Türkiye’de VUCA’nın Yansımaları

Türkiye’de VUCA’nın etkileri çok boyutlu olarak gözlenmektedir. Ekonomik alanda enflasyon ve döviz oynaklığı, yalnızca finansal piyasaları değil, vatandaşların gündelik yaşam pratiklerini de doğrudan etkilemektedir. Genç nüfus, yüksek işsizlik oranları ve istihdam piyasasındaki güvencesizlik nedeniyle uzun vadeli plan yapma konusunda zorlanırken (Akcan, 2018); çalışanlar, giderek karmaşıklaşan görev tanımları ve performans baskıları karşısında tükenmişlik riskiyle karşı karşıyadır (Karacaoğlu ve Çetin, 2015). Emekliler ise alım güçlerindeki belirsizlikler nedeniyle geleceğe dair kaygı yaşamaktadır (Çakan ve Gök, 2022). Bütün bu dinamikler, bireysel düzeyde başlayan psikolojik baskıların toplumsal güven erozyonuna dönüştüğünü göstermektedir.

Dünya’da VUCA Yansımaları

Türkiye’nin yaşadığı bu tablo, küresel ölçekteki gelişmelerden bağımsız değildir. Rusya–Ukrayna savaşı, yalnızca bölgesel güvenlik dengelerini değil, aynı zamanda Avrupa’da enerji piyasalarını ve dünya çapında gıda arzını etkileyerek küresel ölçekte oynaklığı artırmıştır (Chowdhury vd.,2023) ABD–Çin rekabeti, özellikle teknoloji ve yapay zekâ alanlarında, öngörülemezliği derinleştirmektedir (Kim, 2019). İklim krizi ve iklim krizinin yansımaları (seller, kuraklıklar, deniz seviyesinin yükselmesi, sıcak hava dalgalarına bağlı yangınlar) hem fiziksel hem de psikososyal düzeyde bir kırılganlık yaratmaktadır (Zadow vd. 2019). Nitekim Dünya Sağlık Örgütü (WHO), iklim değişikliğini 21. yüzyılın en büyük halk sağlığı ve ruh sağlığı risklerinden biri olarak tanımlamaktadır. Göç hareketleri, artan toplumsal kutuplaşma ve dijital bilgi akışındaki muğlaklık, küresel düzeyde VUCA’nın çok boyutlu etkilerini gözler önüne sermektedir.

Psikososyal Etkiler ve Toplumsal Güven

Yakın dönemde geliştirilen “Algılanan VUCA Maruziyeti Ölçeği (Perceived VUCA Exposure” (Döner ve Efeoğlu, 2023), bireylerin bu koşulları nasıl algıladığını ölçmeye olanak tanımaktadır. Bu ölçek, değişkenlik ve belirsizliğin bireysel stres düzeyini yükselttiğini; karmaşıklık ve muğlaklığın ise karar alma süreçlerini zorlaştırdığını göstermektedir. İstanbul’da üniversite öğrencisinin iş bulma kaygısıyla, Berlin’de bir ebeveynin enerji faturaları konusundaki endişesi, farklı bağlamlarda aynı psikososyal mekanizmaların devreye girdiğini kanıtlamaktadır.

Psikoloji literatürü, bu koşulların bireysel düzeyde kaygı, tükenmişlik ve motivasyon kaybına yol açtığını ortaya koyarken; sosyoloji, bu bireysel kırılganlıkların toplumsal güveni aşındırdığını, kurumsal meşruiyeti sorgulattığını ve dayanışma ağlarını zayıflattığını vurgulamaktadır (Woodward, 2017). Dolayısıyla VUCA yalnızca bireyin iyi olma hali ve ruh sağlığı ile değil, toplumların kolektif dayanıklılığıyla da doğrudan bağlantılıdır.

Dayanıklılık ve Stratejik Uyum

Bununla birlikte, VUCA’yı yalnızca tehdit olarak okumak eksik bir bakış açısı olur. Çünkü belirsizlik aynı zamanda yaratıcılık, bilişsel esneklik ve toplumsal dayanışma reflekslerinin gelişebildiği bir iklim yaratmaktadır. Türkiye’de krizler karşısında ortaya çıkan genç girişimcilik girişimleri, Avrupa’da hız kazanan yeşil enerji dönüşümü ya da Asya’da dijitalleşmeye verilen stratejik yanıtlar, belirsizlik koşullarında doğan yenilikçi adaptasyon örnekleridir.

Bu noktada, politika yapıcıların önceliği bireysel psikolojik sağlamlığı ve toplumsal dayanıklılığı artıracak stratejilere yönelmek olmalıdır. Eğitim sistemlerinde eleştirel ve esnek düşünme becerilerinin geliştirilmesi, iş dünyasında esnek ve kapsayıcı çalışma modellerinin teşvik edilmesi, kamu yönetiminde şeffaf iletişim ve öngörülebilirlik mekanizmalarının güçlendirilmesi, VUCA’nın yıpratıcı etkilerini azaltacak başlıca stratejiler olarak öne çıkmaktadır.

Sonuç

Nihayetinde, VUCA çağında Türkiye ve dünya aynı yapısal dinamiklerle yüz yüzedir. Ekonomik dalgalanmalar, siyasal kırılganlıklar, teknolojik belirsizlikler ve iklim krizinin çok katmanlı etkileri, yalnızca bireyleri değil, toplumların kolektif bağışıklığını da sınamaktadır.

Asıl sermaye, doğal kaynaklar ya da teknolojik araçlar değil; bireyin zihinsel dayanıklılığı ve toplumun güven duygusudur. Bu sermaye güçlendirildiğinde, belirsizlik çağının yalnızca riskleri değil, aynı zamanda sunduğu fırsatlar da görünür hale gelecektir.

REFERANSLAR

Akcan, A. T. (2018). Türkiye’de genç işsizlik sorunu ve çözüm önerileri. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 6(14), 35-54.

Bennett, N., & Lemoine, G. J. (2014). What a difference a word makes: Understanding threats to performance in a VUCA world. Business horizons, 57(3), 311-317.

Chowdhury, P. R., Medhi, H., Bhattacharyya, K. G., & Hussain, C. M. (2023). Severe deterioration in food-energy-ecosystem nexus due to ongoing Russia-Ukraine war: A critical review. Science of The Total Environment, 902, 166131.

Çakan, S., & Gök, B. (2022). Türkiye’de emekli bireylerin iş yaşamlarına yeniden dönmelerine ilişkin sosyoekonomik nedenler. Journal of Awareness, 7(3), 97-110.

Döner, E., & Efeoğlu, İ. E. (2023). Being Affected By VUCA Factors? Developing The “Perceived VUCA Exposure” Scale. GAB Akademi, 3(2), 28-53.

Karacaoğlu, K., & Çetin, İ. (2015). İş yükü ve rol belirsizliğinin çalişanlarin tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisi: afad örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 5(1), 46-69.

Kim, M. H. (2019). A real driver of US–China trade conflict: The Sino–US competition for global hegemony and its implications for the future. International Trade, Politics and Development, 3(1), 30-40.

Woodward, M. (2017). How to thrive in a VUCA world: the psychology of navigating volatile, uncertain, complex, and ambiguous times. Psychology Today, 31.

Zadow, A., Dollard, M. F., Parker, L., & Storey, K. (2019). Psychosocial safety climate: a review of the evidence. Psychosocial safety climate: A new work stress theory, 31-75.

Atıf/Cite as: Akman, K. (2024) Türkiye’de siyasal ahlak/etik tartışmaları: Siyasal partilerin yaklaşımları üzerine bir inceleme. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2024, 42 (2), 165-188.

İndirmek İçin:  10.17065-huniibf.1310348-3191288

Loading...

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

İndir [963.14 KB]

Akademik Çalışmada “Bildiri”: Türkiye’de ve Dünyanın Başka Akademilerinde Nasıl Anlaşılır; Nasıl Formatlanır; Neden Öyle Yapılır; İşlevi Nedir; Biz Buna Nasıl Bir Format, Nitelik, İşlev Atayabiliriz?

TARTIŞMA SORULARI:

1. Bildiri nedir?
2. Hangi tür toplantılarda bildiri sunulur?
3. Bildiri özetinin ve metnin kapsamı nasıl belirlenir?
4. Bildiri tam metni-kitap bölümü- makale arasındaki farklar nelerdir?
5. Bildiri sunumlarından önce tam metinlerin hazır olması gerekli midir? Yoksa özet kapsamında sunumun yapılmasının ardından getirilen yorumlar ile birlikte sunum sonrasında mı hazırlanmalıdır?
6. Poster bildiri nedir?
7. Akademik puanlama açısından bildiri sunmanın ve bildiri tam metninin karşılığı nedir?
8. Birden fazla araştırmacı ile hazırlanan bildirilerde, araştırmacılar arasındaki iş bölümü nasıl olmalıdır?
9. Uluslararası ve ulusal bildiri sunumlarındaki farklar nelerdir?
10. Bildiri metinlerinde dil ve üslup kullanımı nasıl olmalıdır?

Bir Akademik Yazı/Çalışma Türü Olarak Bildiri/Tebliğ Nedir?

Tanım: Araştırılan konunun genel hatları ile sözel veya yazılı olarak sunulduğu ve tartışıldığı, tam metnin daha sonra yayımlandığı akademik çalışma türüdür.

Bir konuda üretilmiş özgün düşünceleri bilimsel bir üslupla çoğu zaman uzmanlardan ve konuya ilgililerden oluşan bir toplantıda sunmak üzere oluşturulan çalışmalardır.

Sos. (Alm. Dekleration, f, Erklärung, f; Fr. communiqué, m, déclaration, f, manifeste, m; İng. declaration, manifesto, paper) 1. Tanınmış ve yetkili bir kişinin, bir kurumun ya da topluluğun herhangi bir durumu, görüşü ya da savı basın ve yayın yoluyla ilgililere duyurmak için yaptığı yazılı açıklama. 2. Bilimsel toplantılarda bir konu üzerinde yapılan açıklama, görüş ve okunan rapor (terim.tuba.gov.tr/).

Sempozyum, kongre, bilgi şöleni, çalıştay gibi bilimsel toplantılarda bir konu üzerinde yapılan açıklama, görüş ve raporun sözlü ve poster şeklinde sunumuna bildiri (tebliğ) denir. (Karagöl, 2020: 410,411).

Tebliğ: Hakemli uluslararası bilimsel konferans, sempozyum veya kongrede sözlü olarak sunulan ve yayımlanan bildiri (Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği)

Toplantı Türleri ve Bildiri Sunumu:

Ulusal bilimsel toplantı, ulusal seviyede farklı kurumlardan bilim insanlarının bilim kurulunda bulunduğu ve sunumların bilimsel ön incelemeden geçirilerek kabul edildiği toplantıdır. Uluslararası bilimsel toplantı ise farklı ülkelerden bilim insanlarının bilim kurulunda bulunduğu ve sunumların bilimsel ön incelemeden geçirilerek kabul edildiği toplantı olarak tanımlanır (ÜAK, 2018).

Uluslararası bilimsel toplantı,tebliğlerin sunulduğu yurt içinde veya yurt dışındaki etkinliğin uluslararası olarak nitelendirilebilmesi için Türkiye dışında en az beş farklı ülkeden sözlü tebliğ sunan konuşmacının katılım sağlaması ve tebliğlerin yarıdan fazlasının Türkiye dışından katılımcılar tarafından sunulması esastır. Ayrıca etkinliğin uluslararası niteliği haiz olup olmadığı hususunda, ödemeye esas teşkil etmek üzere üniversite yönetim kurulu kararının olması gerekir. Tebliğlerin değerlendirilmesinde tebliğin ilgili etkinlikte sunulmuş ve bunun belgelendirilmiş olması (etkinlik programı ve etkinliğe tebliğde ismi yer alan en az bir araştırmacının katılım sağladığını gösterir belge) esastır. Ayrıca değerlendirme için tebliğin elektronik veya basılı olarak etkinlik tebliğ kitapçığında yer alması ve yayımlanmış tam metninin sunulması gerekir. (Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği)

Başlıca toplantı türleri şunlardır:

Kongre/Konferans, belirli bir bilim dalında ya da bilim dallarında yapılan özgün araştırmaların, araştırmayı yapan kişilerce diğer bilim insanlarına sunulması amacıyla yapılan tartışmalı toplantılarıdır (TÜBİTAK Yurt Dışı Bilimsel Etkinliklere Katılımı Destekleme Programı)

Konferans, tartışmayı, sorun çözmeyi ve istişareyi amaçlayan büyük ve resmi bir toplantıdır. İnsanların bir konu hakkında konuştukları bir platformdur. Akademik konferanslar, iş konferansları, medya konferansları, ticaret konferansları, dini konferanslar vb. gibi çeşitli konferans türleri vardır (pediaa.com)

Çalıştay, bir grup insanın bir konu hakkında yoğun tartışmalar ve konu ile ilgili etkinlikler yoluyla bilgi edindiği toplantıdır. Çalıştaylar, küçük veya büyük grup tartışmalarını, alıştırmaları ve etkinlikleri ve öğrenilen kavramların pratik uygulamasını içerebilir. Bu çalışmalarda, katılımcılar genellikle öğrenme sürecine tam olarak dahil olurlar. Çalıştaylar, konferanslar ve sempozyumlarla karşılaştırıldığında çalıştaylar doğası gereği daha pratiğe yöneliktir ve uygulamalı oturumlar sunmaktadır  (pediaa.com)

Seminer, akademik bir toplantı şeklidir. Seminerler, genellikle belirli konulara odaklanan ve yinelenen toplantılardır. Katılımcıların bu toplantılara aktif olarak katılmaları beklenmektedir. Aktif katılım, ilgili konu hakkında tartışmalarla sağlanır. Seminerler her zaman bir lider veya tartışmayı yöneten bir eğitmen tarafından yönetilir (pediaa.com)

Sempozyum, belirli bir alandaki uzmanların belirli bir konuyu tartıştığı bir toplantıdır. Sempozyum kelimesini genellikle farklı toplantı türlerini ifade etmek için kullanılır. Bir sempozyum genellikle birden çok konuşmacıyı içerir. Sempozyum daha resmi veya akademiktir. Belirli bir konuda kısa sunumlar yapan birden fazla uzmanı içerir. Bir çalıştay gibi, genel bir tartışma yerine belirli bir konuya odaklanır, ancak bir çalıştaydan daha az uygulamaya dönüktür  (pediaa.com). Sempozyum, belirli bir konuyu aydınlatmak amacıyla, bilim insanı ve araştırmacıların bir araya geldikleri ve konuşmacıların konunun belirli bölümlerini sundukları tartışmalı toplantılarıdır (TÜBİTAK Yurt Dışı Bilimsel Etkinliklere Katılımı Destekleme Programı)

Çalıştay-Seminer-Sempozyum ve Konferans Nedir?

Netice itibariyle bildiri sempozyum, kongre, konferans toplantı türleri için hazırlanmakta ve sunulmaktadır.

Amaç:

Bildiri türünün başlıca üç temel amacı bulunmaktadır:

a) Bilinen bir konuya yenilik getirme

b) Değişik görüş ve düşüncelerle yeni tezler ortaya koyma

c) Daha önce ileri sürülen bir tezi çürütme

Türleri:

a) Poster Bildiri

Bilimsel bir çalışmanın sonuçlarının görsel unsurlar ve anlamlı özetlemeler kullanılarak afiş boyutunda düzenlenmesi ile ortaya çıkan görsel ürün olarak adlandırılabilir.

Sos. (Alm. Poster-Präsentation, f; Fr. présentation des posters, f; İng. poster presentation) yönb. Aynı alandaki bilimsel çalışmaların sunulduğu bilimsel toplantılarda, çalışmanın görsel yanı ağır bastığında, gezici duvarlarda yazılı bir biçimde sunulması, duvaryazı bildiri sunumu (terim.tuba.gov.tr/).

Bilimsel çalışmaların sunulduğu bilimsel toplantılarda, çalışmanın görsel yanı ağır bastığında, gezici duvarlarda yazılı bir biçimde sunulması, duvaryazı (poster) bildiri sunumudur. Poster bildiri, araştırmacı tarafından tek parça olarak hazırlanır ve bastırılır. Özet (Türkçe ve İngilizce), Anahtar Kelimeler, Giriş, Materyal ve Yöntem, Sonuçlar ve Tartışma, Kaynaklar bölümlerinden oluşur (Karagöl, 2020: 410, 411).

b) Sözlü Sunum

Bilimsel bir çalışmanın sonucunun oturum yöneticisinin yönetiminde ve belirli bir süre içerisinde dinleyenlere anlatılmasıdır.

