Toplumsal cinsiyet eşitliğinin tüm insanları –sosyal, ekonomik ve siyasi- etkileyen bir konudur fikrine dayalıdır; aslında erkekleri başlangıçta “kadınlarla kadınlar için mücadele” olarak tasarlanan bir harekete dâhil etmeyi amaçlamaktadır.

2) HE FOR SHE NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR?

HeForShe, kampanyasını 20 Eylül 2014’te New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde yaptığı özel bir etkinlikle    başlatmıştır.[3] Birleşmiş Milletler Kadınları İyi Niyet Elçisi Emma Watson’ın ev sahibi olarak “erkekleri feminizme ve toplumsal cinsiyet eşitliğine teşvik ettiği” konuşması sosyal medya aracılığıyla tüm dünyaya duyuruldu. [4] [5]

Birleşmiş Milleteler Kadın Birimi bu etkinlikte kampanyaya 100.000 bin erkeğin destekçi olması için çağrıda bulundu. Bu hedefe sadece üç gün içerisinde ulaşıldı. Eski ABD Başkanı Barack Obama, aktör Matt Damon ve eski BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, sitede yer alan seçkin erkek şampiyonlardan bazıları.[6]

3) IMPACT 10X10X10 GİRİŞİMİ

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi, 23 Ocak 2015’te Davos’taki 2015 Dünya Ekonomik Forumu’nda toplumsal cinsiyet eşitliğini ve kadınların güçlenmesini ve daha da ivme kazanmasını sağlamak için HeForShe IMPACT 10X10X10 girişimini başlattı.[7] Girişim hükümetlerin, şirketlerin ve üniversitelerin değişim etkeni olmasını sağlamak için pilot uygulama olarak başlatıldı. IMPACT 10X10X10, kadınların yetkilendirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği endişelerini gidermeye en çok ihtiyaç duyan topluluklardan bazılarını ve bu değişiklikleri gerçekleştirmek için en çok imkâna sahip olanları hedef almaktadır.

IMPACT 10X10X10 kurucu şampiyonu olarak görev yapan global liderler; Hollanda Başkanı Mark Rutte, Sierra Leone Başkanı Ernest Bai Koroma, İsveç Başbakanı Stefan Löfven, Unilever’in CEO’su Paul Polman, Tupperware Brands Corporation’ın Başkanı ve CEO’su Rick Goings ve PricewaterhouseCoopers International Ltd. Başkanı Dennis Nally.

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi İcra Direktörü ve Genel Sekreter Yardımcısı Phumzile Mlambo-Nccuka “Birleşmiş Milletler Kadın Birimi’nin, toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki çığır açıcı önderliğini örneklendiriyoruz, değişimin nerede en zor olduğunu kanıtlıyoruz. HeForShe IMPACT girişimi, önemli olduğu yerde değişim hakkının sorumluluğunu üstlenir ve bunu gerçekleştirebilecek liderleri aydınlatır. Endüstri ve hükümetlerin kurucu şampiyonları, ilgili ve başarılı faaliyetlerde karar alma sürecini hızlandırmak için pilot uygulamalar kullanarak, organizasyon konusundaki katılımı arttırmaktadır. Sonuçta değişim için herkesin dâhil olması lazım ”diyerek BM Kadın Birimi’nin rolünü ve IMPACT girişimini özetlemektedir.

IMPACT 10X10X10 2014’te yayınladığı “Küresel Cinsiyet Uçurumu” raporunda elde ettiği bulgulara göre, yasama organları ve şirketlerin cinsiyet eşitliği alanındaki olumsuzluğu ön plana çıkarmaktadır. Raporda, siyasi güçlendirme açısından erkeklerle kadınlar arasındaki büyük uçurumu vurgulamakta ve 2006 yılından bu yan işyeri eşitliğinde çok az bir iyileşme olduğunu belirtmektedir. Üniversiteler de, gençlerin katılımı ile toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadına yönelik şiddetin sona erdirilmesindeki ilerlemeyi hızlandırmak için en büyük fırsat olduğu düşünülerek girişime dâhil edilmiştir.

