme”, “yüze yönelme” gibi adlar aklıma geldi, sonunda “insana odaklanma” teriminde karar kıldım.

• Yüksek Lisans ( Master) Nedir?

Yüksek lisans, İngilizcesi “master“ olan bir lisans  öğretimine dayalı eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir. Yüksek lisans eğitimi, kişinin eğitim aldığı branşta uzmanlaşması ve bu durumu bilimsel bir tezle ispat etmesiyle tamamlanır. Yüksek lisans eğitimde kişi genel araştırma teknikleri hakkında bilgi sahibi olur. Araştırmacı çalışma yaptığı disipline daha metodolojik bakarken, temel çalışma alanını belirler.

• Yüksek Lisans Programına Nasıl Yerleşilir ?

Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları gerekmektedir. Diğer yandan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavından (ALES) başvurduğu programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla ilgili senatoca belirlenecek ALES standart puanına sahip olmaları gerekir.

Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, ALES puanı yanı sıra gerekirse, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler ve hangi düzeyde yabancı dil bilgisi gerektiği, ilgili senato tarafından düzenlenen yönetmelikle belirlenir.

İlgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü, yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir. Ancak Güzel Sanatlar Fakülteleri ile Konservatuvarlara öğrenci kabulünde ALES’e girmiş olma koşulu aranmaz.

• Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Arasındaki Farklar Nelerdir?

Oldukça sorulan sorulardan biri de tezli ve tezsiz yüksek lisans arasındaki farktır. Yüksek Öğretim Kurumu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 6. Maddesinde tezli yüksek lisans şu şekilde tanımlanmıştır:

“ Tezli yüksek lisans programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur.”

Yine aynı yönetmeliğin 11.maddesinde tezsiz yüksek lisans şu şekilde tanımlanmıştır:

“ Tezsiz yüksek lisans programı, öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösterir. (2) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 90 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üçü, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. (4) Senato tarafından belirlenen esaslara göre tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir. (5) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretimde de yürütülebilir.”

Sonuç olarak tezli ve tezsiz yüksek lisans arasında en temel fark kişinin programı tamamlaması için bir tez hazırlaması ve savunma sonucunun olumlu olması gerekmektedir. Ayrıca tezli yüksek lisans ücretsiz iken, tezsiz yüksek karşılığında bedel ödenmektedir. Diğer yandan tezsiz yüksek lisans mezunları doktora yapamazken, tezli yüksek lisans bir anlamda doktaraya hazırlık sürecidir. Her iki programda da bir yıllık ders dönemi bulunmaktadır.

• Tezli Yüksek Lisans Kaç Dönemde Bitirilmelidir ?

Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Sonuç olarak tüm yükümlülüklerini yerine getiren bir öğrenci Tezsiz Yüksek lisans 3 yarıyıl (1.5 yıl), Tezli Yüksek lisans 4 yarıyıl (2 yıl)  tamamlayabilir.

• Askerlik Tecili ne kadar süre ile ve  nasıl yapılır ?

Lisansüstü eğitimde askerlikle ilişiği olan erkek öğrenci, kesin kayıt yaptırdığı tarihten itibaren 36 ay süre ile tecil, tez aşamasında olan öğrenci 4 ay süre ile tecil uzatması yapabilir. Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğüne vereceği dilekçe ile Askerlik tecil işlemi, Tecil uzatma veya tecil iptal işlemi yapılır. Dilekçe ile başvuruda bulunmayan öğrenci ile ilgili herhangi bir işlem yapılmaz.

Yazarlarımızın Önerileri

Oğuzhan Koca: İnönü Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle yüksek lisansa yerleşmekten bahsedeyim. Yüksek lisansa yerleşirken (üniversiteden üniversiteye yüzdeleri değişmek şartıyla) ALES, yabancı dil (YÖKDİL veya YDS) sınavı ve GANO puanlarına bakılmaktadır. Burada en ciddi ağırlık ALES’tedir. %50-%60 gibi bir ağırlığa sahiptir. İkinci ağırlıklı yüzde ise GANO’ya sahiptir. Dolayısıyla okul boyunca sınavlardan aldığınız puanlar yüksek lisansa girişte önemli bir etken olacaktır. Buna ek olarak bazı üniversitelerde yazılı, bazılarında sözlü, bazılarında hem yazılı hem sözlü mülakat yapılır ve yukarıda saydığım üç puana ek olarak mülakattan alınan puanlar da hesaba katılır. Bazı üniversitelerde ise (mesela İnönü Üniversitesi’nde uygulama böyledir) herhangi bir mülakat yapılmaz, bu üç puana göre sıralama asiller ve yedekler olarak yapılır ve kayıtlar buna göre alınır.

Ben özellikle yüksek lisans yapacağımız üniversiteyi seçerken dikkat etmemiz gerektiğini düşündüğüm bir husustan bahsetmek istiyorum. Herkes yüksek lisans yapmaya karar verdikten sonra, ilgi duyduğu alanda okumalar yapar mutlaka. Mesela bir kamu yönetimi öğrencisi siyaset bilimi, yönetim bilimi ya da çevre ve kentleşme sorunları alanlarından birine ilgi duyar ve az ya da çok bu alanlarda okumalar yapar. Bazıları biraz daha detaylı okumalar yapar ve örneğin siyaset bilimiyle beraber bu alanda “siyasal ideolojiler” gibi bir konu belirler ve bununla ilgili okumalar yapar. Benim tavsiyem de şudur: Yüksek lisansta üzerinde çalışmak istediğiniz konu hakkında bilgi sahibi olan bir akademisyenin bulunduğu üniversitede yüksek lisans yapın. Diyelim ki “toplumsal cinsiyet” çalışmak istiyorsunuz. Konuyla ilgili literatürü tarayın ve bu konuda çalışan akademisyenleri tespit edin. Hiç tahmin etmediğiniz, aklınıza gelmeyecek bir üniversitede öğretim üyesi olan ancak bu konuda son derece yetkin bir isme denk gelebilirsiniz. Bir sonraki adımda kendisiyle irtibata geçin ve kendisine yüksek lisansta çalışmak istediğiniz konuyu açın. Konu hakkında, yüksek lisans hakkında, beraber bir yüksek lisans tezi yazma hakkında fikirlerini alın. Bu size mutlaka farklı pencereler açacaktır.