Etik Konular:

Bir kongrede bildiri olarak sunulan çalışma, kongre bildiri metinleri arasında yayımlamadan başka bir yerde (makale, kitap bölümü vb. olarak) yayımlanabilir mi?

Yayımlanmamış bir bildiri, sonradan makaleye dönüştürülebilir mi?

Hakem değerlendirmelerinin toplantı kriterlerine ve bilimsel esaslara uygunluğu doğrultusunda seçiciliğine ne kadar dikkat ediliyor?

Akademik Değeri:

a) Doçentlik Kriteri

Üniversitelerarası Kurul, Doçentlik Kriterleri, https://www.uak.gov.tr/Documents/docentlik/2022/2022-ekim-donemi/basvuru-sartlari/TA_Tablo11_2022E_27092022.pdf.

• Tek yazarlı yayınlarda (makale, kitap, bildiri) yazar tam puan alır.
• Çok yazarlı yayınlarda puan yazarlar arasında eşit olarak bölünür.

b) Akademik Teşvik

Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği, Https://Www.Mevzuat.Gov.Tr/Mevzuatmetin/21.5.201811834.Pdf,

*Üniversite kriterine göre değişim gösterebilmektedir.

Süreç:

1.Bildiri Özeti

Bildirilerin bilim kuruluna sunumu için hazırlanan ve araştırmanın mahiyeti hakkında kısa bilgi veren metinler, bildiri özeti olarak tanımlanabilir. Bilimsel toplantıdan önce bilim kuruluna gönderilen, araştırmanın problem durumu, amacı, alt problemleri/alt amaçları, yöntemi, ön bulguları ve ön sonuçları gibi bilgilere yer verilen özet metnidir. Bu özet metni, bildiri düzenleme kuruluna ulaştırıldıktan sonra kurul tarafından hakemlere gönderilir. Hakemler, özet bildiri metnini inceleyerek bildirinin söz konusu bilimsel toplantıda kabul edilip edilmeyeceğine karar verirler. Bilimsel toplantı için kabul edilen özetler, bildiri özetleri kitabı olarak basılı veya elektronik ortamda kullanıcılara sunulabilir. Özet, araştırma bittikten sonra yazılmaktadır. Araştırmacıların bilimsel toplantılara özet gönderme aşamasında araştırmayı tamamlayarak özet gönderdikleri düşünülebilir (Karagöl, 2020: 410, 411).

a)Yapılandırılmış Özet (Alt başlıklı)

Amaç/ Önem/ Yöntem/Sonuçlar/ Öneriler

b)Yapılandırılmamış Özet (Alt başlıksız)

 2.Sunum

Aynı alandaki bilimsel çalışmaların sunulduğu toplantılarda, çalışmanın, alanda çalışan bilimcilerin önünde sözlü olarak anlatılması ve tartışılmasıdır (http://terim.tuba.gov.tr/)

 3.Tam metin

Özeti kabul edilen bildiri, bilimsel toplantıda sözlü olarak çeşitli araçlar yardımıyla sunulur. Sunum hâlinde olan bildiri, daha sonra araştırmacının isteğine göre tam metin olarak tam metin kitabında veya herhangi bir dergide yayımlanabilir (Karagöl, 2020: 411).

Okuma Önerileri:

Bildiri Nedir? Nasıl Yazılır?, Erişim: https://www.akademikpersonel.org/bildiri-nedir-nasil-yazilir/,

Bildiri Özeti Nedir? Erişim: https://www.abstractagent.com/?p=bildiri_ozeti_nasil_hazirlanir,

Fatih Köksal (2020). Bilim Dünyamızın Kanayan Yarasında Yeni İcatlar veya Adı Konulmamış Yayın Etiği İhlalleri, 20(1), Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, s. 209-218.

İlhan Yaylım, Bildiri Özet Yazılması, Sözel ve Poster Hazırlanması, Erişim: https://medikalfizik.org/uploads/kurs/sunum/Bildiri-ozeti-ve-Sunum-Hazirlama-(ilhan-YAYLIM).pdf.

Karagöl, Efecan (2020). Akademik Yazma Açısından Bildiri Özetleri, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), S. 410-426.

Seçil Aksayan ve Güler Cimete (1999). Sözel ve Poster Bildirisi Hazırlama, Sunma ve Değerlendirilmesine İlişkin Bir Rehber, Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokul Dergisi, 2 (1), s.1-10.

KAYNAKÇA

TÜBİTAK Yurt Dışı Bilimsel Etkinliklere Katılımı Destekleme Programı

https://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/3835/2224_a_2021_yili_cagri_duyurusu_06.05.2021.pdf

What is the Difference Between Workshop Seminar Symposium and Conference, https://pediaa.com/what-is-the-difference-between-workshop-seminar-symposium-and-conference/

Köksal, Fatih (2020).  Bilim Dünyamızın Kanayan Yarasında Yeni İcatlar veya Adı Konulmamış Yayın Etiği İhlalleri, 20(1), Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, s. 209-218.

İlhan Yaylım, Bildiri Özet Yazılması, Sözel ve Poster Hazırlanması, Erişim: https://medikalfizik.org/uploads/kurs/sunum/Bildiri-ozeti-ve-Sunum-Hazirlama-(ilhan-YAYLIM).pdf.

Karagöl, Efecan (2020). Akademik Yazma Açısından Bildiri Özetleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), S. 410-426.

Aksayan, Seçil ve Cimete, Güler (1999). Sözel ve Poster Bildirisi Hazırlama, Sunma ve Değerlendirilmesine İlişkin Bir Rehber, Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Yüksekokul Dergisi, 2 (1), s.1-10.

TEŞEKKÜR: Bu çalışma Ankara Üniversitesi Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı Doktora Programında 2022-2023 yılı Bahar döneminde Prof.Dr. Birgül Ayman Güler yönetimindeki Uzmanlık Alan dersi için hazırlanmıştır. Çalışmaya katkılarından dolayı H.Duygu Bankoğlu’na teşekkür ederim.

• Makale bütününde hangi sorulara yanıt vermektedir?
• Makalenin ana teması/fikri nedir?
• Makalede varılan sonucu destekleyen noktalar nelerdir?
• Makalede elde edilen veriler/bulgular gerçekten sonuçları desteklemekte midir?
• Makalenin bulguları ve sonuçları birbiriyle örtüşmekte midir?
• Makalenin sonuçları nasıl sentezlenmiştir?

Satish Keshav tarafından oluşturulmuş olan “Üç Geçişli Yaklaşım (The Three-Pass Approach)” stratejik bir makale okuma yöntemi olarak literatürde yer almaktadır. Üç Geçişli Yaklaşım’ın temel fikri; makaleyi baştan sona düz bir metin gibi okumamak bunun yerine üç geçiş aşamasında makaleyi okuyarak değerlendirmektir. Her geçişin kapsadığı bir hedef vardır ve temel amaç bu hedeflere ulaşmaktır. Her geçiş, belirli hedeflere ulaşmakta ve bir önceki geçişin üzerine inşa edilmektedir. İlk geçiş, makaleyi okuyan kişiye makale hakkında genel bir fikir vermektedir. İkinci geçiş, kağıdın içeriğinin kavranmasına olanak tanımakta ancak bu makalenin ayrıntılarına henüz bu geçişte ulaşılmamaktadır. Son olarak üçüncü geçiş, makalenin derinlemesine anlaşılmasına, anlamlı hale getirilmesine aracılık etmektedir. Dolayısıyla bu aşamayla beraber makalenin bütün detayları erişilebilir ve anlaşılır hale gelmektedir.

Birinci Geçiş: Makaleyi kuşbakışı görmek adına yapılan hızlı taramayı kapsamaktadır. Bu geçiş aşaması yaklaşık olarak 5-10 dk sürmekte ve aşağıdaki adımlardan oluşmaktadır:

1. Başlık, özet ve giriş dikkatlice okunur.
2. Bölüm ve alt bölüm başlıkları okunur ancak diğer her şeyi göz ardı edilir.
3. Sonuçlar okunur.
4. Daha önce okunan literatür zihinsel olarak işaretlenir ve makalenin literatürüne bakılır.

İlk geçişin sonunda şu beş tür soru yanıtlanabilmelidir:

1. Kategori: Bu makalenin türü nedir? (Derleme, araştırma vs.)
2. Bağlam: Bu makale başka hangi çalışmalarla ilgilidir? Hangi teorik temeller kullanılmıştır?
3. Doğruluk: Makalede sunulan varsayımlar geçerli görünmekte midir?
4. Katkılar: Makalenin literatüre sunduğu ana katkılar nelerdir?
5. Açıklık: Makale iyi yazılmış mıdır?

Bu sorulara verilen yanıtlara göre ya daha fazla okumamak seçilebilir ya da okuma eylemi sürdürülebilir.

İkinci Geçiş: Bu geçişte makale daha dikkatli okunmalıdır Okurken kilit noktalar not alınabilir ya da paragraf aralarında yorumlar yapılabilir. Şu adımların takip edilmesi yararlı olacaktır:

1. Makalede yer alan tablo, şekil, grafik, şema, resim gibi ögeler dikkatli bir şekilde incelenir. Bu ögeler, bulgular hakkında genel bilgileri vermektedir.
2. Daha fazla okumak için ilgili okunmamış, literatürde araştırılmamış kaynaklar işaretlenmelidir. Çünkü bu makalenin teorik arka planı hakkında bilgi edinilmesini sağlamaktadır.

İkinci geçiş Keshav’ın önerisine göre 1 saat kadar sürmektedir. Bu geçişten sonra, makalenin içeriği net bir şekilde kavranabilmektedir. Bu noktadan itibaren makalenin ana teması/fikri destekleyici cümlelerle beraber farklı bir kişiye anlatılır hale gelinebilir.

Üçüncü Geçiş: Makalenin tam olarak anlaşılması gereken geçiş aşaması burasıdır. Bu geçiş detaylara büyük bir özen gösterilmesini gerektirmektedir. Bu geçişte çalışmanın eksik kaldığı noktalar tespit edilebilir, bu eksiklerin nasıl giderilebileceği düşünülebilir. Bu geçiş, yeni başlayanlar için yaklaşık dört veya beş saat ve deneyimli bir okuyucu için yaklaşık bir saat sürebilir. Üçüncü geçişin sonunda, makalenin yapısal ve içeriksel özellikleri net bir şekilde anlaşılır hale gelmelidir. Zayıf ve güçlü yönleri belirlenebilir, eksik alıntılar, olası sorunlar tespit edilebilir.

Not: Bu yazı hazırlanırken Satish Keshav’ın “Bir Makale Nasıl Okunur” başlıklı çalışmasından yararlanılmıştır.

Kaynakça: Keshav, S. (2007). How to Read a Paper. ACM SIGCOMM Computer Communication Review, 37(3), 83–84.

                                                                                                                                        Merve BAŞKUTLU

Özet

Yabancı dil öğrencisinin belirgin bir duruma karşı belirli bir zaman içerisinde gösterdiği tepki olarak tanımlanan yabancı dil kaygısı karmaşık ve çok boyutludur. Uzun yıllar yabancı dil öğretmenleri ve araştırmacılar dil öğreniminin bazı öğrenciler için stres verici bir olay olduğunun farkında olmuşlar ve öğrencilerinin temel dil becerilerini geliştirmek için yabancı dil öğreniminde yaşanan kaygıyı araştırma, tanımlama ve ölçme ile uğraşmışlardır. Horwitz (2001) birçok araştırmacının kaygının dil öğrenimini etkileyen en önemli duyusal etken olduğuna inandığını vurgulamaktadır. Bu çalışmada öğrencilerdeki yabancı dil konuşma kaygısı ve nedenleri analiz edilmiş, bunu aşmak adına çeşitli öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler : Yabancı dil, kaygı, konuşma kaygısı

Giriş

İçinde bulunduğumuz çağda küreselleşmenin etkisiyle ülkeler arası etkileşim, gelişen ticaret ve yoğunlaşan ülkeler arası diplomatik ilişkilerden dolayı artmıştır ve bu durum bireylerin ana dilleri haricinde diğer dilleri de öğrenmelerini gerekli kılmıştır. Bu anlamda İngilizce başı çekmektedir. İngilizce dinleme, konuşma, okuma ve yazma olarak belirtilen dört önemli beceriyi içermekte olup içerisinde konuşmak en önemli beceri olarak ön plana çıkmaktadır. Çünkü bir dili konuşmak, o dilin öğrenildiğinin ve diğer becerilere hâkim olunduğunun en önemli göstergesidir. Fakat farklı bir dilde konuşma ve dinleme becerisi özel olarak geliştirilmesi karmaşık olan becerilerdir.

Liu ve Jackson (2008) ve Gan (2012) yaptıkları çalışmalarda öğrencilerin İngilizce konuşmalarındaki en önemli engelin kelime bilgisi eksikliği olduğunu belirttiklerini aktarmışlardır. Araştırmalara göre öğrenciler yazarken kullandıkları kelime bilgisi çeşitliliğini konuşurken kullanamıyorlar çünkü konuşma esnasında ihtiyaçları olan kelimeleri daha kısa sürede akıllarına getirmek durumunda kalıyorlar. Buna ek olarak, Gan (2012) öğrencilerin konuşurken dilbilgisi kuralları ile mücadele etmek zorunda kaldıklarını da belirtmiştir. Öğrenciler konuşurken dilbilgisini doğru kullanma hassasiyetleri yüzünden konuşacakları konuya odaklanamadıklarından bahsetmişlerdir. Bu durum bu çalışmada öğrencilerin hata yapmaktan korktukları için İngilizce konuşamadıkları sonucu ile benzerlik göstermektedir. Literatürde ulaşılan sonuçlardan bir diğeri de sınıf içerisinde dilbilgisi ve direk anlatım odaklı dersler işlendiğinden, konuşma becerisini geliştirecek bir ortamın çok fazla oluşamaması (Gan, 2012).

Günümüz koşullarında yetişen bireyler; hem ana dillerini etkin olarak kullanmalı ve etkili iletişim becerilerine sahip olmalı, hem de bir yabancı dili öğrenerek, yetkinlikle kullanmalıdır. Türkiye’nin Avrupa Birliğine girme sürecini yaşadığı günümüzde, yabancı dil bilmenin ve yabancı dil öğretmenin önemi gittikçe artmaktadır. Demirel (2004), yabancı dil öğretiminin birikerek çoğalan bir süreç olduğunu, bu sürecin içinde bilişsel davranışların ve yeni psiko-motor becerilerin bulunduğunu dile getirmektedir. Başka bir deyişle; yabancı dil öğrenme, bir dili kullanmak için gerekli becerileri kazanma sürecidir. Dil öğrenmede ve öğretiminde kazanılması ya da edinilmesi gereken dört temel beceri dinleme, okuma, yazma ve konuşmadır. Bu becerilerden günlük yaşam içinde en çok kullanılan, hatta kullanılmak zorunda olunan beceri konuşma becerisidir. Yabancı dil öğretiminde genel amaçlardan biri öğrencilerin öğrendikleri dili anlaşılır biçimde konuşabilmelerini sağlamaktır. Bu nedenle, öğrenene konuşma becerisinin kazandırılması için, mümkün olduğunca uygun ortamlar hazırlanması ve dilin iletişimsel yöntemlerle öğretilmesi önem kazanmaktadır (Bright ve McGregor,1983; Demirel, 1999; Florez, 1999; Littlewood, 1984, Murcia, 1991).

Yabancı dil öğretiminde iletişimsel yaklaşımın popüler olmasıyla birlikte, konuşma  becerisi dil öğretimi sürecinde üzerinde durulan en önemli hususlardan biri haline gelmiştir. İletişimde önemli bir rol oynayan bu becerinin öğretilmesi ve hedef dilde bu becerinin geliştirilmesi, öğrencilerin hem anlama hem de üretme becerilerinin geliştirilmesi ile doğru orantılıdır (Hughes, 2003). Bu sebepten dolayı, yabancı dil öğrencilerinin çoğu, anlama ve üretme süreçlerinin ikisini de gerektirdiği için, konuşma becerisinin okuma ve yazma gibi diğer becerilere göre daha zor olduğunu düşünürler (Nunan, 1992).