4) DESTEKLEYEN ÜNİVERSİTELER

Meksika: National Autonomous University of Mexico (UNAM)

Brezilya: University of Sao Paulo

Kanada: University of Waterloo

Fransa: Sciences Po (Paris Politika Enstitüsü)

Hong Kong: University of Hong Kong

Japonya: Nagoya University

Güney Afrika: University of Witwatersrand

Birleşik Krallık: University of Leicester ve University of Oxford

Amerika Birleşik Devletleri: Georgetown University ve Stony Brook University

5) DESTEKLEYEN ŞİRKETLER

Koç Holding

Garanti Emeklilik

ING Bank

PWC International Limited

McKinsey & Company

Schneider Electric

Barclays

Unilever

Tupperware Brands

AccorHotels

Vodafone Group

Twitter

6) DESTEKLEYEN ÜLKELER

Finlandiya

İzlanda

Endonezya

Japonya

Malawi

Romanya

Ruanda

İsveç

Kaynakça

[1] McDonald, Soraya Nadia (22 September 2014). “Emma Watson: Feminism too often is seen as ‘man-hating'”. Washington Post. Retrieved 22 September 2014.

[2] Suhay, Lisa (22 September 2014). “Emma Watson and HeForShe: Points to flaws in man-hating”. The Christian Science Monitor. Retrieved 22 September 2014.

[3] UN Women (22 September 2014). “Press release: UN Women Goodwill Ambassador Emma Watson calls out to men and boys to join her campaign”. UN Women. Retrieved 22 September 2014.

[4] Watson, Emma (22 September 2014). “Emma Watson: Gender equality is your issue too”. Retrieved 22 September 2014.

[5] “Emma Watson opens up about that amazing UN speech”. Woman’s Day. Woman’s Day. Retrieved 5 November 2014.

[6] https://heforsheblog.wordpress.com/about/

[7] ‘Emma Watson launches 10-by-10-by-10’ at unwomen.org

WEF, 2006 yılından bu yana her yıl “Küresel Cinsiyet Uçurumu” isimli bir rapor yayınlıyor. Rapor;

-Ekonomik Katılım ve Fırsatlar

-Eğitimsel Kazanım

-Sağlık ve Yaşam Süresi

-Siyasi Güçlenme

Olmak üzere dört başlık altında toplanıyor.

WEF’in 2016 yılında yayınladığı raporda Küresel Cinsiyet Eşitliği Artış Endeksi’ne göre sırayla İzlanda, Finlandiya ve Norveç en yüksek puanı olan ilk 3 ülke olarak yer alıyor. Türkiye ise aynı endekste 144 ülke arasında diğer Arap coğrafyasındaki ülkelerin arasında 130.sırada yer alıyor.

Raporun “Siyasi Güçlenme” başlığında yer alan bilgilere göre İzlanda parlamentosunda yer alan kadınların oranı yüzde 41. Bakanlık pozisyonlarındaki kadınların oranı ise yüzde 44 oranında. Son 50 yılın 20 yılında kadınlar devlet/eyalet başkanlığı yapmıştır.

Finlandiya parlamentosunun yüzde 42’sini kadınlar oluşturmakta. Bakanlık pozisyonlarındaki kadınların oranı ise yüzde 63. Bu oran ile dünyada en fazla kadın bakanı olan ülke statüsündeler. Son 50 yılın 12 yılında kadınlar devlet/eyalet başkanlığı yapmıştır.

Norveç’te ise parlamentonun yüzde 40’ı kadınlardan oluşmaktadır. Bakanlık pozisyonlarındaki kadınların oranı da yüzde 47’dir. Son 50 yılın 13 yılında kadınlar devlet/eyalet başkanlığı yapmıştır.