Yüksek lisans son derece zevkli bir aşama ama bir şartla: yalnızca yüksek lisans ile meşgul olmak şartıyla. Aynı anda hem KPSS hem yüksek lisans gibi bir düşünceniz varsa, yüksek lisans bir eziyete de dönüşebilir. Bu son derece geniş konuyla ilgili ancak birkaç cümle yazabildim. Sormak istedikleriniz olursa oguzhankoca9244@gmail.com adresine mail atabilirsiniz. Yürekten başarılar…

 Mesut Can Akçay: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tarih A.B.D Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle sizlere kendi tecrübelerimden bahsetmek istiyorum. Alan ayrımının kesin olarak belirlenememesi ve üniversiteler arası farklılıklar taşıması yüksek lisans için yaşadığım güçlüklerden ilkiydi. Zira bilim sınavlarında bilimsel sorulardan ziyade neden alan değiştirmek istediğimizi anlatmak epey zaman alıyordu.Yabancı dil puanının da üniversitelere göre değişiklik artiz etmesi doktora gibi sabit bir puanı gerektirmemesi de ayrı sorunlardan biriydi zira bir üniversite 40 puan isterken diğeri 80 puana kadar yeterlilik isteyebiliyordu.Kredi/Burs al(a)mayan öğrencilerin istedikleri niteliği taşıyan üniversitelerin bilim sınavlarına girmek için bütçe harcayacak olması çoğu öğrenci için olduğu gibi benim içinde olumsuz durumlardan biriydi.

Aynı zamanda üniversite ve bazı bölümlerinin kendi hemşehrisi ve öğrencisine öncelik vermesi daha önceden aldıkları puanları askerlik ya da meslekte yükselmek için master programına kayıt yaptıran kişilerin kotaları doldurması da karşılaştığım diğer olumsuzluklardan biriydi.Tabii ki master sürecine giren bir öğrenci kayıt olmak için değil eğitimini yükseltmek ve doktoraya başvurmak için bu başvuru yaptığından bu tür üniversitelerden kaçınarak bu tür olumsuzluklarla karşılaşmayacaktır. Lisans öğrencilerinin master yapmak istediği alan ve üniversiteye bir iki alternatif belirlemeleri ve bu standartlarından şaşmamaları doktora için kendilerini hem zihinsel hem duygusal açıdan olumlu etkileyecektir. Mümkün olduğunca köklü üniversiteleri tercih etmek gerekir ,büyük şehirlerde eğitim görmeyi tercih etmeleri kozmopolit bir şehrin imkanlarından yararlanılması açısından ayrıca faydalı olacaktır.

Tez ve tez danışmanının ne demek olduğunu kabul edildikleri andan itibaren düşünmeye ve araştırmaya başlamaları master öğrencilerinin faydasına olacaktır. Çünkü master öğrencilerinin en çok karşılaştıkları sorunlardan biri tez konusu ve tez danışmanı atamasının zahmetli ve sıkıntılı bir süreç olmasıdır. Öğrencilerin yalnızca alanlarıyla sınırlı kalmayıp düşünsel her alanda üretken bir araştırmacı olmayı kendilerine taahhüt etmesi,eğitimin kadro bulmak için değil de özünün ve bitmeyecek öğrenciliğin ilk adımı olduğunu bilmesi kendilerini zaten gelecekten ileri kadrolara taşıyacaktır. Lisans öğreniminden farklı olarak yetişkin bir birey olarak master programlarını tercih edecek olan öğrenciler bunun bilincinde olarak gerçekten çalışmak istedikleri alanlara yönelmeleri yaratıcılıklarını besleyerek dünya görüşlerinin şekillenmesini destekleyecektir. Bu nedenle ve bu noktada istemediği bir programı üniversite ya da öğretim elemanı için tercih etmesi zaman ve maddi açıdan kayıplara yol açacaktır.

Şerife  Bacakoğlu : Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans yapacak arkadaşlara tavsiyem kendilerini yüksek lisansa başlamadan önce öğrenci konferanslarına katılarak bildiri yazma ve sunum yapabilme becerilerini geliştirmeleridir. Benim için yüksek lisansa başlamadan önce öğrenci konferanslarına gidip kendimi gelistirmem faydalı olmuştu. Yüksek lisansa başlayınca araştırma teknikleri vb. konulari bilince dil ve alese tekrardan çalışmak için daha fazla zamanım oldu

Ceren Kaşlı:  Adnan Mendres Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans başvuru sürecinde gördüm ki talep tahmin edilendende fazla sayıda. Yani bu kadar çok kişinin başvurduğu bir eğitim programına başvururken diğerlerinden fark yaratan özelliklere sahip olmak önemli. Bunlardan en önemlisi yabancı dil puanının yüksek olması. Ayrıca böyle bir eğitimi alacak kişiler kesinlikle okumayı seven kişiler olmalıdır. Başvurulan programa duyulan ilginizde sizin kendinizi ifade ederken rahat olmanızı ve iyi anlaşılmanızı sağlayacaktır.

Metin Öz: Gazi Osman Paşa Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D  Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle, yüksek lisansın  temel amacının öğrenim olmadığını, amacın lisansta öğrendiklerini geliştirerek  bilgi üretmek diğer bir deyişle ortaya bir tez sunmak için yapıldığını belirtmek isterim. Dolayısıyla Yüksek Lisans öğrencisi, hem okumayı sevmeli, hem kalemi kuvvetli olmalı hemde yazdıklarını sunabilmeli. Tabi bu  zamanla olacak bir gelişimi gerektiriyor. O yüzden yapamam diye düşünmemek lazım. Her dönemde, 2 kez aynı lisansta olduğu gibi vize ve final değerlendirmeleri yapılmakta. Özellikle tezli yüksek lisansta değerlendirmenin  makale yazım yada bir konu hakkında sunum ödevleriyle verildiğini söyleyim. Devam zorunluluğu genellikle Ankara ve İstanbul’daki üniversiteler başta olmak üzere bir çok üniversitede bulunmamakta ama genele bakarsak, çoğunlukla devam zorunluluğu bulunmakta. Okumaya, araştırmaya hevesliyseniz yüksek lisans size artı değer katacaktır eğer ki bu alanlara hevesiniz yoksa sizi yoran bir süreç olacaktır.