Yabancı dil öğrenme insana sosyal ve akademik hayatta birçok kolaylıklar getirirken beraberinde de problematik durumlar yaşamasına neden olmaktadır. Bunlardan birisi ise dil öğrenme sürecinde ortaya çıkan kaygı durumlarıdır.

Kaygı, kişinin tehdit edici bir uyaranla karşı karşıya kaldığında, yaşadığı, bedensel, duygusal ve zihinsel değişimlerle kendini gösteren, korku, endişe, gerginlik ve huzursuzluk durumu olarak tanımlanmaktadır (Kaya ve Varol,2004; Çakmak ve Hevedanlı, 2005; Schmid, Phelps ve Richard, 2011; Öztürk ve Gürbüz, 2014). Kaygı, bireyin herhangi bir olay ya da nesneye karşı hissettiği, nedeni bilinmeyen korku ve tedirginlik şeklinde ortaya çıkmaktadır (Batumlu ve Erdem, 2007: 2). İnsan bedeninin kendini koruma içgüdüsüyle verdiği doğal bir tepki olan kaygı, normal düzeyde ise bireyi harekete geçirmekte ve konsantrasyonunu arttırmaktadır. Ancak normal seviyenin üzerinde ya da altında olan kaygı bireyin yaşamını olumsuz etkilemektedir (Yaman ve Sofu, 2013: 43).

Karmaşık ve çok boyutlu bir kavram olan yabancı dil konuşma kaygısı ise, topluluk önünde veya karşılıklı konuşmalarda, bireyin konuşmaktan kaçınmasına neden olan, heyecan, gerginlik ve tutukluk hali olarak tanımlanmaktadır (Young, 1990; Gardner ve MacIntyre, 1993; Keşaplı ve Çiftçi, 2017). Bireyin arkadaşları ya da başkaları ile konuşurken, kendini ifade etmekte zorlanmasından kaynaklanan yabancı dil konuşma kaygısı, genel kaygı türlerinden ayrı tutulmaktadır (MacIntyre ve Gardner, 1993;Williams ve Andrade, 2008).

Yabancı dilde konuşma kaygısı, ilk kez Young (1991) tarafından dile getirilmiştir. Yabancı dil öğrenme sürecinde öğrencileri en çok zorlayan ve yüksek derecede kaygı yaşamalarına sebep olan konuşma becerisinin (Öztürk ve Gürbüz, 2014;Sayın, 2015) bir sınav ortamında ölçülmesinin, bu kaygının boyutunu daha da arttırdığı belirlenmiştir.

Chen (2015) yüksek lisans tezinde, yabancı dil öğrenen öğrencilerin sınıf içi sözlü sunumlarında çok fazla konuşma kaygısı yaşadıklarını belirterek, öğrencilerin konuşma becerilerinin gelişiminin bu durumdan olumsuz olarak etkilendiğini vurgulamıştır. Benzer bir şekilde, Çubukçu (2008) da üniversite öğrencileriyle yapmış olduğu çalışmasında öğrencilerin yabancı dil derslerinde diğer derslere nazaran daha çok kaygı yaşadıklarını ve bu kaygının özellikle İngilizce konuşurken ortaya çıktığını belirlemiştir. Bu nedenle, hem genel yabancı dil kaygısının hem de dil becerileri özelinde konuşma kaygısının yüksek olması yabancı dil öğrenme ortamlarında öğrenmeyi olumsuz yönde etkileyebilecek, istenmeyen bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. Öğrencilerin konuşma kaygısını yanlış yapma endişesi, geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlerden kaynaklı endişe, sınıf ortamından kaynaklı korku ve özgüven eksikliğinden kaynaklı endişe olarak tanımladığı görülmüştür.

Genel  olarak yabancı dil kaygısı ve bunun nedenleri üzerine 1970’li yıllardan günümüze kadar pek çok araştırma yapılmış olmakla birlikte, dil öğrenme sürecinde kaygıya neden olan faktörler tam olarak saptanamamıştır (Horwitz, Horwitz ve Cope, 1986; Öner ve Gedikoğlu, 2007; Wang ve Chang,2010; Humphries, 2011; Heng, Abdullah ve Yosaf, 2012; Mahmoodzadeh,2012; Melanlıoğlu ve Demir, 2013; Yaman ve Sofu, 2013; Tunçel, 2014; Wu ve Lin, 2014; Yalçın ve İnceçay, 2014).

Yabancı dil konuşma kaygısına neden olan faktörler ve bu kaygının hangi dil becerilerini olumsuz etkilediği konusunda da birçok görüş vardır. Gardner ve MacIntyre’ye göre (1993: 189), yabancı dil konuşma kaygısının altında yatan temel neden, diğer insanlarla iletişime geçme zorunluluğudur. Bireyin konuşma becerisinin her aşamasında etkili olan yabancı dil konuşma kaygısı bir kez yaşandığında, bireyin konuşmaktan hoşlanmamasına ya da kaçınmasına yol açmaktadır (Melanlıoğlu ve Demir, 2013: 392). Başkaları tarafından eleştirilme, alay edilme, rezil olma, küçümsenme ve kendisini zayıf hissetme duyguları ile karakterize olan yabancı dil konuşma kaygısı, bireyin kendini ifade etmesini engellemekte ve konuşma becerisini olumsuz etkilemektedir (Öner ve Gedikoğlu, 2007; Sevim ve Gedik, 2014).

Yabancı  dil konuşma kaygısı, öğrenciler açısından rahatsızlık veren bir deneyim olarak nitelendirilmektedir (Gardner ve MacIntyre, 1993: 158).Yapılan araştırmalarda, bireyin konuşma becerisinde sınıf arkadaşlarından daha kötü olduğunu düşünmesi, özgüven eksikliği, mükemmel konuşma isteği, hata yapma, yanlış telaffuz, yetersiz kelime bilgisi, yabancı dile ait önyargılar ve eğitimcilerin hataya yaklaşım biçiminin yabancı dil konuşma kaygısına neden olabileceği belirlenmiştir (Balemir, 2009; Tsiplakides ve Keramida, 2009; Mahmoodzadeh, 2012; Suleimenova, 2012; Melouah, 2013; Tüm ve Kunt, 2013; Öztürk ve Gürbüz, 2014; Luo, 2014).

Horwitz vd. (1986: 125-128) tarafından yapılan bir çalışmada, yabancı dil konuşma kaygısı olan öğrencilerin konsantrasyon güçlüğü yaşadıkları, unutkan oldukları, okula devamsızlık yaptıkları, derse hazırlıksız geldikleri ve ödevlerini yapmaktan kaçındıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin ders esnasında, aşırı terleme, kızarma, başka nesnelerle oynama gibi kaygı belirtileri gösterdikleri ve bulantı, stres, baş ve kas ağrısı gibi fiziksel belirtilerden yakındıkları tespit edilmiştir (Öner ve Gedikoğlu, 2007: 69).Yabancı dili öğreniminde okuma ve yazma kaygısına yol açtığı belirlenen, öğrencilerin yabancı dile yönelik tutumları, kişisel özellikleri, dili kullanma becerisi, eğitimcilerin tutumu, fiziksel unsurlar, kullanılan eğitim teknikleri ve sınıf ortamı (Horwitz vd., 1986; Young, 1990) gibi birçok faktörün konuşma kaygısı üzerinde de etkili olabileceği düşünülmektedir.

Yabancı dil konuşma kaygısının düşük düzeyde olması, öğrencilerin bu yönde çaba göstermesini engelleyen bir unsur olarak değerlendirilirken, yüksek düzeyde olmasının ise kaygının yarattığı fizyolojik ve psikolojik sorunlardan dolayı öğrencilerin konuşmaktan kaçınmasına yol açtığı düşünülmektedir (Koch ve Terrell,1991; Phillips, 1992; Gregersen, 2003).

Daha önce yabancı dil öğrenme kaygısı üzerinde yapılan çalışmalarda eğitimcilerin (Aydın ve Zengin, 2008:85) ve ders içi uygulamaların (Young, 1990: 541) etkili olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla yabancı dil öğrenme kaygısına neden olan bu faktörlerin, konuşma kaygısı üzerinde de etkili olduğu ve bu araştırmadan elde edilen bulgularla örtüştüğü söylenebilir. Dolayısıyla dersin işlenişinde tek düze öğretim yöntemlerinden uzaklaşarak çeşitlendirmeye gidilmesi, öğrencilerin motivasyonunu arttıracak farklı öğretim metotlarının kullanılması yararlı olacaktır. Ayrıca öğrencileri bilişsel, duygusal, davranışsal ve sosyal açıdan geliştirecek uygulamalar dil eğitiminin kalıcılık ve etkinliğini artıracağı için, konuşma kaygısını azaltacaktır.

Araştırma sonuçları, yabancı dil konuşma kaygısının, kaçınılmaz bir gerçek olduğunu ve öğrencilerin mesleki yaşamlarını olumsuz etkileyecek önemli sorunlara yol açabileceğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla konuşma kaygısının öğrencilerin, tembel, motivasyondan yoksun ya da olumsuz tutuma sahip olmasından kaynaklandığını düşünmek yerine, bunun bir psikolojik sorun olduğunu kabul etmek ve anlamak gerekmektedir. Konuşma kaygısı olan öğrencilerin derse katılımlarının sağlanması, en küçük bir katılımın dahi takdir edilmesi, derslerin daha küçük gruplar halinde yapılması, samimi bir sınıf atmosferinin yaratılması, aşırı düzeltme yerine destekleyici bir tutum sergilenmesi ve öğrencilerin öz güvenlerini arttırmaya yönelik görev ve sorumlulukların verilmesinin konuşma kaygısını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Yabancı dil konuşma kaygısının azaltılması konusunda en önemli görev eğitimcilere düşmektedir. Bu nedenle eğitimcilerin iyi bir gözlemci olması, konuşma kaygısının altında yatan nedenleri anlama ve çözümleme becerisine sahip olmaları gerekmektedir. Ayrıca derslerin işlenişinde kullanılan yöntem ve tekniklerin seçiminde, mümkün olduğunca öğrenci merkezli yaklaşımın tercih edilerek, derse aktif katılım sağlanabilir. Yabancı dil eğitiminde, farklı yöntem ve tekniklerin kullanılması, drama, oyun, yarışma, grup çalışmaları, ikili konuşmalar gibi uygulamalara yer verilmesi, sadece konuşmaya yönelik ders planlamalarının yapılması ve yabancı dil partnerliğinin teşvik edilmesi konuşma kaygısının azaltılmasında etkili olacaktır.

Ülkemizde yabancı dil öğrenmek artık bir lüks değil zaruri ihtiyaç haline gelmiştir. Artık okul öncesi dönemden başlayarak tüm okullarda yabancı dil eğitimi verilmekte, dil öğrenmenin önemi vurgulanmaktadır. Ancak buna rağmen bireylerin en çok zorlandığı konuların başında yabancı dil konuşma pratiği gelmektedir.

Öğrenciler dil sınavlarından ve imkanları olduğu halde dil ağırlıklı okulları tercih etmekten kaçınıyorlar. Yetişkinler dil beklentisi yüksek olan, yabancı dilde hazırlanmış iş ilanlarına başvurmaya çekiniyorlar. Ülkemizde zorunlu eğitimin içerisinde yoğunlaştırılmış yabancı dil eğitimi olduğu halde her yerde dil kursları var. İnsanlar okulda yabancı dil öğreniyor, yeterli gelmiyor kurslara gidiyor. Takviye kitaplar, online eğitimler alınıyor. Ancak yine de ülkece yabancı dil konuşma konusunda oldukça gerideyiz.

Zenoglosofobi yabancı dil konuşma korkusu demektir ama yabancı dili öğrenmekten değil öğrendiklerini konuşmaktan korkmak anlamına gelir. Ülkemizde yaygın olarak öğrenilmeye çalışılan ve okullarda da müfredat dersi olan yabancı dil İngilizcedir. Peki okul öncesi dönemden itibaren öğretilmeye çalışılan bu dili konuşma noktasında çekince yaşamamızın nedeni nedir?

Yabancı dil konuşma korkusu birden fazla nedene bağlı olarak açığa çıkabilir. Karakteristik özellikler, yüklenen anlamın büyüklüğü, performans kaygısı, başarısızlık korkusu, özgüven eksikliği, yetersiz bilgi neden olabilmektedir. Kültür, sosyo-ekonomik düzey ve eğiticinin rolü de konuşmaya yönelik tutumu etkilemektedir.

Yeterli bilgiye sahip olmadığımız bir konuda akıcı ve detaylı konuşmamız güçtür. Kelime hazinemizi geliştirmez, yeni kelimeler öğrenmezsek ifade gücümüz azalır. Konuşmamız sıradanlaşır. Öyleyse yabancı dilde konuşabilmek için de konuşulan konuya hakim olmak gerekir. Bütün bunları sürekliliği sayesinde konuşma becerisi kazanılır. Ancak hata yapmaktan hoşlanmayan, mükemmeli arayan kişiler için bu süreç oldukça sancılı geçmektedir.

Yabancı dil öğrenen birçok kişi dili konuşurken stres, endişe ve kaygı yaşadıklarını belirtir. Yabancı dil konuşma korkusu yaşayanlar eleştirilmekten, yanlış ifade etmekten ya da anlaşılamamaktan endişe duyarlar. Bu kişiler çoğunlukla mükemmeliyetçi veya otoriter ebeveynlerce yetiştirilmiş ya da böyle bir öğretmenden eğitim almışlardır. Dolayısıyla konuşmaya veya öğrenmeye yönelik zihinlerinde bariyerler vardır ve bariyerleri aşmak onlar için kolay değildir.

Yabancı dil öğrenmeye yüklenen anlam da dil öğrenimini zorlaştırabilmektedir.  Yabancı dilin amacı farklı coğrafyalardaki diğer insanlarla aynı dili konuşabilmek ve iletişim kurabilmektir. Ancak yabancı dil konuşma safhasında ortaya çıkan kaygı durumu iletişimi daha başlamadan bitirmektedir. Bunun en büyük nedeni yabancı dil derslerinin müfredatta zorunlu bir ders olarak sunulmasıdır.

Horwitz ve arkadaşları yabancı dil kaygısının “akademik ve sosyal ortamlarda performansın değerlendirilmesi” ile ilgili olduğunu ifade ederek bunu üç tür kaygı ile bağdaştırmıştır. Bunlar; “iletişim korkusu”, “sınav kaygısı” ve “olumsuz değerlendirilme korkusu” dur.

Yabancı dil konuşma korkusu gelişimine etki eden bir diğer faktör ise günlük hayatta pratik yapamamalarıdır. Ülkemizde yabancı dil konuşma sıklığı ve ortamı oldukça azdır. Turistik bölgelerde dahi insanlar yabancılarla konuşmaya çekinmektedir. Konuşmak zorunda kaldıklarında da büyük stres yaşamakta cümle kurmaya çalışmak yerine beden dilini kullanmaktadırlar. Diyalog bitip, güvenli alana geçtiklerinde ise kurabilecekleri alternatif cümleler zihinlerine hücum etmektedir. Ancak beklenmedik anda kendilerine soru yöneltilmesi, konuşma için yeterli pratiklerinin olmayışı ve hatasız cümle kurma beklentileri iletişim girişimlerini engellemektedir.

Okullarda dahi yeterli konuşma pratiği derslerde yapılmamaktadır. Yazma, okuma, dinleme alanlarında öğrenciler kendilerini geliştirebilse de konuşma için zorunluluk bulunmamaktadır. Sınavlarda dahi konuşmaya yönelik değerlendirme bulunmamaktadır.

Dil öğrenme ve konuşma bireyin onu pratiğe dökmesi gereken durumlar ortaya çıktığında mümkündür. Anadilimizde de konuşma öncesi dönemde kimse bize dilbilgisi öğretmez, mükemmel konuşmamız beklenmez. Kurallı konuşmayı ve yazmayı çoğunlukla okul çağında öğreniriz. Onun dışında edindiğimiz dil evde ve sosyal yaşam içerisinde maruz kalma sonucu gelişir.

Kapalıçarşı gibi turistik bölgelerde ya da tatil beldelerinde esnafın eğitimi olmadan akıcı konuşabilmesi buna örnektir. Kurallı konuşmaz, mükemmel cümle kurmaya çalışmazlar. Hedefleri doğru iletişim kurmak, karşı tarafın anlayabileceği şekilde kendilerini ifade edebilmektir.