Bu 3 ülkede de siyasi katılımda kadınların ve erkeklerin oranlarının birbirine yakınlığı göze çarpmakta. Türkiye parlamentosunda ise kadınların oranı sadece yüzde 15. Bakanlık pozisyonlardaki kadınların oranı yüzde 4. Son 50 yılın sadece 3 yılında kadınlar devlet başkanlığı yapmıştır. Oranlara baktığımızda Türkiye’de siyasal katılımda kadınların temsil oranının çok zayıf olduğunu görmekteyiz. Bir önceki raporda kadın vekil sıralamasında 85’inci sırada yer alırken 2016 yılında 100’üncü sıraya yer almaktayız.

Raporun “Ekonomik Katılım ve Fırsat” başlığını incelersek İzlanda’da işgücüne katılım puanlarının (kadın 83-erkek 87) birbirine yakın olduğunu görüyoruz. Tahmini kazanılan gelirlerde ise kadınlar yaklaşık 37 bin $ erkeklerin ise 52 bin $ olduğunu görmekteyiz. Yasa koyucular, üst düzey yetkililer ve yöneticiler oranında ise kadınlar yüzde 38. Profesyonel ve teknik çalışanlar yüzdesinde ise kadınlar yüzde 57 oranında.

Finlandiya’yı incelediğimizde ise işgücüne katılım puanlarının (kadın74-erkek 76) burada da birbirine yakın olduğunu görmekteyiz. Tahmini kazanılan gelirlerde kadınlar yaklaşık 34 bin $, erkekler ise 48 bin $ civarında olduğu görülmekte. Yasa koyucular, üst düzey yetkililer ve yöneticiler oranında ise kadınlar yüzde 34’ü oluşturmakta. Finlandiya’da da profesyonel ve teknik çalışanlar yüzdesinde kadınlar yüzde 52 ile önde gelmektedir.

Norveç’te de İzlanda ve Finlandiya örneğinde gördüğümüz işgücüne katılım puanlarının yakınlığı göze çarpmakta (Norveç: kadın 76-erkek 80). Tahmini kazanılan gelirlerde kadınlar yaklaşık 58 bin $, erkekler ise 74 bin $ civarında olduğu görülmekte. Yasa koyucular, üst düzey yetkililer ve yöneticiler oranı ise diğer iki ülkedeki düşük oranlar gibi olduğu gözlenmekte ve 36 olarak görülmektedir. Burada da profesyonel ve teknik çalışanlar yüzdesinde kadınlar yüzde 52 ile önde gelmektedir.

Türkiye’de işgücüne katılım puanlarında cinsiyet eşitsizliği göze çarpmakta. Kadınlar 33 puanda yer alırken erkekler 77 puanda. Tahmini kazanılan gelirlerde kadınlar yaklaşık 13 bin $, erkekler ise 28 bin $ civarında olduğu görülmekte. Yasa koyucular, üst düzey yetkililer ve yöneticilerin ise sadece yüzde 13’ünü kadınlar oluşturmaktadır. Profesyonel ve teknik çalışanlar yüzdesinde ise ilk üç ülkenin aksine kadınların oranı sadece yüzde 38’dir. Siyasal katılımda olduğu gibi ekonomik katılımda da erkeklerin egemenliği göze çarpmaktadır.

Türkiye’de özellikle bakanlık pozisyonlarındaki kadın oranında ve işgücüne katılımda kadın ve erkek arasındaki uçurum göze çarpmaktadır. Siyasi Güçlenme başlığında dünyanın son sıralarında yer almaktayız. Siyasal alandaki bu temsil oranındaki çarpık yapılanma hayatın diğer alanlarını da etkilemektedir. Kadınlar özellikle siyasi alanda temsil oranını arttırırsa hayatın diğer alanlarında da daha eşit bir yaşam şansı elde edebilirler.

KAYNAKÇA

World Economic Forum, http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/rankings/, (E.T: 04.10.2017)

World Economic Forum, http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/economies/#economy=ISL, (E.T: 04.10.2017)

 World Economic Forum, http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/economies/#economy=FIN, (E.T: 04.10.2017)

World Economic Forum, http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2016/economies/#economy=NOR, (E.T: 04.10.2017)

https://gaiadergi.com/wef-kuresel-cinsiyet-ucurumu-2016-raporu-yayimlandi/

(E.T: 04.10.2017)