İlkay YÜCEL: Kırıkkale Üniversitesi ve Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyoloji ABD  Tezli Yüksek Lisans

Yüksek lisansı kazanan birçok öğrenci arkadaşım gibi benim de bir kazanma hikayem var. Hikaye diyorum çünkü herkesin yaşadığı ve geçtiği yolların bireysel tecrübelerle farklılaştığını en sonunda aynı yola çıktığını görüyorum. Öncelikle eğer ilerlemek istediğiniz alan Sosyal Bilimler alanında bir bölümse öğrencilik süreciniz kazanma aşamasında büyük rol oynuyor. Çünkü bilimsel sınava girdiğinizde sizden beklenen akademik bilgileriniz dışında sizi başkalarından sıyıracak güçlü bir yorum kabiliyeti ve öğrendiğiniz bilgileri harmanlama gücüne sahip olmanızdır. Çünkü yüksek lisans için gerekli olan ALES puanı, not ortalaması gibi prosedür gereği istenen yeterlilikler sizin bilimsel sınava girmenize hak tanırken (sınava girecek kişi sayısı konusunda puanlara göre bir ön eleme yapılır) bu sınavdan başarılı çıkacak olmanız biraz da kendinizi geliştirmenize bağlıdır. Bilimsel alanda bizlerden beklenen başarı sadece araştırma yöntemlerini öğrenmek değil, aynı zamanda öğrendiğiniz pratik-teorik bilgilerin karşılığını gündelik hayatta ne kadar görebiliyoruz? Ya da öğrendiğiniz kitabi bilgiler dışında entelektüel bilgi kırıntımız var mı? Bu bölümümüzle alakalı izlediğimiz belgesellerden tutun duyduğumuz sıra dışı haberler bile olabilir. Dolayısıyla tavsiyem yüksek lisansı kazanmadan önce ve kazandıktan sonra daima araştırmacı bir ruha sahip olmanızdır. Bu nedenle yüksek lisansa henüz öğrencilik sıralarında karar veren arkadaşlarım bu işin sadece gerekli puanları almakla olabileceğini sanıp karamsarlık içine düşmesinler. Bilimsel sınava başvurabilecek minimum puana sahip olsanız dahi şansınızı denemekten vazgeçmeyin. Sizin kazanma şansınızı belirleyecek olan başvuru puanlarınız değil bu yola ne kadar talip olduğunuzdur.

Kaan AKMAN: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans yapmak isteyen arkadaşlar için ilk şart öncelikle araştırma merakına sahip olmaktır. Özellikle tezli yüksek lisans akademisyenlik yolunda önemli bir adımdır. Burada kazandığınız yöntem bilgisi ile doktorada uzmanlaşma yoluna gireceksiniz. Ülkemizde yüksek lisans okuyanlar ile tamamlayanların sayısı arasında oldukça fark vardır. Çoğu kişi tez aşamasını bitiremediği için yüksek lisansı yarım bırakmaktadır. Bu nedenle yüksek lisans yapacak arkadaşlarımız bu aşamada artık ilgili olduğu alan üzerine yoğunlaşıp, okumayı araştırmayı hayatlarında ön plana almalıdırlar. Yüksek lisans ile ilgili temel mevzuat başvuracağınız alanın ait olduğu enstitünün İnternet sayfasında bulunan yönetmeliktir. Ders işleme, ders geçme, derse devamlılık gibi bir çok konu hakkında bu yönetmeliklerden bilgi alabilirsiniz. Yüksek lisans yapacağınız alandaki hocaları, dersleri önceden araştırmalısınız. Temel ilgi alanınız doğrultusunda tercih yapmanız çok önemli. Tabiki ALES ve yabancı dil puanlarınızı artırmanız akademisyenliğin ön şartıdır. Bu yeterliliklere sahip olmadan akademide ilerlemeniz mümkün değildir. 

ALES olarak kısaltılan sınavın adı Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Sınavıdır. Adından da anlaşılacağı üzere lisansüstü öğrenim görmek isteyen yada akademik kariyer planlaması yapan kişilerin girdiği sınavdır. Yılda üç kez yapılan bu sınavda puan aralığı 50 ve 100 arasıdır.  07.09.2017 tarihli değişiklikle sınav  sözel ve sayısal  olarak 2 testten ve 100 sorudan oluşmaktadır.  Sınav süresi 2.5 saat, geçerlilik süresi ise 5 yıldır.

1.1) Soru Dağılımı ve Konular

ALES’in içeriği ve değerlendirme ölçütü olarak ÖSYM’nin ifadesi ile sözel testte, sözcükte, cümlede ve parçada anlam, cümle ve metni tamamlama, kesin yargıya ulaşma, düşünce akışını bozan ifadeyi bulma ve parçada anlam bütünlüğü sağlama gibi başlıklar altında yer alan sorulardan oluşmaktadır. Burada adayların temel dil bilgisi becerilerinin yanı sıra daha çok sözel akıl yürütme becerilerini ölçmek amaçlanmaktadır. Sayısal testte ise temel matematiksel işlemler, matematiksel ilişkilerden yararlanma, tekli, ikili ve üçlü problemler ve geometri gibi başlıklar altında yer alan soru alanlarını içermektedir. Adayların sıralama, çözümleme, analiz etme, yorumlama ve mantıksal akıl yürütme gibi daha çok ileri düşünme becerileri ölçülür.

1.2) ALES Puanı Nasıl Hesaplanır?

ALES puan hesaplamasında Eşit Ağırlık, Sözel, Sayısal bölümleri için katsayılar aşağıdaki görseldeki gibidir:

Bu katsayılara göre hesaplanan puanlar, aşağıda verilen dönüşüm formülü kullanılarak 100 üzerinden puanlara (ALES Puanlarına) dönüştürülmektedir.

ÖSYM tarafından yayımlanan puan tablosunu incelediğinizde ortaya çıkan sonuç ALES puanını genel manada hesaplayabilecek bir sistemin olmadığıdır. ALES puanları sınavdan sınava değişmekte ve dinamik bir hesaplama sistemi içermektedir.  Dolayısıyla internet üzerinde gördüğünüz ALES puan hesaplayıcısı gibi hesaplama sistemlerine aldırış etmeyin. Bu sistemler tamamen yanıltıcıdır.

2) ALES’e Nasıl Çalışılır?

2.1) Dershaneye gitmeme gerek var mı? 