Sonuç olarak nedeni her ne olursa olsun bilginin eksikliği kaygının gelişimini besler. Performans kaygısı ve başarısızlık korkusu da yabancı dil konuşma korkusu oluşmasına neden olmaktadır. “Başarısız olacağım. Yanlış telaffuz edeceğim. Alay edecekler. Herkes gülecek.” Bu tarz negatif duygu ve düşünceler kişinin baskı hissetmesine ve potansiyeli altında performans sergilemesine neden olmaktadır.

Oysa turistler bizimle Türkçe konuştuğunda hepimiz mutlu oluruz. Dilimizi konuşma çabalarını taktir ederiz. Onlarla alay etmez, aksine eksik yanlış kurmaya çalıştıkları cümleleri anlamaya çalışırız. Ve onlara yardımcı olabildiğimizde de mutlu oluruz. Aynı şey bizim yabancı dil konuşma serüvenimizde de geçerlidir. Konuştuğumuz kişiler bizi dinlerken anlamaya çalışırlar. Telaffuz hatalarımızı bulmaya odaklanmazlar. Çabamızı takdir eder ve ortak bir dilde anlaşabiliyor olduğumuz için mutlu olurlar.

Yabancı Dil Konuşma Korkusu Nasıl Yenilir?

Okul Öncesi Dönemde Yapılabilecekler

Okul öncesi çağda henüz önyargıların oluşmadığı dönemde çocukların yabancı dile maruz bırakılması yararlıdır. Berrak zihinle hem daha hızlı hem de doğru öğrenmeleri mümkün olacaktır. Erken yaşlardan itibaren çocuklarda yabancı dil öğrenimine ilgi ve merak uyandırılmalıdır. Okuma kitaplar, aktiviteler, müzikler, çizgi filmlerle ilgileri desteklenmelidir. Mümkünse evde de çocukla yabancı dil konuşulmalıdır.

Yabancı dilini geliştirmesi için pratik yapabileceği akranlarıyla bir araya gelmesi desteklenmelidir. Hataları değil, doğruları pekiştirilmeli, çabası her daim takdir edilmelidir. Dil bilmenin temel amacı çocuğa anlatılmalıdır. Dil öğrenimini bir performans unsuru değil, sosyalleşme ve evrenselleşme aracı olarak görmesi sağlanmalıdır.

Okul Döneminde Neler Yapılabilir?

Okul dönemi artık İngilizcenin ders olarak anlatılmaya başlandığı dönemdir. Burada işin içerisine puanlama girdiği için performans kaygısının gelişmesi olasıdır. Kaygının olumlu düzeyde tutulabilmesi için öğretmenin öğrencilere yaklaşımı ve derse yönelik tutumu son derece önemlidir. Öğretmen öğrencilerinin hatalarını vurgulamak yerine çabalarını takdir etmeli, yanlışlarını rencide etmeden düzeltmelidir.

Sınıf içerisinde bol konuşma pratiği yapılmalı, mümkünse ders içerisinde ana dil konuşturulmamalıdır. Derse katılım, soru sorma, soruya cevap verme olağan hale gelmeli öğrenciler interaktif eğitimden keyif almalıdır. Okul dışında da İngilizce konuşmayı teşvik edecek çalışmalar yapılmalıdır. Konuşma kulüpleri kurulmalı, öğrenciler okul dışında da yabancı dil konuşacak şekilde sınıf içerisinde eşleştirilmelidir. Ders içerisinde öğrencilere konu anlatımı yaptırılabilir, yabancı dilde münazaralar düzenlenebilir.

Öğrenciler yabancı dil konuşma korkusu yaşamamak için okul dışında dil pratiklerini artırabilecekleri alanlar araştırmalıdır. Online programlarla konuşma pratiği yapabilir, online konuşma sınıflarına katılabilirler. Kitap okuyabilir, yabancı gazete ve dergileri takip edebilirler. Sosyal medya aracılığı ile yabancı ülkelerden akranlarıyla iletişime geçebilirler.

Üniversite eğitiminde yurtdışı öğrenci değişim programlarına katılabilir, başka bir ülkede eğitimlerini bir süreliğine devam ettirebilirler. Staj programlarını çok uluslu şirketlerde yapabilir, iş ortamında da yabancı dile maruz kalmalarını sağlayabilirler.

Yetişkinlikte Neler Yapılabilir?

Yetişkinlikte dil öğrenimi çocukluktaki kadar kolay değildir. Sıfırdan öğrenmek zor olsa da imkansız değildir. Hızlandırılmış ve yoğunlaştırılmış dil programlarına katılabilirsiniz. Mevcut bilgiyi geliştirmek ise çok daha kolaydır. Belli düzeyde İngilizce alt yapınız varsa destek alarak kısa sürede konuşabilir hale gelebilirsiniz. Burada amacınızı doğru belirlemeniz konuşma motivasyonunuz için oldukça önemlidir. Konuşmayı neden istiyorum, konuşmaya neden ihtiyacım var? Sorularını yanıtlamalısınız.

Cevap kariyerinizde yeni fırsatlar edinmek ya da tamamen globalleşebilmek olabilir. Farklı ihtiyaçlarınızda olabilir. Ancak özellikle eğitim alırken amacınızın belli olması önemlidir. İş İngilizcesi ile günlük İngilizce eğitimi birbirinden farklı olacaktır. Konuşma kulüplerine katılmak, bol diyalog, sesli okumalar, müzik dinleme, film-dizi izleme faydalı olmaktadır. Yurtdışı seyahatleri düzenlemek, dili yerinde kullanmakta kişilerin öğrenme ve konuşma isteklerini artırmaktadır.

Yabancı dil konuşma korkusu kariyerinizin önüne geçmesin. Tüm çabanıza rağmen kaygınız performansınızı düşürüyor, iletişim kurmanıza engel oluyorsa profesyonel destek alabilirsiniz. İkinci bir dil dahi bazı meslekler için yeterli değildir. Kariyerinizde başarı elde edebilmek, fark yaratmak ve evrensel düzeyde gelişmeleri takip edebilmek için yabancı dil becerinizi geliştirmelisiniz.

İngilizce, aslında öğrenmesi en kolay yabancı dillerden biri; ancak bazen gözümüzde o kadar büyütüyoruz ki, beynimizin içinde neredeyse imkânsız hale geliyor. Aslında İngilizce zor değil, sadece korkularımız fazla. En büyük korku da, konuşma korkusu. Peki ne gibi durumlarda bu korkular çıkıyor, görelim :

• “Ya hata yaparsam?! Yapmamam lazım ama ya yaparsam?!”

Pek farkında değiliz ama aslında Türkçe konuşurken de, dil bilgisi kurallarını bozuyoruz. Peki bu karşımızdakinin bizi anlamasına engel oluyor mu? Hayır! İngilizceyi doğru bir şekilde konuşmak ulaşılamayacak bir seviye değil, ancak bu seviyeye ulaşmak için ilk etapta hata yapmanız normal. Bu gayet olağan bir durum.

• “Şimdi herkes bana gülecek!”

İster derste olun ister yabancı insanların olduğu bir yerde, kimse size “is” yerine “are” dediniz diye gülmez. Küçük dil sürçmeleri, ana dili İngilizce olan kişilerde bile olur. Önemli olan iletişim kurabilmektir.

• “Öğretmenim kesin bende umut olmadığını düşünüyor!”

Asla! Konuşurken hata yaptığınızda öğretmeninizin düşündüğü tek şey vardır: Bu hata nasıl düzeltilir? Hangi yöntemler izlenmelidir? Yaptığınız hatayı sürekli olarak tekrarlıyorsanız, belli ki yanlış bir yol izlenmiştir ya da izlenen yolun değişmesi gerekmektedir. Özellikle öğretmeninizin karşısında hata yapmaktan çekinmeyin. Aksine, özgürce hata yapın. Bu şekilde size doğruyu gösterecek, siz de öğreneceksiniz.

• “Kaç yaşına gelmiş, kariyer yapmış insanım. İki cümleyi bir araya getiremiyorum!”

Eğitim sürecinde yaşadığınız zorlukları kişiselleştirmemelisiniz. İngilizce öğrenmeye geç başlamış olabilirsiniz, ancak sakın unutmayın, bu sadece sizin başınıza gelen bir şey değil. Birçok profesyonel, öğrencilik dönemlerinde iyi bir İngilizce eğitimi alamadığı için iş hayatına atıldıktan sonra İngilizce öğrenmeye başlıyor.

•   “Güzelim kıza ‘she’ yerine ‘he’ dedim!”

She yerine he demek, they dedikten sonra fiile –s takısı getirmek ve daha birçok gramer hatası, konuşma sırasında yapılabilir. Bu problemi aşmak için sık pratik yapmak yeterli. Zaten bir süre sonra otomatik olarak doğru zamirleri, fiilleri ve çekimleri söyleyeceksiniz.

• “Türkçesi sigara içmek ise İngilizcesi de drinking cigarette’tir.”

Türkçe düşünüp İngilizce konuşmaya çalışmak, sık sık hata yapmamıza sebep olur. Örneğin, sigara içmek fiilini ilk etapta birçok kişi drinking cigarette olarak çevirmiştir. Oysa doğru olan fiil “smoking”tir. Doğduğumuz ve yetiştiğimiz kültür içerisinde Türkçe düşünmemiz çok normal. Bu sorunu uzman eğitmenlerin yardımıyla kolayca aşabilirsiniz.

• “Sen şimdi İngilizce mi biliyorsun? E bi’ İngilizce konuş da görelim!”

Çiçeği burnunda İngilizce öğrencisinin en büyük sancılarından biri de, kendisine zorla İngilizce konuşturulmasıdır. “E haydi, bi’ İngilizce konuş!” denildiğinde, bir anda tüm beyin donar. Hatta bırakın İngilizceyi, aklınızdan Türkçe de gider. Böyle durumlarda sakın moralinizi bozmayın. Şöyle düşünün; biri size gelip “Haydi bana bir fıkra anlat!” dese, 3 saniye içerisinde aklınıza bir fıkra gelir mi? Gelmez. Bir müddet düşünmeniz gerekir. Yani burada duraksamanızın sebebi İngilizce bilginizden kaynaklanmamaktadır. Bu, her ani soruda gerçekleşebilecek bir duraklamadır.

• “Off, bu kelimenin İngilizcesini biliyordum ama neydi? Hatırlayamıyorum!”

İletişim sürecinde bazı kelimeler aklınıza gelmeyebilir, ancak yine de panik olmanıza gerek yok. Her zaman dediğimiz gibi, önemli olan sağlıklı iletişim kurabilmeniz, anlaşılabilmeniz. Örneğin, “şüpheli” kelimesinin İngilizcesi aklınızda gelmedi mi? O zaman o kelimeyi tanımlamaya çalışın. Şüpheli yerine, ‘suç işlediği düşünüldüğü için göz altında olan kişi’ diyebilirsiniz. Karşınızdaki bu kelimeyi anlayıp, “suspect” diyecektir.

• “Acaba yanlış mı telaffuz ettim? Dediğimi anlamadılar mı?”

Kelimelerin doğru telaffuz edilmesi, önemli bir konu; çünkü bazı kelimelerin söylenişi çok küçük ses farklılıkları içerse de, çok farklı anlamlar taşıyabiliyor.

• “İki kelime arasında çok mu bekliyorum? Acaba insanlar bana akıcı konuşamadığım için mi bakıyor?”

Akıcı konuşabilmeniz için pratik yapmanız önemli. İngilizce eğitiminin iletişim odaklı olması gerekir ve bunun için sık sık takviye dersler verilmelidir. Doğru yerde doğru temelleri attıktan sonra İngilizce konuşabileceğiniz ortamlarda bulunmanız ve bu şekilde pratik yapmanız, akıcı bir İngilizceye sahip olmanızı kolaylaştırır.

İngilizce Konuşma Sırasında Nasıl Rahat Olunur ?

“Pratik yapmak işi mükemmelleştirir” sözünü duymuşsunuzdur. İngilizce konuşurken özgüveninizi artırmanın en iyi yolu dili kullanırken rahat olmaktır ve bunu yapmak için de sık sık pratik yapmanız gerekir. İşte olumlu ve düşük stresli bir şekilde İngilizce alıştırma yapmanın yolları :

1. WhatsApp Kullanın

Eğer sizin gibi İngilizce öğrenen arkadaşlarınız ya da sınıf arkadaşlarınız varsa İngilizce mesajlaşabileceğiniz ve sesli mesajlar gönderebileceğiniz bir WhatsApp grubu başlatmayı deneyin. Hazır olduğunuz zaman konuşma alıştırması yapmanıza  imkan tanıdığı için WhatsApp harikadır, böylece canınız istemediği zaman kendinizi bir tartışmanın ortasında bulmaktan endişelenmenize gerek kalmaz.

2. Sevdiğiniz Şarkıların Sözlerini Öğrenin

İngilizce ritim ve telaffuzu rahatlıkla öğrenebilmek için en sevdiğiniz şarkılara eşlik ederek şarkı söyleme alıştırması yapın. Elbette, İngilizce konuşurken şarkı söylemeyeceksiniz ama bu alıştırma, İngilizce konuşmayı daha doğal bir şekilde öğrenmenize yardımcı olacak.

3. Yüksek Sesle Okuyun

Kitap okumanın yeni bir dil öğrenmenin harika bir yolu olduğunu zaten biliyoruz, ama yüksek sesle okumuyorsanız çalışmaya verdiğiniz zamanı en iyi şekilde kullandığınızı söyleyemeyiz. Bir daha ki sefere evinizde iyi bir İngilizce roman okurken gerçek anlamda İngilizce konuşmaya alışmak için paragrafları yüksek sesle okuduğunuzdan emin olun. Bir süre sonra İngilizce konuşmaya o kadar alışacaksınız ki sohbet etmek size çok doğal gelecek.

Dinleme becerilerinizi geliştirmek için de sesli kitapları deneyebilirsiniz. Greatest AudioBooks adlı YouTube kanalı farklı türlerden eksiksiz sesli kitaplar sunuyor—ve bunların birçoğu da ödüllü yazarların elinden çıkmış kitaplardır. Ve eğer anlatıcıyla birlikte okumak isterseniz sağ alt köşedeki “CC” butonuna basmanız ve altyazıları okumanız yeterli.

4. Anadilinize Bağımlılığınızı Azaltın

Kabul edelim ki  her sıkıştığınızda anadilinizde konuşmaya başlarsanız rahat bir şekilde İngilizce konuşmaya hiçbir zaman başlayamazsınız. Banka hesabı açmak ya da doktora muayene olmak gibi söylediğiniz şeylerin kelimesi kelimesine anlaşılması gerektiği bir durumda olmadığınız sürece rahatınızdan ödün vermeli ve mümkün olduğunca sadece İngilizce kullanmalısınız. Tek seçeneğiniz İngilizce konuşmak olduğu zaman özgüveninizin ne kadar hızla yükseldiğini görünce şaşıracaksınız!

5. İngilizceyi Doğal Bir Şekilde Öğrenin

Anadili İngilizce olan kişiler nasıl İngilizce konuşacaklarını ders kitaplarından öğrenmezler, o halde  siz neden bunu yapasınız? İngilizce öğrenmek için doğal yaklaşım dışarı çıkmanızı, konuşurken hatalar yapmanızı ve gramer kuralları ve telaffuz hakkında fazla düşünmeden İngilizce bilgilerinizi kullanmayı gerektirir—ayrıca, İngilizce konuşanların çoğu iyi bir aksana bayılır!

Bütün bu ders kitapları ve testler olmaksızın İngilizce öğrenmek hakkında daha fazlasını keşfetmek istiyorsanız Go Natural English YouTube kanalına bir göz atın. Katılabileceğiniz tonlarca ilgi çekici içerik ve egzersiz bulunuyor.

Kültürel pratik yoluyla İngilizcenizi geliştirmenin diğer bir yolu ise FluentU’nun İngilizce içeriğidir. Burada sadece eğlenceli olmayan, aynı zamanda gerçek dünyadan içeriklere sahip olmasıyla güncel de olan sayısız içeriği gezebilirsiniz. En iyisi ise iOS ve Android uygulamaları ile istediğiniz her zaman çalışabilecek olmanız.