Burada alanınızın, bölümünüzün ve hedeflerinizin durumuna göre bu soruya farklı cevaplar verilebilir.  Öncelikle bölümünüz öğrencilerinin ortalama puanlarını araştırın. Bu araştırmayı üniversitelerin yüksek lisans sonuç ilanlarından yada araştırma görevlisi ilanlarından yapabilirsiniz. Bu araştırmanız sonucunda size 70 – 75 puan arası yetiyorsa dershaneye gitmeseniz de evde sınava çalışarak bu puana ulaşabilirsiniz fakat hiç çalışmadan sınava girmeniz durumunda bu puan seviyesini almanız biraz zor olacaktır. Özellikle yeni sistemde ÖSYM’nin yayımladığı sınav analizi göstermiştir ki eşit ağırlık öğrencilerinin 70 puan üstüne çıkmaları zorlaşmıştır. (Bu analiz makalenin sonuna eklenmiştir, okuyabilirsiniz.) Dolayısıyla eşit ağırlık öğrencilerinin sınavı şansa bırakmaması adına dershaneye gitmesinde fayda vardır. Sayısal ve Sözel öğrencileri ise sıkı çalışma sonucunda dershane olmaksızın bu puanlara ulaşabilir.Puan hedefiniz 75 üzeri ise özellikle 80 üstü bir puan almanız gerekiyorsa kesinlikle dershaneye gitmenizi öneririz.

2.2) Hangi dershane daha iyi?

Belirtmek gerekir ki ALES kursları dershanelerin üvey evladı gibidir. Önemsenmez, öğrencilerin taleplerine fazla kulak asılmaz. Dershane tercihinizi iyi araştırarak yapmalısınız. Özellikle forumlar üzerinden yapılan yorumlara kulak asmayın. Ankara, İstanbul ve İzmir gibi şehirlerde dershane çalışanları öğrencilerin internet üzerinden araştırma yaptığını bildiği için ücreti ile ya da doğrudan doğruya kendilerinin açtığı hesaplarla dershaneleri hakkında olumlu, rakipleri hakkında olumsuz yorumda bulunmaktadır.

ALES kursunun olmazsa olmazı denemelerdir. Birinci ölçütünüzün deneme sayısı ve deneme yayını olmasında fayda var, ikinci ölçüt ders sayısı olmalıdır. Özellikle ALES soru tipleri üzerine kurulu bir sınavdır. Matematik ders sayısı fazla olan dershaneleri tercih edin. Bu dershanelerde soru tipleri üzerine daha fazla durulacaktır. Son olarak ise sınıf mevcudunu araştırın. Her dershanenin ortak söylemi 20 civarı öğrencisi olduğudur fakat bu söylenene kulak asmayın. Sınıf  mevcudunun söylenenin +10 fazlası olacağını varsayın, bu sayıya göre  sınıfın fiziki koşuluna bakın.

2.3) Hangi yayınları tavsiye edersiniz?

ALES sınavına hazırlanırken çıkmış tüm soruları çözmeniz en önemli çalışma olacaktır. Öncelikle karar verin çıkmış sorulardan oluşan bir deneme setiyle mi bu soruları çözeceksiniz yada çıkmış sorularla oluşan test kitabıyla mı? Bu noktada ikisinin de faydalı olduğunu düşünüyoruz. Öncelikle çıkmış soruları test kitabı olarak çözün sonrada bu sınavları deneme olarak çözün. ALES’te benzer mantıkta sorular çokça çıkacaktır. Bu noktada çözümü olduğu sürece her kitap aynı kapıya çıkacaktır fakat yine de bir tavsiyede bulunmamızı söylerseniz “Puan Akademinin Matematik Çözümlü Limon Sorular” kitabını önerebiliriz. Hatalı soru sayısı en az olan kitaptır, çözümleri açıklayıcıdır fakat bu kitabın yeni basımının yapılmadığını duyduk, bulamazsanız anlattığımız formattaki her kitap işinizi görecektir.  Türkçe içinse çıkmış soruları içeren her kitap yine çalışmanıza yeterli gelecektir.  Sözel mantık ve sayısal mantık için İrem Yayıncılığın Sözel Mantık ve Sayısal Mantık kitaplarını alabilirsiniz bu kitaplar çıkmış soruları da içerir. Çıkmış sorular denemesi için yine yayın tercihi size kalmış. Pegem ve Yedi İklim yayınlarının bu şekilde setleri bulunmakta. Ucuz olanı almanızı tavsiye ederiz.

2.4) Nasıl çalışmamı önerirsiniz?

• Eşit ağırlık değilseniz, çalışmalarınızda size asıl puan getirecek alana yönelin, sınavda size asıl puan getirecek testten başlayın. Sayısalcıların Türkçe sözel mantık sorularını çözmek yerine daha kısa ve nispeten daha kolay soruları çözmelerini tavsiye ederiz. Aynı şekilde sözelcilerin matematikteki ilk 25 soruya odaklanmaları onlar için faydalı olacaktır. Bu sınavda her soru çözülebilecek seviyede olmasına rağmen çözecek zamanınız bulunmamaktadır. Dolayısıyla sınav aslen zamanı doğru kullanmanızı ölçmektedir. Eşit ağırlık öğrencilerinin ise hem Türkçe’ye hem matematiğe iyi çalışmaları gerekmekte.

• Klasik olacak bir soru üzerinde 1.5 dakika harcadıysanız ve hala daha cevabı bulamıyorsanız o soruya devam etmeyin. Belli ki bu soruda zamanınızı harcamanız için bir tuzak bulunmakta ve siz bu soruyu çözseniz dahi geçirdiğiniz zaman yüzünden eksiye düşeceksiniz.

• Türkçe testi dahi olsa emin olmadığınız soruyu boş bırakın, genelde her öğrenci Türkçeyi 50 de 50 olarak işaretleme eğiliminde.

• Sözel mantık sorularını geniş bir alana adım adım yazarak gidin, bu soruları çözerken acele etmeniz size daha fazla zaman kaybettirecektir. Özellikle sayısal öğrencisiyseniz ve 100 puan hedefiniz yoksa sözel mantık sorularını çözmemenizi tavsiye ederiz.

• Matematik testinde karmaşık sorularda şıklardan gitmeyi unutmayın. Bu sınavda her soru 1.5 dakika da çözülecek şekilde hazırlanmıştır. Dolayısıyla çözümü çok zor görülen sorular şıklardan gidilerek bulunabilir. O tarz sorularda şıklardan giden ÖSYM’nin asıl ölçümünü geçmiş sayılır, uzun uzun çözen zamanını harcayacaktır. Şıklardan giderken her zaman ortanca değerden başlayın bu şekilde çıkarımda bulunup alttaki değerleri yada üstteki değerleri eleyebilirsiniz. Buda sizin 2 şıktan kurtulmanızı sağlayacaktır.