6. İngilizcenin Sadece Bir Dil Olduğunu Unutmayın

Günün sonunda İngilizce sadece bir dildir ve bu dili birbirimizle iletişim için kullanırız. Kendinizi ifade etmeyi başardığınız sürece iyi bir başlangıç yapmış olursunuz. İngilizce konuşma çalışmalarının sizin için bir stres kaynağı olmasına izin vermeyin. Ve hata yapsanız  da endişelenmeyin. Herkes hata yapar. Bu hataları kabul etmeyi öğrenmek ve bunlardan ders çıkarmak özgüven kazanmanın yoludur!

Neden İngilizce Konuşma Pratiği Yapmalısınız?

İngilizce günümüzün olmazsa olmaz yabancı dili. Nereye giderseniz gidin ister iş olsun ister seyahat İngilizce ihtiyaçlarınızı karşılamanıza yardımcı olacak tek dildir. Dünyanın en yaygın konuşulan dili olan İngilizce sayesinde hem işinizde yükselebilir hem de sosyal hayatınızda daha etkin biri haline gelebilirsiniz. Online İngilizce öğrenmek isteyen herkes eğitimin genelinin ders kitaplarına dayalı olacağını düşünebilir ancak doğru bir İngilizce eğitiminin ana noktalarından biri dil pratikleri olmalıdır. Bir dili öğrenmek istiyorsanız mutlaka konuşma pratiği yapmanız gerekir. Peki neden İngilizce konuşma pratiği yapmak bu kadar önemlidir? İngilizce pratik yapmak eğitiminizi nasıl etkiler?

İngilizce Konuşma Pratiği Yapmanın Önemi

1 . Akıcı Konuşmanızı Sağlar

Dil pratiği yapmak üzerinizdeki korku ve endişeleri atarak bir süre sonra rahat ve kaygısız konuşmanıza yardımcı olur. Online İngilizce kurslarınızda yapacağınız konuşma pratikleri sayesinde zamanla  İngilizce cümle yapılarına aşina olacak bir süre sonra daha hızlı ve daha akıcı konuşmaya başlayacaksınız.

2 . Motivasyonunuzu Arttırır

İngilizce konuşma pratiği başlangıçta birçok insan için zor bir süreçtir. İngilizce öğrenmeye başladığınızda konuşmaktan çekinebilir, nasıl konuşacağınızı bilemeyebilirsiniz. Ancak bu süreç herkeste aynıdır ve pratik yapmaya devam ettikçe geliştiğinizi fark ederek motivasyonunuzun arttığını bu sayede daha rahat ve kendinden emin konuştuğunuzu fark edeceksiniz.

3 . Kariyerinizi ve Kişisel Gücünüzü Artırır

Sadece anadilinizi bildiğiniz bir dünyada yine sadece anadilinizi bilen insanlar ile iletişim kurabilirsiniz. Ancak dünyanın en çok konuşulan dilini bildiğinizde artık nereye giderseniz gidin, dili ne olursa olsun İngilizce konuşabilen herkesle iletişim kurabilirsiniz. İngilizce konuşmak size yeni arkadaşlıklar, yeni ilişkiler, iş ve seyahat imkanları sağlar.

4 . Hatalarınızı Fark Etmenizi Sağlar

Sürekli olarak İngilizce konuşma pratiği yapmak kelime dağarcığınızdaki ve İngilizce gramer bilginizdeki eksiklikleri de ortaya çıkarır. Özellikle online dil eğitimlerinizde yaptığınız konuşma pratiklerinde eğitmenleriniz size ne tip hatalar yaptığınızı iletebilir ve bunları düzeltme şansı elde edebilirsiniz. Eğitmenleriniz sizinle konuşmaktan ve sizin de İngilizcenizi geliştirmenize yardımcı olmaktan keyif duyar, bu yüzden online pratiklerinizi yaparken hata yapmaktan korkmadan rahat bir şekilde konuşma pratiklerinize odaklanabilirsiniz.

İngilizce Konuşmak (Speaking) İçin Neler Yapabilirim?

Onlarca İngilizce ders kitabını bitirebilir, sayısız kelime ve cümle kalıbı ezberleyebilirsiniz ancak eğer speaking pratiğiniz yoksa öğrendikleriniz yalnızca birer bilgi olarak kalır. İngilizce konuşmak birçok insanın hata yapmaktan en çok korktuğu ve en çok çekindiği konudur. Ancak akıcı bir şekilde İngilizce konuşabilmek istiyorsanız speaking geliştirmek şart. Peki bu nasıl olacak? Hangi yöntemler ile speaking geliştirilir?

İngilizce Konuşma Becerisi (Speaking) Nasıl Gelişir?

1 . Odağınız Dilbilgisi Olmasın

İngilizce konuşmanın önündeki en büyük engellerden biri konuşmaya çalışırken dilbilgisi kurallarına odaklanmaktır. Sınavlarınızda ya da yazılı metinlerde dilbilgisine dikkat etmek tabii ki çok önemlidir ancak günlük konuşma dilinde dilbilgisine tamamen odaklanmak gereksizdir. Konuşma pratiklerinizi doğal bir şekilde, kuralları çok düşünmeden gerçekleştirerek daha rahat ve günlük konuşma diline daha uygun bir şekilde konuşabilirsiniz.

2 .Dinleme ( Listening)  Çalışmalarına Önem Verin

Listening, speaking yapmanın en önemli adımlarından biridir. Çünkü eğer daha en başta dinlediklerinizi anlamazsanız konuşmanız da imkansızlaşır. Bunun için özellikle İngilizce podcastlerden faydalanabilirsiniz. Günlük işlerinizi yaptığınız esnada bir yandan listening yapmak speaking geliştirmek için harika bir yöntemdir. Bunun dışında İngilizce şarkılar dinlemek, izlediğiniz film ve dizileri İngilizce dublajlı izlemek de listening geliştirmenizi kolaylaştırır.

3 . Tercümeyi Bırakın

İngilizce cümle kurmaya başladığınızda kelimeleri kendi dilinize tercüme etmeyi azaltın ya da tamamen bırakın. Kendi dilinizde kuracağınız cümlelerde kelimelerin sıralanışı muhtemelen farklı olacaktır ancak İngilizcede cümle ve kalıplar anadilinizin yapısından farklıdır. Tercüme etmek yerine İngilizce cümle ve kalıpları öğrenirseniz kelimeler üzerine düşünmek ve tercüme yapmak zorunda kalmazsınız.

4 . Rahatlayın

Speaking pratiklerinin gelişmesini engelleyen bir diğer konu da konuşmaktan, hata yapmaktan korkmaktır. Eğer speaking konusunda rahat olmazsanız çalışmalarınızda ilerleme kaydedemezsiniz. Kimse bir anda yeni bir dil öğrenmez ve İngilizce öğrenmek isteyen herkes sizinle aynı süreçlerden geçmek zorunda kalır. İyi derecede İngilizce konuşan kişiler de başlangıçta sizinle aynı hataları yapmıştır. Rahatlamak, kendinize güvenmek ve kendinizden emin olarak düzenli bir şekilde dil pratiklerinize devam etmek bir süre sonra speaking çalışmalarınızın meyvelerini almanızı sağlayacaktır.

İngilizce Dil Pratiği Nasıl Yapılır?

İngilizce dil pratiği yapmak, hızlı ve kolay bir şekilde İngilizce öğrenmenin en temel yollarından biridir. Yabancı dil öğrenen birçok kişiye hedeflerini sorduğunuzda size ilk olarak ”akıcı konuşmak” cevabını verirler. Akıcı konuşmak özellikle İngilizce gibi global bir dilde önemli bir hedeftir. Ne kadar çok gramer çalışırsanız çalışın eğer dil pratiğiniz yoksa akıcı konuşamazsınız.

İngilizce Dil Pratiği Yapmanın Yolları

1 . Konuşun

Bir dil hakkında pratik yapmanın en temel yolu tabii ki o dil özelinde sürekli olarak konuşmaktır. Fırsatınız oldukça evde, okulda, iş yerinde İngilizce konuşmaya özen gösterin. Örneğin  yakın arkadaşlarınızdan destek alarak günlük konuşmalarınızı İngilizce yapmaya çalışabilirsiniz. Çocuklarınızla küçük bir oyun başlatarak İngilizce konuşmalar gerçekleştirebilir bu sayede hem kendinizin hem de onların pratik yapmasını sağlayabilirsiniz.

2 . Teknolojiyi Kullanın

Hayatımızın bir parçası olan teknolojiyi İngilizce dil pratiği yapabilmek için de kullanabilirsiniz. Örneğin Google aramalarınızda ”konuşma” seçeneğini kullanmak iyi bir pratik yoludur. Bu sayede Google’ın söylediklerini anlayıp anlamadığınızı kontrol edebilir, hatalarınızı daha rahat anlayabilirsiniz. Skype, WhatsApp gibi uygulamalar üzerinden de sevdiklerinize İngilizce küçük sesli mesajlar ileterek pratik sayınızı arttırabilmeniz mümkün.

3 . İzleyin, Dinleyin ve Okuyun

Sık sık konuşmak tabii ki oldukça önemli ama bunun yanı sıra İngilizce konuşmalar dinlemek, izlemek ve okumak İngilizce dil pratiğinizi geliştirmenin önemli adımlarından biri. Bunu sağlayabilmek için dizi ve filmleri İngilizce dublajlı olarak izleyebilir, İngilizce şarkılar dinleyebilir, sık sık İngilizce dergi, kitap ve blog okuyarak pratik alanınızı genişletebilirsiniz.

Akıcı Bir Şekilde İngilizce Konuşmak İçin Öneriler

Akıcı bir şekilde, anadili gibi İngilizce konuşabilmeyi kim istemez ki… Düşününce birçoğumuz için hayal gibi gelen bu durum aslında sanıldığı kadar zor bir şey değil. Sadece belirli bir programa ve tekniklere uymanızı gerektiren speaking geliştirmeyi başarmak iş görüşmelerinde ya da kariyerinizde size önemli bir artı sağlar. Online dil kursu alanlar için son derece basitleşen dil pratiğine küçük teknikler ekleyerek kısa sürede akıcı konuşmayı garantileyebilirsiniz.

Akıcı İngilizce Konuşma Teknikleri

1 . Kayıt Yöntemini Kullanın

Gün içinde sadece 5 -10 dakikanızı ayırarak kayıt yöntemini kullanabilirsiniz. Günlük hayatta kullandığınız cümleleri, kısa diyalogları tekrar edip kaydedin. İngilizce kitap ya da dergilerden kısa metinler okuyun ve kayıt sonrasında hatalarınızı gözden geçirin. Her gün düzenli bir şekilde kendi konuşmalarınızı kaydedip ardından dinleyerek hatalarınızı gözden geçirirseniz bir süre sonra daha akıcı ve hatasız konuşmaya başladığınızı fark edeceksiniz.

2 . Hata Yapmaktan Korkmayın

İngilizce’yi çok iyi bildiğini söyleyen kişiler bile yeri gelir hata yapabilir. Kimse hiçbir konuda kusursuz değildir. Hata yapmadan ilerlemek mümkün olmayacağı için sık sık hata yapacak, kelimeleri yanlış telaffuz edeceksiniz demektir. Bu sizi korkutmamalı aksine bu durumdan faydalanmanın yollarını bulmalısınız. Örneğin konuşurken yaptığınız hataları fark edip not etmek onu bir daha tekrarlamamanız için harika bir yöntemdir.

3 . Konuşmaları Tekrarlayın

Anadili İngilizce olan kişilerin konuşmalarını dinleyerek onunla birlikte bu konuşmaları tekrarlayın. Sık sık durdurun, başa alın, ileri sarın ama konuşmanın tüm metinlerini tek tek konuşmacı ile birlikte siz de tekrar edin. Bu yöntemi sevdiğiniz kişilerin konuşmalarıyla, keyifli videolarla ya da kısa diziler ile gerçekleştirebilirsiniz.

4 . Dil Pratiğine Önem Verin

Görüntülü İngilizce konuşmak dil pratiği yapmanın keyifli yollarından biridir. Bir arkadaşınız ya da aile üyeniz ile bunu gerçekleştirebileceğiniz gibi online İngilizce kursuna kaydolarak öğretmenleriniz ile de sık sık görüntülü konuşarak dil pratiği yapabilirsiniz. Unutmayın gün içinde ne kadar çok İngilizce’ye maruz kalırsanız dilinizin akıcılığı da o denli gelişecektir.

Özetle, öğrencilerin en fazla önem verdikleri dil becerisi konuşma becerisi olarak tespit edilmiştir. Öğrenciler konuşma becerisi içerisinde de akıcı konuşma, yeterli kelime bilgisine hakim olma ve anlaşılır konuşmanın önemli olduğunu düşünmektedirler. Öğrenciler İngilizce konuşamama nedenleri arasında kelime bilgisine sahip olmamayı, aşırı heyecanlı olmayı, hata yapmaktan korkmayı ve yeterli bilgiye sahip olmamayı göstermişlerdir. Ders içerisinde sunum, rol oynama, drama, tartışma gibi tekniklerden faydalanılması, böylelikle öğrencilerin birbiri ile etkileşim içinde olacakları bir ortamın oluşturulması önemlidir. Bu belirtilen hususlar Ur (1996) nın belirttiği öneriler ile de uyumludur. Ders içerisinde kitaba dayalı bir ders işleme modeli  tercih edilmemelidir. Al Hosni de konuşma becerisine engel olarak ders kitabına bağlı kalmanın konuşmayı gölgelediğini belirtmiştir. Karagedik (2012) yaptığı çalışmasında ders süresince konuşma etkinliklerine ayrılan zamanın okutmanlarca az bulunduğu görüşüne ulaşmıştır. Konuşma yapmadan önce öğrencilerin konuşma etkinliği yapılacak konu ile ilgili kelimeleri öğrenmesi için gerekli aktivite ve egzersizler  yapılmalıdır.(Boroujeni ve Fard, 2013) Sınıf içerisinde samimi bir ortam oluşturulmasına, böylelikle öğrencilerin yaşaması muhtemel konuşmaktan çekinme probleminin engellenmesine, bununla beraber sıraların düz şekilde değil U düzeninde öğrencilerin birbiri ile etkileşime açık şekilde sıralanmasına özen gösterilmelidir (Çınar,2010) Yazılı materyallerden daha fazla görsel materyaller derslerde kullanılmalıdır (Ertürk, 2006) Bilgisayar, video gibi teknolojik materyaller ders içerisinde etkin bir biçimde kullanılmalıdır.

Öneriler

Hu ve Wang (2014), yabancı dil öğrenme ortamlarında ortaya çıkan kaygının nedenlerini araştırdıkları çalışmalarında öğrencinin bireysel özelliklerinin yanı sıra, uygun olmayan öğrenme ortamlarının ve özellikle de sınıftaki diğer öğrencilerin özelliklerinin de kaygıyı önemli düzeyde etkilediğini vurgulamışlardır. Masuda (2010) da, benzer bir şekilde diğer öğrenenler tarafından olumsuz değerlendirme korkusunun yabancı dil öğrenme kaygısının en önemli nedenlerinden biri olduğunu belirtmiştir. Smith ve Schroth (2014) da yaptıkları araştırmada yabancı dil kaygısının öğrencilerin sınıf içi performansını etkilediği sonucuna ulaşmışlardır. Bu bağlamda, konuşma becerisinin yabancı dil öğrenenlerde geliştirilmesi gereken 4 temel dil becerisinden biri olduğu göz önünde bulundurulduğunda, öğrencilerin yabancı dil konuşma kaygısı yaşamaları yabancı dil öğretimi açısından istenmedik bir durum olarak değerlendirilebilir. Çünkü, bu kaygıyı yaşayan öğrencilerin konuşma becerilerinin geliştirilmesi, dolayısıyla da tam anlamıyla yabancı dil öğrenmelerinin gerçekleşmesi ve dil hakimiyetlerinin gelişmesi söz konusu olamaz. Bu bağlamda, yabancı dil öğrenme ortamlarında öğrencilerin yabancı dil kaygılarının ve özellikle de konuşma kaygılarının ortadan kaldırılması için öğretmenlerin uygun strateji, yöntem ve teknikleri kullanmaları ve öğrencilere uygun bir öğrenme ortamı oluşturmaları önerilebilir. Ayrıca, gelecek araştırmalar da daha geniş bir örnekleme ulaşarak farklı eğitim seviyesindeki öğrencilerin konuşma kaygısı yaşayıp yaşamadıkları belirlenerek bu konudaki bilgininin genellenebilirliğini sağlayabilecek nicel araştırmalar desenlenmesi önerilebilir.