• Dershaneye gidin yada gitmeyin, konu tekrarı önemlidir. Youtube üzerinden yayımlanan konu anlatımlarını izleyerek eksik olduğunuz konuları tamamlayabilirsiniz. Bu noktada Benim Hocam kanalını size tavsiye edebiliriz.

• Nihayetinde bu sınavın yılda üç kez yapıldığını unutmayın, çok stres yapmanıza gerek yok. Hatalarınızı görüp bir sonraki sınavda puanınızı yükseltmeniz sizin elinizde. Bol bol deneme çözün. Deneme, ALES’e hazırlanan öğrenciler için ana çalışma odağı olmalıdır.

İyi çalışmalar diliyorum.

İyi bir Kurs Seçimi

Üniversiteye hazırlık dönemimde dil sınavına hazırlık sürecini yaşamış ve ilerleyen zamanlarda dil sınavları üzerine özel ders vermiş bir İngiliz Dili Öğretmeni olarak hedefi yüksek olanlar için iyi bir dil kursunu tavsiye etmekteyim. Her tarafımızın dil kurslarıyla çevrili olduğu bir dönemde de hazırlık sürecinin temelinde iyi bir dil okulu seçimi yatmaktadır. Kimi dil okulları Genel İngilizce olarak daha başarılıyken kimi dil okullarının ortaya çıkışı YDS gibi dil sınavlarına hazırlık olduğundan bu alanda daha başarılıdır. Her iki kurumda da çalışmış ve işin içeriğini bilen bir öğretmen olarak hedefimiz neyse o alandaki dil okuluna başvurulmalıdır. Ticari kaygılar içinde öğrenci kaydı alan kurumlardan uzak durulup alanında uzman dil okulu seçilmelidir. Bu karar, iyi bir araştırma sürecinden sonra ve kursa başlamadan önce bir kez olsun sınava girip soruları görüp verilmelidir. Genel İngilizce olarak isim yapmış bir kurum sizi YDS alanında çok başarılı olmamasına rağmen satış ve pazarlamadaki üstün becerisi sayesinde kaydınızı alabilir. Kurs seçiminde öncelikle kurumun hangi alanda daha başarılı olduğu araştırıldıktan sonra verdiği ders saati ve sunduğu imkanlar ( online ders, videolar ve materyaller)özellikle sorulmalıdır. Kullandığı kaynaklar ve yayınevleri ayrıca önemlidir.

Sınavların İçeriği

YDS: Kelime Bilgisi 6,  Dil bilgisi 10, Close Test 10, Cümle Tamamlama 10, Diller Arası Çeviri 6, Okuma Parçası Yorumlama 20, Verilen Diyaloglardaki Boşlukları Tamamlama 5, Anlamca En Yakın Cümleyi Bulma 4, Paragraf Tamamlama 4, Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle 5 olmak üzere toplamda 80 soru bulunmaktadır.

YÖKDİL: 2016 yılında ‘yüksek öğretim kurumlarında lisansüstü eğitim ve doçentlik sınavına başvurmak isteyen adaylar ile üniversitelerce akademik yükseltmelerde kendilerinden akademik dil yeterliliği puanı istenen adaylar’ için getirilen dil sınavıdır. Sosyal Bilimler, Sağlık Bilimleri ve Fen Bilimleri olarak üç alana bölünmüştür. Yüksek Lisans ya da doktora yapmak istediğiniz bölüm hangi türden puan istiyorsa o alanda bir çalışma gerekmektedir. Bu anlamda da YDS’ye göre daha kolay olduğu düşüncesindeyim. Kelime Bilgisi 6,Dil Bilgisi 14,Close Test 10,Cümle Tamamlama 11,Çeviri soruları 12,Paragraf Tamamlama soruları 6,Anlam Bütünlüğünü Bozan Cümle 6, Okuma Parçası Yorumlama 15 olmak üzere toplamda 80 soru bulunmaktadır.

Soruların Analizi

      Sorular incelendiğinde YDS ve YÖKDİL için günlük, düzenli bir çalışma programı gerekmektedir. Sorulara bakıldığında çoğunlukla okuduğunu anlamanın önemli olduğu görülmektedir. Bu anlamda soru çözmekten farklı olarak bu süreci daha da zevkli hale getirmek ve okuma alışkanlığını kazanabilmek için her gün paylaşacağım sitelerden bir veya iki makale incelenmelidir. Bunlar incelenirken bir öğrenci havasından daha ziyade akademisyen olarak  cümle yapılarına, kelime kullanımlarına dikkat edilerek okuduğunu anlama ve çeviri yaparak iki türlü bir çalışma şekli belirlenmelidir. Mecburi olduğunda soru çözmek ne kadar sıkıcı bir durumsa biz de bu süreci daha zevkli hale getirmek için bu şekilde bir program belirleyebiliriz. Nitekim sınavlarda sorulan paragraf soruları da bu sitelerdeki veya benzer yerlerdeki makalelerden, araştırmalardan alınıp hazırlanmaktadır. Öğrenmeyi öğrenip, bir çalışma şeklinden zevk almaya başladığımızda sınav için değil de yeni şeyler öğreniyorum şeklinde bir düşünceye sahip olursak bu süreci daha zevkli hale getiririz. Öğrenme sürecinde önemli olan öğrendiklerimizden mutlu olarak öğrenmeyi kalıcı hale getirmektir. Böylelikle hem paragraf sorularını okumayı hem de kelime öğrenmeyi kolaylaştırırız. Dil Bilgisini bir İngilizce Öğretmeni kadar bilmek zorunda değiliz. Sadece bağlaçlar, kısaltmalar bizim için çok önemli. Bağlaçları kendi aralarında zıtlık gerektiren, ek bilgi veren şeklinde ayırıp öğrenirsek paragraf tamamlama ve cümle tamamlama sorularında işimize yaradığını göreceğiz.

Not only… but also, both…and, neither… nor gibi yapılar da ayrıca hem ilk 20 soru için hem de cümle tamamlama soruları için önem arz etmektedir. Kısaltmalar da ayrıca yine önem arz eden bir konudur. Bu şekilde önemli olan dil bilgisi konularına yoğunlaşarak bir çalışma şekli belirlenmelidir. Bu anlamda benim tavsiyem Akın Dil Yayınlarının YDS hazırlık kitaplarından mutlaka alınmasıdır. Grammar eksiği çok olanlar için İngilizce Ders Notları kitabını özellikle tavsiye ederim. Kelime çalışırken dikkat edilmesi gereken de kelimeleri Tarih, Edebiyat, Bilim, Doğa ve Çevre gibi alanlara ayırıp sürekli tekrar edilmesidir. Bu anlamda da kullandığım Akın Dil’in Reading Words kitabı güzel bir kaynaktır.

Çeviri Sorularına bakış:  Lise sonda üniversite sınavına hazırlanırken dil öğrencisi olarak en sevdiğimiz ve rahatlatıcı sorular olarak değerlendirdiğimiz sorulardı. Fakat YDS sınavına hazırladığım bir çok arkadaşımda bu sorularda yapılan basit hataları görünce şaşırdım. Çeviri sorularında önemli olan özne ve yüklemi bulabilmektir. Özne bulunduktan sonra İngilizce ’den Türkçeye çeviri sondan başa doğru yapılır.

Basically, “the 2012 end of the World confusion” was one of the numerous hoax calls which we have been subjected to for hundreds of years now.

1.  “2012 dünyanın sonu karmaşası” aslında yüzyıllardır karşılaştığımız çok sayıdaki saçmalıklardan biridir.           
2.  Aslında, “2012 dünyanın sonu karmaşası” yüzyıllardır maruz kaldığımız çok sayıdaki felaket tellallığından biriydi.
3.  Yüzyıllardır çok fazla sayıda sahte çağrılara maruz kaldık ve “2012 dünyanın sonu karmaşası” bunlardan sadece biridir.                                                                                                              
4.  Yüzyıllardır maruz kaldığımız sayısız sahte çağrılardan biri olan “2012 dünyanın sonu karmaşası” temel itibariyle doğrudur.                                                                                                         
5. Esasında, “2012 dünyanın sonu kargaşası” yüzyıllardır maruz kaldığımız en etkili saçmalıklardan biriydi.

Yukarda paylaştığım soru üzerinden anlatmak gerekirse özne ve yüklemi bulduktan sonra (‘’2012 dünya sonu karmaşası’’ ve geçmiş zamanı gördükten sonra) beş şıktan B ve E dışındaki elerim. ‘’Biridir’’ ve  ‘’doğrudur’’, soru kökündeki WAS one… ile çelişir. Bundan sonra tersten çevirmeye başladığımda ise cevabın B olduğunu bulurum. E şıkkındaki EN ETKİLİ SAÇMALIKLAR ayrıca bize doğru şıkkın B olduğunu göstermektedir.

Jeolojik olaylara zaman içinde bir noktada kesin bir tarih verilebilir  ya da onlar kendilerinden önce ve sonra gelmiş olan diğer olaylarla ilişkilendirilebilir.

1. Geological events can be given a precise date at a point in time or they can be related to other events that came            before and after them.
2.  It is possible to date geological events precisely but we have difficulty in relating them to other events coming before and after them.
3. Geological events can easily be dated in a precise manner or they can be differentiated from other events before and after them.                                                                                                 
4.  We have the opportunity not only to give geological events a precise date at a point in time but also to relate them with other events that came before and after them.  
5. Geological events can be related to other events that follow them or we can give them a precise date in time.

Yine şık elemeye gidebileceğim yer yüklem sonra ‘’ya da’’ bağlacıdır. B ve D şıkları bağlaçtan E şıkkı can give veya We sayesinde kolayca elenir. Soru kökünde yüklem passive olup öznesi yoktur. C şıkkı ise easily zarfı sayesinde elenir. ‘’kolayca verilebilir’’ değil ‘’kesin bir tarih verilebilir’’ yüklemine ihtiyacım var. Bu durumda cevap A olarak bulunur.

Çeviri sorularında birkaç önemli kelime yakalandıktan sonra kolayca şık elenerek doğru cevap bulunur. Bu anlamda çeviri soruları bizim garantimiz olmalıdır.

Basit bir soru örneği üzerinde gösterdiğim gibi YDS-YÖKDİL gibi sınavlar dil becerisini ölçen değil test tekniği olan bir seçme sınavıdır. Ayrıca hız gerektiren bir sınavdır. Genellikle karşılaşılan diğer bir sorun sınavı süresinde bitirememektir. Bunun içinde yukarıda bahsettiğim günlük makale okuma alışkanlığı kazanmamız ve düzenli soru çözmemiz önem arz etmektedir.

Kendi çalışma düzenlerini oturtmuş arkadaşlarımla yaptığım konuşmada ise genel olarak şu analizi çıkarttım. Dil öğrenmeyi zevkli hale getiren yakın çevremden gözlemlediğim; çok çalışmadan düzenli ve zevkli bir çalışma şekli ile çok iyi bir puan alınabileceği yöndedir. İlk sınava girdiğinde 72 sonra 76 alan arkadaşımın aynen söylediği cümle: Zaten ortaokul zamanlarından kalan İngilizce ’ye bir merakım vardı. Dizi ve filmlerden gelen bir birikimim biraz çalışma ile YDS puanına yansıdı. Buradan çıkardığım yine sınava sınav odaklı değil de öğreniyorum, seviyorum bakış açısıyla bakabilmektir. İlk sınava girdiğinde 48.75 alan sonra düzenli bir çalışma ile bunu 70e çıkartan arkadaşımın çalışma şekline dair sözleri ise her gün düzenli iki veya üç makale okuyup çeviri yaptım ve soru çözdüm şeklindedir. Son örneğim ise sınava sınav odaklı çalıştığı için kursa yazılmasına rağmen düzenli gitmeyip sınav psikolojisinden çıkamadığı için çok iyi İngilizce seviyesi ve İngilizce konuşma, yazışma becerisi olmasına rağmen 50’den yukarı puan alamamış bir arkadaşım. Bütün bunlardan yola çıkarak son tavsiyem tekrar öğrenmeyi öğrenmek, öğrendiklerimizden zevk almak mutlu olmaktır. Sadece dil sınavlarının değil bütün sınavlarının temelinde bu olsa gerek.

   Lisansa başladığım ilk yıldan itibaren derslerden aldığım bilgilere ve puanlara önem veren bir öğrenci oldum. Çünkü bir gün transkriptimde yazan puanın ve en önemlisi aldığım bilgilerin bana yardımcı olacağını biliyordum. Sadece bunun yeterli olmayacağının farkındaydım. YDS ve ALES gibi iki önemli sınav ve bunlardan almam gereken puanlar vardı.