Sonuç ve Değerlendirme

Horwitz, Horwitz ve Cope (1986)’a göre bireylerin yabancı dil konuşma kaygısı yaşama nedenleri akademik ve sosyal bağlamda performans değerlendirme ile alakalı olduğunu ifade etmişlerdir. Bu performans değerlendirme kaygıları öğrenenlerin yaşadıkları iletişim endişesi, sınav kaygısı ve olumsuz değerlendirilme korkusu şeklinde sınıflandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda, öğrencilerin yabancı dil konuşma kaygısı yaşamalarının temel sebebinin olumsuz değerlendirilme korkusu şeklinde kendini gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin görüşlerine göre, bu olumsuz değerlendirmenin özellikle sınıf içindeki akranları tarafından yapılması kaygı düzeylerini önemli ölçüde artırdığı belirlenmiştir.

“ Yeni bir dil öğren, yeni bir ruh edin.”

(Çek Atasözü)

___

KAYNAKÇA

Agbalizu, M.U.N. (2006). How Does Anxiety affect Performance in a Foreign  Language. The Institute of Education of The British University in Dubai.

Chan, D.Y. ve Wu, G. (2004). A Study of foreign language anxiety of EFL elementary  school students in Taipei country. Journal of National Taipei Teachers College,17 (2), 287-320.

Chen, Y. (2015). ESL students’ language anxiety in in-class oral presentations.(Unpublished Master’s Thesis). Marshall University, USA.

Çakıcı, D. (2015). Foreign language anxiety of prospective English language.International Journal of Languages’ Education and Teaching, 495-507.

Er, S. (2015). Foreign language learning anxiety of Turkish children at different ages.International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 2 (2). 68-78.

Ergür, O.D. (2004). Yabancı dil öğrenimi sürecinde kaygı (Anxiety during the process of foreign language learning). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,26, 48-53.

Horwitz, E. K., Horwitz, M. B. ve Cope, J. (1986). Foreign language classroom anxiety.The Modern Language Journal, 70 (29), 125-132.

Hu, L. ve Wang, N. (2014). Anxiety in foreign language learning. International  Conference on Global Economy, Commerce and Service Science (GECSS 2014). Atlantis Press.

Masuda, C. (2010). Causes and effects of foreign language classroom anxiety: A case study of learners of Japanese in the United States (A Terminal Project).University of Oregon, USA.

Yıldırım, S. (2007). Foreign language anxiety: Listening and speaking. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (3), 178-206.

Murcia, M.C. (Ed.). (1991). Teaching English as a second or foreign language. (2nd ed.).Boston: Heinle & Heinle Publishers.

Balemir, S. H. (2009). The Sources of Foreign Language Speaking Anxiety and The Relationship Between Proficiency Level and the Degree of Foreign Language Speaking Anxiety (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bilkent Üniversitesi, Ankara.

Öner, G. ve Gedikoğlu, T. (2007). Ortaöğretim öğrencilerinin İngilizce öğrenimlerini etkileyen yabancı dil kaygısı. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 6(2), 67-78.

Öztürk, G. ve Gürbüz, N. (2014). Speaking anxiety among Turkish EFL learners: The case at a state university. Journal of Language and Linguistic Studies, 10(1), 1-17.

Sevim, O. ve Gedik, M. (2014). Ortaöğretim öğrencilerinin konuşma kaygılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 52, 379-393.

Tunçel, H. (2014). Yabancı dil öğretimine yönelik kaygı çalışmalarına genel bir bakış. Route Educational and Social Science Journal, 1(2), 126-151.

https://www.zozuq.com/en/i/resources/blog/how-can-i-improve-my-english-speaking-skills-4087/

https://etkilipratikingilizce.com/ingilizce-konusma-korkusu-part-1/

Biyografi, bir kişinin hayatının çeşitli yönleriyle anlatıldığı edebi türdür. Biyografiler, bilimsel çalışmalarda sıklıkla kaynak olarak kullanılmaktadır. Fakat bilimsel bir biyografinin bazı özelliklere sahip olması gerekmektedir. Örneğin, bilimsel bir biyografi, biyografiye konu olan kişinin tüm hayatını en ince detaylarına kadar içermemeli; o yazarı inceleme konusu etme gerekçesi kapsamında bir içeriğe sahip olmalıdır. Yazarın kişisel yaşamındaki olaylar, onun düşüncesini etkilediği çerçevede ele alınmalı; gereksiz detaylar ile yazarın anlaşılması zorlaştırılmamalıdır. Diğer bir önemli nokta ise biyografiye konu olan kişinin tarafsız bir yaklaşımla incelenmesidir. Ayrıca, biyografisi anlatılan kişinin yaşamı zamandizinsel bir sıralamaya sahip olmalı özellikle fikir dünyasının oluşumundaki gelişmelere yer verilmelidir.  Bir biyografiye yer alması gereken başlıca bilgiler şunlardır:

• KİŞİ ANALİZİ

Biyografisi yazılan kişinin hayatına ilişkin temel bilgiler (doğum, aile yaşamı, eğitim vb.)

Örnek: İsmail Hakkı Uzunçarşılı 1888 yılında İstanbul’da doğmuştur.

• DÖNEM ANALİZİ

Biyografiye konu olan kişinin düşüncesinin oluşumda etkili olan kişiler ve olaylar

Örnek: İsmail Hakkı Uzunçarşılı’nın Milli Eğitim Bakanlığı’nda üstlendiği öğretmenlik ve müfettişlik görevleri onun şehir tarihine ilgi duymasına neden olmuştur.

• BİLİMSEL ETKİ ANALİZİ

Biyografisi kaleme alınan kişinin varsa eserleri ve bu eserlerin ayırt edici yönleri, yazarın düşüncelerinin etkisi, eleştirisi ve düşünsel takipçileri

Örnek: İsmail Hakkı Uzunçarşılı, tarih yazıcılığını nakilcilikten kurtarak belgelere dayalı tarih yazımının öncülerinden biri olmuştur.

BİYOGRAFİ ÖRNEĞİ

REİS’ÜL MÜVERRİHİN ORD. PROF. DR. İSMAİL HAKKI UZUNÇARŞILI

1.  Hayatı

Tarihçilerin Reisi (reisü’l müverrihin) olarak bilinen Ord. Prof. Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, 23 Ağustos 1888’de İstanbul’da doğmuştur. Uzunçarşılı, 1. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti’nin dağılma ve yeni bir devletin kuruluş süreci içerisinde düşünceleri oluşan bir tarihçidir. 1912’de Dârülfünun Edebiyat Şubesi’nden mezun olduktan sonra Kütahya, Kastamonu, Sivas ve Balıkesir gibi illerde tarih ve coğrafya öğretmenliği yapmıştır. Görev yaptığı şehirlerin tarihlerini araştıran Uzunçarşılı, bu çalışmalarını Anadolu Kitâbeleri başlığıyla 1927 ve 1929 yıllarında iki büyük cilt halinde yayımlamıştır (İspirli, 2012).

Milli Eğitim Bakanlığı’nda müfettişlik ve Tedrisat Umum Müdürlüğü görevini üstlenen Uzunçarşılı, 1933 üniversite reformu sonrasında ordinaryüs profesör olarak edebiyat fakültesinde ders vermeye devam etmiştir. Uzun yıllar boyunca Türk Tarih Kurumu üyeliğinde bulunmuş, Genel Türk Tarihi projesi kapsamında Osmanlı tarihinin 1789’a kadar olan bölümü ile görevlendirilmiştir. Uzunçarşılı eğitim faaliyetlerinin yanında 1927’den 1950’e kadar Balıkesir milletvekilliği yapmıştır (İnalcık, 2006: 28). 23 yıllık milletvekilliği sürecinde meclis kütüphanesinde ve arşivlerde çalışmalarını yürütmüş, Çankaya sofralarının fikri tartışmalarında yer almıştır. Uzunçarşılı, 10 Ekim 1977’de 89 yaşında vefat etmiştir (TRT, 2011a).

2.  Çalışma Alanları

İlk yazılarını ünlü kişiler, şehirler ve kurumlar tarihi üzerine gazetelerde yayımlayan Uzunçarşılı, Sinop ve Kastamonu gibi illerin rehberlerini hazırlamıştır (İnalcık, 2006: 28). Uzunçarşılı daha sonra ilgi alanını Osmanlı tarihi ve teşkilâtı, Anadolu Selçuklu Devleti ve Anadolu beyliklerine yöneltmiştir. O’nu diğer tarihçilerden ayıran yönü, Osmanlı tarihini yazma çabasının sadece Osmanlı siyasi yaşamını değil teşkilât tarihini de kapsamasıdır (İspirli, 2012). Bu çalışmaları ile Uzunçarşılı Osmanlı tarihini sadece siyasi tarih olarak algılamaktan kurtararak Osmanlı saray teşkilatını araştırmıştır.

Uzunçarşılı’nın teşkilât tarihine dair eserlerinin üç özgün yönü bulunmaktadır. Bunlardan ilki Osmanlı Devleti’nin teşkilat yapısını doğrudan inceleme nesnesi haline getirmesidir. Bu incelemede, Osmanlı Devleti’nin imparatorluğa dönüşmesi ile birlikte gelişen devlet protokolü, kurumların işleyişi ve aksaklıklarını ele almıştır. O’nun çalışmalarının ikinci özelliği Osmanlı teşkilât tarihinin, siyasî ve idarî olayların ve bunların oluşmasında rol alan şahsiyetlerin incelenmesiyle anlaşılacağını savunmasıdır (İspirli, 2012). Uzunçarşılı’nın Osmanlı tarihine ilişkin çalışmalarının en önemli özelliği ise Osmanlı teşkilat yapısını bir devamlılık olarak görmesidir.

Uzunçarşılı, Osmanlı idari, askeri ve ilmi teşkilat tarihi eserlerini yazmadan önce tarih alanındaki araştırmalarda kendi yaklaşımını ortaya koymak için Osmanlı Tarihine Medhal adlı bir giriş eseri yazmıştır (TRT 2, 1996a).  Bu çalışmada onun temel tezi, Osmanlı teşkilat tarihini iyi anlayabilmek için Osmanlı öncesi Türk ve İslam devletlerinin teşkilat yapılarını tanımak gerektiğidir. Uzunçarşılı’nın bir diğer tezi ise Anadolu beyliklerindeki halk ve toprak idaresinin çağdaşı olan Avrupa halk ve toprak idaresinden daha adil ve esaslı olduğu, reaya hukukuna kıymet verdiğidir (Uzunçarşılı, 1938:106).  Uzunçarşılı bu görüşlerini makalelerinde farklı şekilde ifade etmiştir:

“Bu mütalea ile şunu söylemek istiyorum ki Osmanlılardan yarım asır evvel meydana çıkan Germiyan, Karaman ve Menteşe beyliklerinin halk ve toprak teşkilatlarını Osmanlıların aynıdır ve bu beylikler de teşkilatlarını mensup oldukları Anadolu Selçuklularından ve Ilhanilerden almışlardır  (Uzunçarşılı, 1938a: 101). Benim tetkikatım neticesinde de Anadolu beylikleri teşkilatın Osmanlı devleti teşkilatına benzediği ve Osmanlıların kendi teşkilâtlarını aynen bu beyliklerden ve ilhanilerden aldığını meydana çıkmaktadır (Uzunçarşılı, 1938a:100,101,369). Ben Anadolu Beylikleri isimli eserimi yazarken elde edebildiğim bütün bu membalardan istifade ederek Osmanlı tarihlerinin pek ehemmiyetsiz gösterdikleri beyliklerin vaziyetini izah etmiş oldum; bu eserle Osmanlı tarihlerinin yazıları karşılaştırılınca vesika ve esas membalara göre yazılan bir eserin ehemmiyeti derhal anlaşılır (Uzunçarşılı, 1938b: 369). Osmanlı İmparatorluğu teşkilatını yazamadan evvel doğrudan doğruya veya bilvasta bu devletin teşkilatına örnek olan bazı İslam ve Türk devletleri teşkilatının tetkit edilmesi icab etmektedir. Büyük Selçuklular, Anadolu Selçuklular, İlhaniler, Memlükler, Anadolu Beylikleri gibi Osmanlı teşkilatının nereden geldiğini anlamamız itibariyle bizi oldukça tenvir edecek mahiyettedir (Uzunçarşılı, 1941).”

Uzunçarşılı’nın Osmanlı teşkilat yapısının kendisinden önceki devlet ve beylikler ile devamlılık gösterdiğine yönelik tezi, bazı tarihçilerin Osmanlı teşkilatının önemli bir kısmının Bizans İmparatorluğu’ndan alınmış olduğunu iddialara karşı çıkma amacındadır.  Bu çabası ile Batılı tarihçiler ile hesaplaşmaya girmektedir. Osmanlı’nın kuruluş dönemine ait vesika tapu defterleri vakıfnameleri ve fermanları göz önüne alarak bunları Anadolu Selçuklular, İlhaniler,  Memlükler teşkilatlar ile karşılaştırmıştır. Uzunçarşılı bu karşılaştırmaların ardından devletlerarasındaki etkileşimlerin önemini vurgulamış; Osmanlı İmparatorluğu’nun İslamiyet’ten önce Çin, sonrasında Abbasi ve Sasani İmparatorluğu’nun teşkilatları ile benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşmıştır (Uzunçarşılı, 1941).

İsmail Hakkı Uzunçarşılı çalışmalarında belgelere büyük önem vermiş, vesikaları inceleyerek bir tarih anlayışını gerçekleştirmenin zor olduğunu fakat bu araştırmaların daha nitelikli olacağını savunmuştur. Belgelerin izini keşfetmede yoğun araştırmalar sürdürürken, Başbakanlık ve Topkapı Sarayı arşivleri onun için vazgeçilmez bir kaynak olmuştur (TRT 2, 1996b). 1931 yılından itibaren kurumun üyesi olan Uzunçarşılı, çalışmalarının çoğunluğunu da Türk Tarih Kurumu ve Belleten Dergisi’nde yayımlamıştır (İspirli, 2012).

Uzunçarşılı’ya göre tarihin nakilcilikten kurtarılması ve vesikalara dayalı bir tarih anlayışının geliştirilmesi gerekmektedir.  Bu düşüncesini “Tarihte vesikalara ehemmiyet vermek ve nakillerden, rivayetlerden ziyade elde edilen muhtelif şekillerdeki vesikalar gözden geçirerek ve biribirleri ile mukayese ederek ona göre hökmeylemek tarzı son asırların meydana koyduğu en eheminiyetli tarih usullerindendir” şeklinde ifade etmiştir. Uzunçarşılı vesikaların eleştirel bir yaklaşımla ele alınması, mümkünse karşılaştırmalı şekilde değerlendirilmesini önermektedir (Uzunçarşılı, 1938b: 367-370).

3.   Bilimsel Etki Analizi

Uzunçarşılı’nın Osmanlı Devleti’nin siyasî ve teşkilât tarihlerini incelemesine yönelik çeşitli eleştiriler yöneltilmiştir. Bunlardan ilki belge inceleme yöntemine ilişkindir. Belgelere göre yazma geleneğine inanan Uzunçarşılı’nın belge fetişizmine sahip olduğu, Osmanlı kurumlarının tarihini anlatırken genellemeler yaptığı, sosyal ve ekonomik tarihi araştırmadığı, belge seçiminde sınırlı kaldığı bu eleştiriler arasında yer almaktadır (İnalcık, 2006: 26). Bir diğer eleştiri ise Batı dillerini kullanmak imkânına sahip bulunmadığından genellikle Batı literatürünü ihmal ettiğine yöneliktir (İspirli, 2012). Diğer bir eleştiri ise şehir tarihlerini incelemesine ilişkindir. Şehir tarihi incelemesinin dar bir çerçevede kaldığı, bu tarihleri açığa çıkartmada o bölgede yetişen büyük kişiler ve hanedanlara odaklandığıdır (İnalcık, 2006: 28).

Uzunçarşılı bu eleştirilere rağmen nakil geleneğini değiştirerek, belgelere dayanan tarih yazıcılığının önünü açmasıyla tarih araştırmalarına önemli bir metodolojik yenilik getirmiştir (TRT 2, 2011b). Uzunçarşılı’nın özellikle genel Osmanlı tarihi yazma çabasında, sadece siyasi değil teşkilat tarihini de ele alması ona Osmanlı tarihi araştırmalarında farklı bir yer kazandırmıştır. Siyasi olaylar yerine teşkilat yapısına odaklanması, Osmanlı tarihinin o zamana kadar açığa çıkarılmayan yönünün aydınlatılmasında büyük rol oynamıştır. Tüm bu çalışmaları ile yeni kuşağın tarih bilini elde etmesinde etkili olmuştur (TRT 2, 2011b).

Eserleri

İsmail Hakkı Uzunçarşılı Osmanlı tarihi, teşkilat yapısı, beylikler ve bazı Anadolu şehirleri üzerine önemli eserleri bulunmaktadır. Bu eserler arasında en çok bilinen Osmanlı devletinin kuruluşundan 18. yüzyılın sonlarına kadar olan dönemi kapsayan Osmanlı tarihi serisidir (İspirli, 2012). Osmanlı Devleti’nin İlmiye Teşkilatı, Osmanlı Devleti’nin Merkez ve Bahriye Teşkilatı, Osmanlı Devlet Teşkilatında Kapıkulu Ocakları I eserlerinde de Osmanlı teşkilat yapısını araştırmıştır (TRT 2, 2011b). Uzunçarşılı’nın Osmanlı tarihi çalışmalarının yanında monografik eserleri de bulunmaktadır. Bu eserler arasında Mithat Paşa’nın sürgün hayatı örneğinde olduğu gibi siyaset adamlarının hayatlarını belgelemiştir (TRT 2, 1996a). Bir diğer çalışması ise Çandarlı Halil Paşa üzerinedir. Bu çalışmayı yapmasında Uzunçarşılı’nın eşinin Çandarlı ailesine mensup olması ve eşinin Bizans’la işbirliği yaptığı iddia edilip idam edilen Çandarlı Halil Paşa’nın böyle bir olayın gerçekliğini araştırması üzerine gerçekleştirmiştir. Uzunçarşılı son dönem çalışmalarında Osmanlı musiki tarihine ilgili duymuş, Osmanlı Sarayının Sanatkârları Defteri başlıklı makalesini kalem almıştır (TRT 2, 1996b). İsmail Hakkı Uzunçarşılı’nın eserlerini üç kategoriye ayırabiliriz:

1. Şehir Tarihleri

• Karesi Vilayeti Tarihçesi
• Karesi Meşahiri: Edib ve Şairler,
• Kitabeler (I-II)”, Kütahya Şehri
• Anadolu Türk Tarihi Tedkikatından Sivas Şehri

2. Monografiler

• Meşhur Rumeli Ayanlarından Tirsinikli İsmail, Yılık Oğlu Süleyman Ağalar ve Alemdar Mustafa Paşa
• Midhat ve Rüştü Paşaların Tevkiflerine Dair Vesikalar
• Midhat Paşa ve Taif Mahkûmları
• Midhat Paşa ve Yıldız Mahkemesi
• Mekke-i Mükerreme Emirleri
• Çandarlı Vezir Ailesi
• Rical-i Devlet Faslı,

3. Anadolu Beylikleri ve Osmanlı İmparatorluğu

• Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri
• Osmanlı Devleti Teşkilatına Medhal
• Osmanlı Devleti Teşkilatından Kapukulu Ocakları (I-II),
• Osmanlı Devleti’nin Saray Teşkilatı,
• Osmanlı Devleti’nin Merkez ve Bahriye Teşkilatı,
• Osmanlı Devleti’nin İlmiye Teşkilatı

KAYNAKÇA

İnalcık, H. (2006). Türkiye’de Modern Tarihçiliğin Kurucuları, Muhafazakâr Düşünce Dergisi, 2 (7) , s. 3-44.

İpşirli, M. (2012).  İsmail Hakkı Uzunçarşılı, TDV İslâm Ansiklopedisi,   İstanbul, 42. Cilt,      s. 264-266

TRT 2 (1996a).  Cumhuriyet’e Kanat Gerenler-İsmail Hakkı Uzunçarşılı-1, https://www.youtube.com/watch?v=y3haOi345Y8( Erişim Tarihi: 28.11. 2020).

TRT 2 (1996b).  Cumhuriyet’e Kanat Gerenler-İsmail Hakkı Uzunçarşılı-2, https://www.youtube.com/watch?v=th3PBVK_RCI ( Erişim Tarihi: 28.11. 2020).

TRT 2 (2011a). Portreler Galerisi – İsmail Hakki Uzunçarşılı Birinci bölüm, (Erişim Tarihi: https://www.youtube.com/watch?v=g89WAL7B0Xk, (Erişim Tarihi: 28..11.2020).

TRT 2 (2011b). Portreler Galerisi – İsmail Hakkı Uzunçarşılı, İkinci  Bölüm, (Erişim Tarihi: 28..11.2020) , https://www.youtube.com/watch?v=5Y3L67dASXo

Uzunçarşılı, İ. H. (1938a). Ondört ve Onbeşinci Asırlarda Anadolu Beyliklerinde Toprak ve Halk İdaresi, Belleten Dergisi, 2(5-6), s. 099-106

Uzunçarşılı, İ. H. (1941). Osmanlı Devleti Teşkilatına Medhal, Türk Tarih Kurumu Yayınları, VIII Seri. No.10.İstanbul Maarif Matbaası

Uzunçarşılı, İ. H.(1938b). Yeni Türk Tarihinde Vesikacılık, Belleten Dergisi, 7(8), s. 367-371

* Bu çalışma, Ankara Üniversitesi, Yönetim Bilimleri Anabilim Dalı doktora programında Prof. Dr. Taşansu Türker tarafından yürütülen Türk İdare Tarihi dersi kapsamında hazırlanmıştır.

Fransızca bir kelime olan doctorat “doktorluk rütbesi” kelimesinden gelmektedir. İngilizce’de doktora PhD olarak kullanılmaktadır ve açılımı “Doctor of Philosophy” olarak geçmektedir. Doktora; Türk Dil Kurumunun açıklamasına göre; “Bir fakülte veya yüksekokulu bitirdikten sonra o bilim dalında sınav ve bilimsel bir eserle erişilen derece, basamaktır”. Bir başka deyişle, orijinal ve bağımsız araştırma sonuçlarının sözlü olarak savunulup kazanılan akademik bir unvandır.

Bütünleşik Doktora Nedir?

Lisans mezunu olarak da doktoraya başvuru yapabilirsiniz. Bu tip doktoraya bütünleşik doktora denilmektedir. Bütünleşik doktoraya başvuruları için;

• Lisans programında hazırlık sınıfı hariç en az ilk dört yarıyılı tamamlamış olmak Programa başvurduğu yarıyıla kadar almış olduğu derslerin genel not ortalaması 3,00 (yüzlük sistemde 80) olmak ya da sınıfında genel not ortalamasına göre ilk üç dereceye girmiş olmak Anabilim dalı tarafından yapılan mülakatta başarılı olmak şartları vardır.
• Ayrıca yüksek lisans yapmak için gerekli olan ALES ve dil puanlarına da sahip olmanız gerekmektedir. Bu sınavlar için alt sınır üniversitelerin resmi web sitesinde mevcuttur. Siteyi ziyaret ederek bilgi sahibi olabilirsiniz.

Doktoraya Başvuru Şartları Nelerdir?

Türkiye’de lisansüstü eğitim ve öğretim, YÖK (Yükseköğretim Kurumu) tarafından düzenlenir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği‘ne göre doktora programına başvurabilmek için adayların;

• Tezli yüksek lisans diplomasına sahip olunması gerekmektedir.
• ALES’ten başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak koşuluyla ilgili senato kararı ile belirlenecek ALES puanına sahip olunmalıdır.
• Yabancı dil sınavlarından da en az 55 puan alınması istenmektedir.(YDS ve YÖKDİL sınavları kabul edilmektedir.)

Doktora Nasıl Yapılır?

Doktorayı kazandıktan sonra öncelikle ders aşamasına dahil olunmaktadır. Güz ve bahar dönemi olmak üzere iki dönemde zorunlu ve seçmeli çeşitli dersler alınmaktadır. Ders dönemini başarı ile tamamladıktan sonra, alanımızda yeterli bilgiye sahip olduğunu göstermek için doktora yeterlilik sınavına girilmektedir. Yeterlilik sınavını geçtikten sonra tez önerinizi sunarak tez dönemine başlıyoruz. Tez dönemi boyunca tez izleme komitesi ile belirlenen zamanlarda bir araya gelerek tez çalışmasının ilerleyişi hakkında bilgi veriyoruz. Doktora sürecinde en önemli durum, iyi bir araştırma süreci geçirmektir. Gerek tez çalışması gerekse doktora sürecinde hazırlayacağımız bildiri, makale, sunum vb tüm işlerde bolca kaynak araştırması ve literatür taramasına ihtiyaç duyarız. Bu sebeple doktora öğrencisinin zamanının büyük çoğunluğunun kütüphanede geçmesi olağandır.

Doktora Öğrenim Süresi Nedir?

Türkiye’de doktora, 2 dönem doktora dersleri için ve 6 dönem de tez çalışmaları olmak üzere 8 dönem (4 sene) diyebiliriz. Doktora dersleri en fazla 4 dönem içinde başarıyla tamamlanmalıdır. Bu süre içinde derslerini tamamlayamayan veya Yükseköğretim kurumunun (YÖK) öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayanların ilişikleri kesilmektedir. Dersleri başarıyla tamamlayan, yeterlilik sınavını geçen ve tez önerisi kabul edilen doktora adayının tez çalışmalarını 12 yarıyıl sonuna kadar tamamlaması gerekmektedir, aksi takdirde ilişiği kesilir. Yani doktoranızı tamamlayabilmek için azami 16 yarıyılınız (8 sene) vardır.

 Kendi Tecrübelerim

Yukarıda doktoranın tüm üniversiteler için net olan kuralları ve prosedürleri üzerinde durduk. Bu kısımdan sonra size kendi tecrübelerimi paylaşmak istiyorum. Öncelikle ben doktora ders aşamasındayım. Lisans ve yüksek lisans yaptığım okulda doktoraya başlamanın çok faydalı olmayacağı kanısına varmıştım. Çünkü her okulun evet birbirine benzese de farklı sistemleri var. Bu yüzden benim açımdan farklı okullarda eğitim almak bizler için oldukça faydalı olabilir. 

Bunun sonucunda ben yüksek lisans mezuniyetinden iki ay sonra doktora sürecine dahil oldum. Yüksek lisans tez dönemi oldukça yorucu ve zor bir dönem farkındayım. Ancak akademik çalışmalar yapmaya başladığınızda, ara vermek istemiyorsunuz yani aslında bir nebze alışmış oluyorsunuz ve geri kalmak istemiyorsunuz. Bu sebepten ötürü hemen doktoraya başladım ve şu an doktora ders aşamasındayım. Toplamda, 3 zorunlu ve biri seçmeli olmak üzere 4 ders alıyorum. Dersler fazlasıyla bilgi açısından doyurucu.

Ancak burada önemli gördüğüm hususlara değinmek istiyorum.  Öncelikle doktora seviyesine gelen bir aday iseniz bu sürece başlamadan önce yabancı dil probleminizi halletmeniz gerekmektedir. Evet hepimiz yds/yökdil gibi sınavlardan geçerli puanları alıyoruz. Ancak burada bahsettiğim yabancı dil puanı almak değil, yabancı dil öğrenmek. Evet arkadaşlar kesinlikle doktora yapan her birey yabancı dil bilmek zorunda. Çünkü bu aşamadan sonra tüm akademik çalışmalarınızda yabancı dil ihtiyacınız olacak. Türkçe doktora dahi yapıyor olsanız derslerde İngilizceye ihtiyacınız olacak (tabi farklı diller gereken bölümler de var).

Bunun dışında sizlere nacizhane bir diğer önerim alanınıza hakim olmaya çalışın. Doktorada hem lisans hem yüksek lisans dersleri anlatılmaya devam ediyor. Bazen hocanız bir anda lisans 1. sınıf bilginizi ölçmek amaçlı sorular sorabiliyor. Benim önerim alanınızda doktoraya başlamanız ama tabi daha çok ilgi alanınız olan bir konu varsa ve o konuya da kendinizi hakim hissediyor iseniz o alanda da yapabilirsiniz.

Bir diğer önerim, araştırma yapmayı ve okumayı meslek haline getirmeniz gerekmektedir. Devamlı okumalar yapıp kendinizi geliştirmeye çalışın. Ayrıca doktora döneminde en mümkün seviyede bilimsel yayın yapmaya çalışın. Yazdığınız makaleleri dergilere yayımlanması için gönderin( Bu konuda ilerleyen zamanlarda gönderi paylaşacağim).

Son olarak üzerinde durmam gereken konu şu; bana gerek İnstagram hesabımdan gerek diğer mecralardan gelen bir soru var. Hocam farklı üniversitede doktora ve ya yüksek lisans kazanmak için şansım düşük mü? Buna çok net bir cevap veriyorum. ALES, yabancı dil, not ortalaması ve bilim sınavınıza güvenin alabileceğiniz en yüksek puanları alın ve başvurmakta kesinlikle çekinmeyin. İnsanların söylediklerine mümkün mertebe itibar etmeden istediğiniz üniversiteye başvuru yapın. Belki ilk başvurunuzda olmaz ama pes etmeden devam edin.

Hepinize eğitim hayatınızda başarılar diliyorum..

Eklemek ve sormak istediğiniz tüm konular için mail veya instagram hesabımdan ulaşabilirsiniz.

Tez Sunumunda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

1- Tez sunumu, tez konusunun içeriğine göre çeşitlenmektedir.  Özellikle anket, saha araştırması gibi çalışmaların bulgularının  tablo ve grafikler ile anlatılması savunmanın başarılı geçmesine katkı sağlayacaktır.

2- Tez sunumundaki slaytlarda izleyenlerin dikkatini dağıtacak şekille uzun cümleler yer almamalıdır. Tezin varsayımları, temel kavramları, metodolojisi, bulguları ve sonuçları kısa cümleler ile açıklayıcı bir şekilde ifade edilmelidir.

3- Sunum girişinde savunmayı yapacak kişiye ve savunulacak teze ilişkin temel bilgiler yer almalıdır.

4-Sunum süresi ile power point sunumunun uzunluğu birbirini denk olmalıdır. Özellikle vurgulanmak istenen bilgiler sunumlarda yer almalı; sunumları yetiştirme hızına kapılarak izleyenler ile bağ koparılmamalıdır.

5- Sunumun tez metni kadar önemli bir gösterge olduğu göz önüne alınarak, sunum metninde yazım ve imla kurallarına dikkat edilmelidir.

6- Sunum dosyasının son hali tez danışmanı ile istişare edilerek tamamlanmalıdır. Savunmadan önce sunumun kusursuz çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.

7- Sunum metnine sıkı sıkıya bağlı kalarak izleyenler ile göz teması kurulmaması  bir süre sonra dikkat dağınıklığına yol açacaktır. Bu durum ise zihinlerdeki boşlukların artmasına neden olacaktır. Savunmanın başarısızlık ile sonuçlanmasının en önemli sebeplerinden biri de sunumdaki bu yetersizliktir.

8- Sunumda tamamlanmış cümleler yerine, soru sözcükleri veya yarım cümleler ile konuya ilgi çekilerek, hem sunumun takip edilmesi hem de anlatıcının dinlenilmesi bir arada yürütülebilecektir.

9.  Sunumda önemli görünen bilgiler altı çizilerek, koyulaştırılarak veya italik yazılarak vurgulanabilir.

10. Sunumu yönetebilmek için savunmadan önce birkaç prova yapılmalı, süre tutularak ne kadar bir zamanda tamamlandığı kontrol edilmelidir. Böylece sunum sırasında aksamalar önceden tespit edilecektir.

Tez Savunmasına İlişkin Deneyim Paylaşımları:

Ceren Kaşlı, Akademik Kaynak Canlı Yayın,https://www.youtube.com/watch?v=u467jSMu-AQ 29.06.2019.

Kaan Akman, Akademik Kaynak Canlı Yayın, https://www.youtube.com/watch?v=CMtKjATsVmg, 26.05.2019.

Türkiye’de Belediyelerin Sığınmacılara Yönelik Politikalardaki Rolü: Samsun İli Örneği başlıklı 2019 yılında kabul edilen tez sunumu:

Loading...