    3.sınıftan itibaren YDS için kursa gitmeye başladım. İlk defa hazırlanıyorsanız kursa gitmenizi öneririm. YDS önce sınavın ne olduğunu anlamanız sonra çalışma tekniği öğrenmeniz ardından çalışmaya başlamanız gereken bir sınav. Bunun için de en iyi yol bir kurs disiplininde olmak. Ben 2 yılın sonunda yüksek lisans için yeterli bir puan elde ettim. Ancak yine de dil çalışmak için geç kalmıştım. Size tavsiyem en baştan YDS’ye ihtiyacınız olduğunu bilin ve çalışmaya başlayın, bunu hocalarım bana söylediğinde kulağımda bir ses olarak kalmıştı. Ancak çalışmaya başladığımda o sesin ne ifade ettiğini anladım.

   ALES’e ara sınıflarda çalışmamış olsanız bile birkaç defa girin. Hangi bölümlerin size puan getireceğini, zamanı nasıl kullanacağınızı, üniversite sınavına hazırlanırken elde ettiğiniz bilgilerin ne kadarını hala yapabildiğinizi fark edip bir de sınav tecrübesi kazanın. Ben bu şekilde sınava birkaç kez girdim. Şunu da söylemem gerekir ki ALES’den iyi bir puan almakta güzel bir çalışma gerektiriyor. Bunun için lisans hayatınızın bir bölümünü alese hazırlanmak için ayırmalısınız. Benim hazırlık aşamam artık yavaş yavaş tamamlanmıştı. Çünkü artık ALES ve YDS puanım vardı. İyide bir okul ortalaması ile Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümünden mezun olmuştum. Sıra yüksek lisanstaydı…

   Ben yüksek lisansa başlayabilmek için yaz tatilimi bir hazırlık süreci olarak görüp, çalışmalara başladım. Öncelikle kendime daha çok alanımla ilgili olacak şekilde bir kitap okuma listesi hazırlayıp zaman kaybetmeden okumaya başladım. Bu süreçte başvuru yapmak istediğim üniversiteleri belirledim. O üniversitelerin Sosyal Bilimler Enstitüsünü takip etmeyi günlük rutin haline getirdim, bu size basit bir işlem gibi gelebilir. Ama öyle değil, her üniversitenin başvuru tarihi, şekli ve mülakat sistemi birbirinden çok farklı bu yüzden sıkı bir takip gerektiriyor.
Bir de alternatifimin olmasını istediğim için üç üniversiteye başvuru yapma kararı aldım. Eğer yüksek lisansa ara vermeden başlamak istiyorsanız bunu size de tavsiye ederim. Ben bu okulları seçerken akademik olarak iyi üniversiteler olmasının yanında maddi ve manevi olarak bir yaşam kurabileceğim şehir olmasına da özen gösterdim. Bu seçimin bir başka boyutu da başvuru yapmak istediğim üniversitelerin başvuru, mülakat ve kayıt tarihlerinin çakışmamasıydı.

   Başvuru yapacağım üniversiteleri belirledikten sonra yüksek lisans programlarını araştırmaya başladım. Verilen derslere ve bu derslerin hangi hocalar tarafından verildiğini araştırdım ardından o hocaların makalelerini okuyup kendime ufak notlar çıkararak birikim yaptım. Aslında bu hazırlıkların hepsi mülakatlar içindi. Esas mesele de bu zaten yapılan mülakatların önemi. Size bunun için de ders çalıştım diyebilirim.

   “Mülakata nasıl çalışabilirim?” diye araştırmaya başladım. Karşıma İstanbul Üniversitesi tarafından verilen “Cv Hazırlama ve Mülakat Teknikleri” adlı bir çevrimiçi bir sertifika programı çıktı. O eğitime katılarak ve bir başlangıç yaptım. Aldığım notlar doğrusunda araştırmalara devam ettim, mülakatta ne giyilir, nasıl oturulur, el kol nereye konur, gülmek mi iyidir gülümsemek mi bunu bile araştırdım. Sorulabilecek genel soruları bulup kendimce cevaplar hazırladım. Kendime defalarca ayna karşısında mülakat yaptım. Kısacası yaz tatili boyunca başvuruları takip edip, başvuru yaptım. Mülakatlar için hem bilgi hem de donanım kazanmaya çalıştım.

   Başvuru yaptığım üniversitenin birinde mülakat listesine giremedim, diğerinde mülakat kalktığı için elimde olan puanlarım ile değerlendirmeye alınıp, yüksek lisansa kabul edildim. Elimde kalan diğer üniversite de mülakat hakkı kazandım. Aslında istediğim mülakat hakkı kazandığım üniversiteydi ve şimdi asıl mücadele başlıyordu çünkü yüksek lisansa giriş için mülakat puanının önemli bir yüzdesi var.

   Mülakat günü… Bir gece öncesinden yapacağım her şeyi yazdığım not defterine göz atıp uyudum. Mülakat sabahı sade ve şık bir şekilde giyindim. Heyecanım vardı ama bir taraftan da kendime telkinlerde bulunacak kadar sakindim. Aslında heyecanın yanında bende merakta vardı çünkü ilk defa bir mülakata girecektim. Mülakat listesinde 30. sıradaydım bu benim için avantajdı. Mülakata girip çıkan arkadaşlardan bilgiler alıp az çok fikir edinebildim. Bunun yanında o anda bile kafamda bütün bir şekilde kendimi mülakat yapıyor, daha önceden hocaların makalelerinden aldığım küçük notları okuyordum. Öğleden sonra mülakat sırası bana geldi içeri girdim. Mülakat yapılacak salona girerken hayatımda ilk defa kalbimin sesini kulağım ile duyduğumu fark ettim. Ama mülakat boyunca sakin olmaya özen gösterip heyecanımı kontrol ettim çünkü bunun için çalışmıştım ve ne yapmam gerektiğini biliyordum. Kendimi kısaca tanıttım. Bana yöneltilen ilk soru “başka üniversitelere başvuru yaptın mı?” oldu, bende dürüst ve samimi şekilde yaptığım başvuruları ve aldığım kabulü söyledim. Bu saatte sonra işim biraz zorlaşmıştı. Artık neden bu üniversite de olmak istediğimi daha iyi bir şekilde ifade etmem gerekiyordu ve bende öyle yaptım. Ardından hangi alanda çalışmak istediğimi anlatıp gerçekten orada olmak istediğimi jüriye hissettirdim. Alanla ilgili sorulan sorulara cevap verdim. Hatırlayamadığım cevaplara açıkça hatırlayamıyorum deyip özür diledim. Bu iyi bir yöntem çünkü karşında ki jüri alanında uzman kişiler ve karşılarında bilmediğin ya da hatırlayamadığın bir bilgi için saçmalamaya gerek yok. Kısacası mülakatta heyecanlı olsam bile sakin görünmeye, verdiğim cevaplarda dürüst ve samimi olmaya en önemlisi de yüksek lisansı ne kadar çok istediğim duygusunu jüriye aktarabilmek için kendimi doğru cümleler ile iyi ifade edebilmeye özen gösterdim. Girerken yanıma almadığım not defterimi ancak mülakattan çıkınca fark ettim o an heyecandan olsa gerek bu önemli ayrıntıyı unutmuştum. Bu önemliydi. O mülakatı ne kadar önemsediğini gösteren küçük ama dikkat edilmesi gereken bir ayrıntıydı. Ben unuttum ancak sizler dikkat edin. Buna rağmen mülakatım güzel geçmişti en azından elimden geleni yapmıştım ve içim rahattı.

   Sonuç mu? Mülakattan güzel bir puan alarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi /Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalında Yüksek Lisansa kabul edildim. Şimdi isteğim yerde bir sonra ki adımı gerçekleştirmek için yeniden emek vermeye başladım…

1. YDS Nedir?

YDS, ÖSYM tarafından yılda üç kez yapılan, kamu personeli dahil olmak üzere akademik personel ve lisansüstü öğrenci alımı ilanlarında kullanılabilen bir yabancı dil sınavıdır.

1.1- YDS Hangi DillerdeYapılmaktadır?

Almanca, Arapça, Bulgarca, Çince, Danimarkaca, Ermenice, Farsça, Fransızca, Gürcüce, Hollandaca, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Japonca, Korece, Lehçe, Macarca, Portekizce, Rumence, Rusça, Sırpça, Ukraynaca ve Yunanca dillerinde yapılmaktadır.

1.2- YDS ve E-YDS Ne Zaman Yapılmaktadır?

Mart, Nisan, Mayıs ayları içerisinde bir kez, Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında bir kez ve Eylül, Ekim, Kasım ayları içerisinde bir kez olmak toplamda üç kez yapılmaktadır. E-YDS’nin sınav takvimi ise yıldan yıla değişiklik göstermektedir. Yaklaşık olarak yılda 9 kez  Ankara, İstanbul, İzmir ve Adana’da ÖSYM sınav merkezinde belirlenen sayıda adayla yapmaktadır.

1.3- YDS Sınav Ücreti Ne Kadardır?

YDS sınav ücreti 750 TL’dir. E-YDS içinse bu ücret 1500 TL olarak belirlenmiştir.

1.4- YDS’de Kaç Soru Sorulmaktadır?

Sınavda 80 soru sorulmaktadır.

1.5- YDS’nin Sınav Süresi Kaç Dakikadır?

Sınav süresi 180 dakikadır.  Sınav 10:15’te başlayıp 13.15’te son bulmaktadır. E-YDS’nin sınav süresi aynı kalırken sınav 13:45’te başlamakta, 16:45’te bitmektedir.

1.6- YDS Puan Hesaplaması Nasıl Yapılmaktadır?

Değerlendirme 100 puan üzerinden, yalnızca doğru cevaplar dikkate alınarak yapılmaktadır. Doğru soru başına 1.25 puan kazanılmaktadır. 4 yanlış bir doğruyu götürmediği için sınavda boş bırakılmaması ÖSYM tarafınıdan tavsiye edilmektedir.

1.7- Birden Fazla YDS Puanından Hangisi Geçerli Olacak?

Eğer YDS’ye aynı dilden birden fazla kez girer ve birbirinden farklı puanlar alırsanız, bu puanlar içinde en yüksek olan geçerli sayılıp diğerleri dikkate alınmaz.

1.8- YDS Kaç Yıl Geçerlidir?

ÖSYM Başkanlığı, YDS 5 yıl süreyle geçerli olacağını açıklamıştır.

NOT: Yabancı dil koşulunun sağlanması için YÖKDİL veya YDS’den doçent adaylarının 100 üzerinden en az 65, doktora ve sanatta yeterlik çalışmasına başvuracak adayların 100 üzerinden en az 55 puan almaları gerekir.

2. YÖKDİL Nedir?

YÖKDİL, YÖK tarafından ÖSYM’ye yaptırılan yabancı dil sınavıdır. YÖKDİL puanı sadece akademik personel alımlarında ve lisansüstü öğrenci ilanları için kullanılmaktadır. YDS ve ALES ile aynı şekilde adaylar aldıkları en yüksek puanı kullanabilmektedir.

2.1- YÖKDİL Hangi lan ve Dillerde Yapılmaktadır?

Sınav, Fen Bilimleri, Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler alanlarında; Almanca, Arapça, Fransızca ve İngilizce dillerinde yapılmaktadır.

2.2- YÖKDİL’e Kimler Katılabilir?

Sınava; yükseköğretim kurumlarında lisansüstü eğitim ve doçentlik sınavına başvurmak isteyen adaylar ile üniversitelerce akademik yükseltmelerde kendilerinden akademik dil yeterliliği puanı istenen adaylar katılabilir.

2.3- YÖKDİL Başvurusu Nereden Yapılır?

Sınav başvuruları elektronik ortamda ÖSYM internet sitesi üzerinden, sınav takviminde belirtilen başvuru süresi içinde yapılacaktır.

2.4- YÖKDİL Hangi İllerde Yapılmaktadır?

Sınav son düzenlemelerden sonra 81 ilde yapılmaktadır.

2.5- YÖKDİL Sınav Ücreti Ne Kadardır?

Sınav başvuru ücreti, başvuru işleminin son adımında kredi/banka kartı ile ödenecektir. Sınav başvuru ücreti 750 TL’dir.

2.6- YÖKDİL Puan Hesaplaması Nasıl Yapılmaktadır?

YÖKDİL puan hesaplaması, YDS puan hesaplamasıyla aynı sistemle yapılmaktadır.

2.7- YÖKDİL’de Kaç Soru Sorulmaktadır ve Sınav Süresi Kaç Dakikadır?

YÖKDİL’de YDS ile aynı şekilde 80 soru bulunmakta ve ınav süresi olarak 180 dakika verilmektedir.

2.8- YÖKDİL Geçerlilik Süresi Kaç Yıldır?

YÖKDİL’in geçerlilik süresi 5 yıldır.