Taking too long?

Reload document

| Open in new tab

• Yüksek Lisans ( Master) Nedir?

Yüksek lisans, İngilizcesi “master“ olan bir lisans  öğretimine dayalı eğitim-öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir. Yüksek lisans eğitimi, kişinin eğitim aldığı branşta uzmanlaşması ve bu durumu bilimsel bir tezle ispat etmesiyle tamamlanır. Yüksek lisans eğitimde kişi genel araştırma teknikleri hakkında bilgi sahibi olur. Araştırmacı çalışma yaptığı disipline daha metodolojik bakarken, temel çalışma alanını belirler.

• Yüksek Lisans Programına Nasıl Yerleşilir ?

Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların bir lisans diplomasına sahip olmaları gerekmektedir. Diğer yandan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından merkezi olarak yapılan Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavından (ALES) başvurduğu programın puan türünde 55 standart puandan az olmamak koşuluyla ilgili senatoca belirlenecek ALES standart puanına sahip olmaları gerekir.

Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, ALES puanı yanı sıra gerekirse, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler ve hangi düzeyde yabancı dil bilgisi gerektiği, ilgili senato tarafından düzenlenen yönetmelikle belirlenir.

İlgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü, yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebilir. Ancak Güzel Sanatlar Fakülteleri ile Konservatuvarlara öğrenci kabulünde ALES’e girmiş olma koşulu aranmaz.

• Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Arasındaki Farklar Nelerdir?

Oldukça sorulan sorulardan biri de tezli ve tezsiz yüksek lisans arasındaki farktır. Yüksek Öğretim Kurumu Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 6. Maddesinde tezli yüksek lisans şu şekilde tanımlanmıştır:

“ Tezli yüksek lisans programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur.”

Yine aynı yönetmeliğin 11.maddesinde tezsiz yüksek lisans şu şekilde tanımlanmıştır:

“ Tezsiz yüksek lisans programı, öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösterir. (2) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 90 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üçü, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. (4) Senato tarafından belirlenen esaslara göre tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir. (5) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretimde de yürütülebilir.”

Sonuç olarak tezli ve tezsiz yüksek lisans arasında en temel fark kişinin programı tamamlaması için bir tez hazırlaması ve savunma sonucunun olumlu olması gerekmektedir. Ayrıca tezli yüksek lisans ücretsiz iken, tezsiz yüksek karşılığında bedel ödenmektedir. Diğer yandan tezsiz yüksek lisans mezunları doktora yapamazken, tezli yüksek lisans bir anlamda doktaraya hazırlık sürecidir. Her iki programda da bir yıllık ders dönemi bulunmaktadır.

• Tezli Yüksek Lisans Kaç Dönemde Bitirilmelidir ?

Tezli yüksek lisans programının süresi bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın dört yarıyıl olup, program en çok altı yarıyılda tamamlanır. Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Sonuç olarak tüm yükümlülüklerini yerine getiren bir öğrenci Tezsiz Yüksek lisans 3 yarıyıl (1.5 yıl), Tezli Yüksek lisans 4 yarıyıl (2 yıl)  tamamlayabilir.

• Askerlik Tecili ne kadar süre ile ve  nasıl yapılır ?

Lisansüstü eğitimde askerlikle ilişiği olan erkek öğrenci, kesin kayıt yaptırdığı tarihten itibaren 36 ay süre ile tecil, tez aşamasında olan öğrenci 4 ay süre ile tecil uzatması yapabilir. Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğüne vereceği dilekçe ile Askerlik tecil işlemi, Tecil uzatma veya tecil iptal işlemi yapılır. Dilekçe ile başvuruda bulunmayan öğrenci ile ilgili herhangi bir işlem yapılmaz.

Yazarlarımızın Önerileri

Oğuzhan Koca: İnönü Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle yüksek lisansa yerleşmekten bahsedeyim. Yüksek lisansa yerleşirken (üniversiteden üniversiteye yüzdeleri değişmek şartıyla) ALES, yabancı dil (YÖKDİL veya YDS) sınavı ve GANO puanlarına bakılmaktadır. Burada en ciddi ağırlık ALES’tedir. %50-%60 gibi bir ağırlığa sahiptir. İkinci ağırlıklı yüzde ise GANO’ya sahiptir. Dolayısıyla okul boyunca sınavlardan aldığınız puanlar yüksek lisansa girişte önemli bir etken olacaktır. Buna ek olarak bazı üniversitelerde yazılı, bazılarında sözlü, bazılarında hem yazılı hem sözlü mülakat yapılır ve yukarıda saydığım üç puana ek olarak mülakattan alınan puanlar da hesaba katılır. Bazı üniversitelerde ise (mesela İnönü Üniversitesi’nde uygulama böyledir) herhangi bir mülakat yapılmaz, bu üç puana göre sıralama asiller ve yedekler olarak yapılır ve kayıtlar buna göre alınır.

Ben özellikle yüksek lisans yapacağımız üniversiteyi seçerken dikkat etmemiz gerektiğini düşündüğüm bir husustan bahsetmek istiyorum. Herkes yüksek lisans yapmaya karar verdikten sonra, ilgi duyduğu alanda okumalar yapar mutlaka. Mesela bir kamu yönetimi öğrencisi siyaset bilimi, yönetim bilimi ya da çevre ve kentleşme sorunları alanlarından birine ilgi duyar ve az ya da çok bu alanlarda okumalar yapar. Bazıları biraz daha detaylı okumalar yapar ve örneğin siyaset bilimiyle beraber bu alanda “siyasal ideolojiler” gibi bir konu belirler ve bununla ilgili okumalar yapar. Benim tavsiyem de şudur: Yüksek lisansta üzerinde çalışmak istediğiniz konu hakkında bilgi sahibi olan bir akademisyenin bulunduğu üniversitede yüksek lisans yapın. Diyelim ki “toplumsal cinsiyet” çalışmak istiyorsunuz. Konuyla ilgili literatürü tarayın ve bu konuda çalışan akademisyenleri tespit edin. Hiç tahmin etmediğiniz, aklınıza gelmeyecek bir üniversitede öğretim üyesi olan ancak bu konuda son derece yetkin bir isme denk gelebilirsiniz. Bir sonraki adımda kendisiyle irtibata geçin ve kendisine yüksek lisansta çalışmak istediğiniz konuyu açın. Konu hakkında, yüksek lisans hakkında, beraber bir yüksek lisans tezi yazma hakkında fikirlerini alın. Bu size mutlaka farklı pencereler açacaktır.

Yüksek lisans son derece zevkli bir aşama ama bir şartla: yalnızca yüksek lisans ile meşgul olmak şartıyla. Aynı anda hem KPSS hem yüksek lisans gibi bir düşünceniz varsa, yüksek lisans bir eziyete de dönüşebilir. Bu son derece geniş konuyla ilgili ancak birkaç cümle yazabildim. Sormak istedikleriniz olursa oguzhankoca9244@gmail.com adresine mail atabilirsiniz. Yürekten başarılar…

 Mesut Can Akçay: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tarih A.B.D Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle sizlere kendi tecrübelerimden bahsetmek istiyorum. Alan ayrımının kesin olarak belirlenememesi ve üniversiteler arası farklılıklar taşıması yüksek lisans için yaşadığım güçlüklerden ilkiydi. Zira bilim sınavlarında bilimsel sorulardan ziyade neden alan değiştirmek istediğimizi anlatmak epey zaman alıyordu.Yabancı dil puanının da üniversitelere göre değişiklik artiz etmesi doktora gibi sabit bir puanı gerektirmemesi de ayrı sorunlardan biriydi zira bir üniversite 40 puan isterken diğeri 80 puana kadar yeterlilik isteyebiliyordu.Kredi/Burs al(a)mayan öğrencilerin istedikleri niteliği taşıyan üniversitelerin bilim sınavlarına girmek için bütçe harcayacak olması çoğu öğrenci için olduğu gibi benim içinde olumsuz durumlardan biriydi.

Aynı zamanda üniversite ve bazı bölümlerinin kendi hemşehrisi ve öğrencisine öncelik vermesi daha önceden aldıkları puanları askerlik ya da meslekte yükselmek için master programına kayıt yaptıran kişilerin kotaları doldurması da karşılaştığım diğer olumsuzluklardan biriydi.Tabii ki master sürecine giren bir öğrenci kayıt olmak için değil eğitimini yükseltmek ve doktoraya başvurmak için bu başvuru yaptığından bu tür üniversitelerden kaçınarak bu tür olumsuzluklarla karşılaşmayacaktır. Lisans öğrencilerinin master yapmak istediği alan ve üniversiteye bir iki alternatif belirlemeleri ve bu standartlarından şaşmamaları doktora için kendilerini hem zihinsel hem duygusal açıdan olumlu etkileyecektir. Mümkün olduğunca köklü üniversiteleri tercih etmek gerekir ,büyük şehirlerde eğitim görmeyi tercih etmeleri kozmopolit bir şehrin imkanlarından yararlanılması açısından ayrıca faydalı olacaktır.

Tez ve tez danışmanının ne demek olduğunu kabul edildikleri andan itibaren düşünmeye ve araştırmaya başlamaları master öğrencilerinin faydasına olacaktır. Çünkü master öğrencilerinin en çok karşılaştıkları sorunlardan biri tez konusu ve tez danışmanı atamasının zahmetli ve sıkıntılı bir süreç olmasıdır. Öğrencilerin yalnızca alanlarıyla sınırlı kalmayıp düşünsel her alanda üretken bir araştırmacı olmayı kendilerine taahhüt etmesi,eğitimin kadro bulmak için değil de özünün ve bitmeyecek öğrenciliğin ilk adımı olduğunu bilmesi kendilerini zaten gelecekten ileri kadrolara taşıyacaktır. Lisans öğreniminden farklı olarak yetişkin bir birey olarak master programlarını tercih edecek olan öğrenciler bunun bilincinde olarak gerçekten çalışmak istedikleri alanlara yönelmeleri yaratıcılıklarını besleyerek dünya görüşlerinin şekillenmesini destekleyecektir. Bu nedenle ve bu noktada istemediği bir programı üniversite ya da öğretim elemanı için tercih etmesi zaman ve maddi açıdan kayıplara yol açacaktır.

Şerife  Bacakoğlu : Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans yapacak arkadaşlara tavsiyem kendilerini yüksek lisansa başlamadan önce öğrenci konferanslarına katılarak bildiri yazma ve sunum yapabilme becerilerini geliştirmeleridir. Benim için yüksek lisansa başlamadan önce öğrenci konferanslarına gidip kendimi gelistirmem faydalı olmuştu. Yüksek lisansa başlayınca araştırma teknikleri vb. konulari bilince dil ve alese tekrardan çalışmak için daha fazla zamanım oldu

Ceren Kaşlı:  Adnan Mendres Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans başvuru sürecinde gördüm ki talep tahmin edilendende fazla sayıda. Yani bu kadar çok kişinin başvurduğu bir eğitim programına başvururken diğerlerinden fark yaratan özelliklere sahip olmak önemli. Bunlardan en önemlisi yabancı dil puanının yüksek olması. Ayrıca böyle bir eğitimi alacak kişiler kesinlikle okumayı seven kişiler olmalıdır. Başvurulan programa duyulan ilginizde sizin kendinizi ifade ederken rahat olmanızı ve iyi anlaşılmanızı sağlayacaktır.

Metin Öz: Gazi Osman Paşa Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D  Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Öncelikle, yüksek lisansın  temel amacının öğrenim olmadığını, amacın lisansta öğrendiklerini geliştirerek  bilgi üretmek diğer bir deyişle ortaya bir tez sunmak için yapıldığını belirtmek isterim. Dolayısıyla Yüksek Lisans öğrencisi, hem okumayı sevmeli, hem kalemi kuvvetli olmalı hemde yazdıklarını sunabilmeli. Tabi bu  zamanla olacak bir gelişimi gerektiriyor. O yüzden yapamam diye düşünmemek lazım. Her dönemde, 2 kez aynı lisansta olduğu gibi vize ve final değerlendirmeleri yapılmakta. Özellikle tezli yüksek lisansta değerlendirmenin  makale yazım yada bir konu hakkında sunum ödevleriyle verildiğini söyleyim. Devam zorunluluğu genellikle Ankara ve İstanbul’daki üniversiteler başta olmak üzere bir çok üniversitede bulunmamakta ama genele bakarsak, çoğunlukla devam zorunluluğu bulunmakta. Okumaya, araştırmaya hevesliyseniz yüksek lisans size artı değer katacaktır eğer ki bu alanlara hevesiniz yoksa sizi yoran bir süreç olacaktır.

İlkay YÜCEL: Kırıkkale Üniversitesi ve Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyoloji ABD  Tezli Yüksek Lisans

Yüksek lisansı kazanan birçok öğrenci arkadaşım gibi benim de bir kazanma hikayem var. Hikaye diyorum çünkü herkesin yaşadığı ve geçtiği yolların bireysel tecrübelerle farklılaştığını en sonunda aynı yola çıktığını görüyorum. Öncelikle eğer ilerlemek istediğiniz alan Sosyal Bilimler alanında bir bölümse öğrencilik süreciniz kazanma aşamasında büyük rol oynuyor. Çünkü bilimsel sınava girdiğinizde sizden beklenen akademik bilgileriniz dışında sizi başkalarından sıyıracak güçlü bir yorum kabiliyeti ve öğrendiğiniz bilgileri harmanlama gücüne sahip olmanızdır. Çünkü yüksek lisans için gerekli olan ALES puanı, not ortalaması gibi prosedür gereği istenen yeterlilikler sizin bilimsel sınava girmenize hak tanırken (sınava girecek kişi sayısı konusunda puanlara göre bir ön eleme yapılır) bu sınavdan başarılı çıkacak olmanız biraz da kendinizi geliştirmenize bağlıdır. Bilimsel alanda bizlerden beklenen başarı sadece araştırma yöntemlerini öğrenmek değil, aynı zamanda öğrendiğiniz pratik-teorik bilgilerin karşılığını gündelik hayatta ne kadar görebiliyoruz? Ya da öğrendiğiniz kitabi bilgiler dışında entelektüel bilgi kırıntımız var mı? Bu bölümümüzle alakalı izlediğimiz belgesellerden tutun duyduğumuz sıra dışı haberler bile olabilir. Dolayısıyla tavsiyem yüksek lisansı kazanmadan önce ve kazandıktan sonra daima araştırmacı bir ruha sahip olmanızdır. Bu nedenle yüksek lisansa henüz öğrencilik sıralarında karar veren arkadaşlarım bu işin sadece gerekli puanları almakla olabileceğini sanıp karamsarlık içine düşmesinler. Bilimsel sınava başvurabilecek minimum puana sahip olsanız dahi şansınızı denemekten vazgeçmeyin. Sizin kazanma şansınızı belirleyecek olan başvuru puanlarınız değil bu yola ne kadar talip olduğunuzdur.

Kaan AKMAN: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kamu Yönetimi A.B.D. Tezli Yüksek Lisans Öğrencisi

Yüksek lisans yapmak isteyen arkadaşlar için ilk şart öncelikle araştırma merakına sahip olmaktır. Özellikle tezli yüksek lisans akademisyenlik yolunda önemli bir adımdır. Burada kazandığınız yöntem bilgisi ile doktorada uzmanlaşma yoluna gireceksiniz. Ülkemizde yüksek lisans okuyanlar ile tamamlayanların sayısı arasında oldukça fark vardır. Çoğu kişi tez aşamasını bitiremediği için yüksek lisansı yarım bırakmaktadır. Bu nedenle yüksek lisans yapacak arkadaşlarımız bu aşamada artık ilgili olduğu alan üzerine yoğunlaşıp, okumayı araştırmayı hayatlarında ön plana almalıdırlar. Yüksek lisans ile ilgili temel mevzuat başvuracağınız alanın ait olduğu enstitünün İnternet sayfasında bulunan yönetmeliktir. Ders işleme, ders geçme, derse devamlılık gibi bir çok konu hakkında bu yönetmeliklerden bilgi alabilirsiniz. Yüksek lisans yapacağınız alandaki hocaları, dersleri önceden araştırmalısınız. Temel ilgi alanınız doğrultusunda tercih yapmanız çok önemli. Tabiki ALES ve yabancı dil puanlarınızı artırmanız akademisyenliğin ön şartıdır. Bu yeterliliklere sahip olmadan akademide ilerlemeniz mümkün değildir.